Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
kradamen sw. v.
sw. v., mhd. krademen. — Graff IV,596.
chradumentero: part. prs. gen. pl. m. Gl 2,104,34 (2 Hss., darunter clm 14747, 9. Jh.). — chradam-: inf. -an Gl 2,252,24 (M); -in 8 (M); part. prs. dat. sg. m. n. -en- temo 332,18 (clm 14747, 9. Jh.); nom. pl. m. -anta 1,485,15 (M); gen. pl. m. -antero 2,104,35 (clm 19417, 9. Jh.); chradāM-: nom. sg. n. -taz 285,1 (M, 2 Hss.); nom. pl. m. -ta 1,485,15 (M); chradampta: 3. sg. prt. 2,445,32. — chra-dem-: part. prs. nom. pl. m. -anta Gl 1,485,16 (M); 3. sg. prt. -ta 2,445,32; 3. pl. prt. -don Np 9,8; chrathement: 3. pl. Gl 2,557,19. — chradim-: 3. sg. -it Gl 2,629,59; 2. pl. -it 68,29 (zur Endg. vgl. Braune, Ahd. Gr.14 § 308, Bergmann, Mfrk. Glossen S. 206); inf. -an 252,24 (M); -in 8 (M). — chradMta: nom. pl. m. Gl 1,485,14 (M, 2 Hss.). — chredem-: 2. pl. -inht Gl 4,317,58 (Heiligenkreuz 130, 12. Jh.; zu -nt vgl. Braune, Ahd. Gr.14 § 308 Anm. 3, zu -ht vgl. Matzel § 81); inf. -in 1,322,4 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.). — chredmint: part. prs. nom. pl. m. Gl 1,485,17 (M, clm 22201, 12. Jh.; mit Apokope des Endvokals, vgl. Matzel S. 113 f.).
cradem-: 3. pl. -ent Gl 2,557,19; -ant Tiefenbach, Aratorgl. S. 26,8; -int Mayer, Glossen S. 92,4.
Formen der ôn-Konjugation: chrademont: 3. pl. Gl 2,774,33 (Vat. Pal. 1716, 10./11. Jh.); chradamunta: part. prs. nom. pl. m. 1,485,16 (M, Göttw. 103, 12. Jh.; zu -unvgl. Schatz, Abair. Gr. § 149 a, Paul, Mhd. Gr.23 § 59,4).
Verschrieben: chradim: part. prs. nom. pl. m. Gl 1,485,17 (M, 2 Hss.); cradamtum: 3. pl. prt. 2,458,42 (2 Hss., 1 Hs. -v-; lat. prs.); cramden: dass. Npw 9,8 (zu den Verschreibungen der Hs. vgl. Heinzel S. XXVII).
cramdota Npw 9,37 s. unter gremmen. 1) lärmen, schreien, tosen: chradMta [qui ... ante ingressum cubiculi] perstrepentes [... ut ... Holofernes evigilaret, Judith 14,9] Gl 1,485,14. chradamin [(der Bestohlene) coepit ... voce magna] perstrepere [Greg., Dial. 1,9 p. 188] 2,252,8. chradaman [coepit ... illa (das besessene Weib) tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque] perstrepere [, quot spiritibus tenebatur, ebda. 1,10 p. 193] 24. chradāMtaz (1 Hs. noch sturmantaz prahtantaz) [lugens et] perstrepens [familia convenit, ders., Hom. I,12 p. 1480] 285,1. chradamentemo [qui stant in littore, et dividuntur ab Iesu, et sonitu fluctuum] perstrepente [, non audiunt ... quae dicuntur, Hier. in Matth. 13,13. 14 p. 87] 332,18. prahtti spilota chrademta chradampta [gladiator ense duro percussus cadit et] fremit (Glosse: gaudet) [voluptas, Prud., P. Fruct. (VI) 66] 445,32 (1 Hs. nur brahten). cradement strepunt (Glosse: personant cum quodam strepitu) [aves ... paulo ante quam lux emicet, ders., H. ad galli cant. (I) 13] 557,19. chradimit [e pastu decedens ... corvorum] increpuit (sonuit) [densis exercitus alis, Verg., G. I,382] 629,59 (vgl. insonuit, Serv.). chrademont [(querulae phalanges) proiiciunt vestes, ac ...] fremunt [Ar. II,956] 774,33. Tiefenbach, Aratorgl. S. 26,8. vnde ziu chrademdon gentes uuider truhtene [vgl. utquid ergo fremuerunt gentes ... adversus dominum, Aug., En.] NpNpw 9,8; substant.: Unruhestifter: chradumentero [apostolus Paulus ...] factiosorum (falsorum seditiosorum deceptorum) [conspirationem militari etiam submovit auxilio, Conc. Afr. XCIII p. 162] Gl 2,104,34; Vok.-Übers., oder nicht abs.: Lärm machen um (?): chradimit [quid genus et proavos] strepitis [Boeth., Cons. 3,6 p. 64,7] 68,29. 4,317,58; — übertr.: cradamint [dissimulando ergo sunt quae exterius favent, reprimenda quae interius] perstrepunt [Greg., Mor. in Job 5,10, PL 75,690 C] Mayer, Glossen S. 92,4; — hierher oder zu 2: cradamtvm [multa virum strato] fervent [convivia feno, Prud., Apoth. 712] Gl 2,458,42. 2) wimmeln, brodeln: chredemin [et (das Manna)] scatere (ebullire) [coepit vermibus, atque computruit, Ex. 16,20] Gl 1,322,4 (1 Hs. uuallan).