institutio

institutio (-cio), -onis f.script.:exti-, sti-: MLWForm. Marculfi 1,35 p. 132,18 (var. l.).-stet-: MLWl. 31. adde MLWChart. Sangall. C 18.-stut-: MLWForm. Marculfin. 29 p. 125,25 (var. l.).-stiti(o): MLW p. 2067, 34. adde MLWTrad. Neocell. Brixin. 160.c. gen. explicativus: MLW p. 2067, 10. I praevalente notione erigendi: A conditio, constructio, fundatio – Her-, Erstellung, -schaffung, Gründung: 1 in univ.: MLWRegistr. Seccov. p. 54,20 area Chunradi ... solvit xl denarios et de novella -einstitutione x denarios. ibid. iterum. MLWChart. Raitenh. 365 p. 293,17 in dicti abbatis ... arbitrio ... resideat arearum -cioinstitucio predictarum (antea: quod ... iiii areas nondum edificatas ... edificiis muniendi ... facultatem habeant [sc. abbas et conventus]). 2 de creatione mundi: MLWAnnal. Guelf. praef. p. 149^a ab -einstitutione mundi usque adventum ... Christi anni sunt 5195. MLWAlbert. M. praedicam. 3,3 p. 54,44 quod res ab -einstitutione mundi proportionibus numerorum factae sunt. Matth. prol. p. 6,59 corpulentae substantiae propagatio fuit de prima -einstitutione humani generis, quae de caelo in paradiso est instituta. Is. 11,10 p. 181,19 Deus sanctificavit requiem, qua perfectis operibus ad -eminstitutionem mundi pertinentibus requievit in seipso. 3 de fundatione monastica: MLWChron. Fred. 4,79 Sallencium ... ad instar monastiriae sanctorum Agauninsium instetuere iusserat Dagobertus rex, sed facilletas abbatis Aigulfi eadem -stetucioneminstetucionem nuscetur refragasse. MLWDipl. Heinr. IV. 308 nos ęcclesiam ... in eam, quam ab -cioneinstitucione sua sumpsit, libertatem restituimus. MLWChart. Monast. 8 p. 100,39 ab antiqua -einstitutione. MLWAnnal. Magd. a. 996 p. 159,48 nova illum (episcopum) -einstitutione, id est archiepiscopatus in eodem loco fundatione, sed non legitima honoravit imperator. al. v. et MLW p. 2068, 44. B inductio – Einführung: MLWAlbert. M. sacram. 8 p. 6,27 -oinstitutio sacramentorum debet esse aperta et non allegorica. al. euch. 6,1,1^capit. de causa -isinstitutionis huius sacramenti. p. 353^a,15 -isinstitutionis etiam causa fuit, ut esset signum dilectionis. II praevalente notione dirigendi, ordinandi: A ordo, dispositio – Ordnung, System, Organisations(sform): 1 in univ.: MLWHerm. Augiens. mus. p. 22,19 quae (quadrichorda) quia tam chordarum numero quam continua successione nec non etiam tropica -einstitutione solum quaternarium repraesentant eqs. MLWManeg. c. Wolfh. 22 p. 93,14 quam inconvenientes ... et dissonę sint cęlestis -cioinstitucio et humanorum versucię figmentorum. 2 vitae (degendae) ratio – Lebensweise: MLWHugeb. Wynneb. 9 p. 113,45 recte -isinstitutionis formam, qua vos Deo subdidistis (sc. monachi), illo vos non absolvo. MLWRud. Fuld. Leob. 7 utilitatem praeceptorum vita et -einstitutione servabat. MLWRimb. Anscar. 7 p. 27,9 cuius (Anscarii) ... -eminstitutionem ac mores laudavit Wala. al. B institutum – Einrichtung, ‘Institution’: 1 in univ.: MLWThietm. chron. 6,18 p. 294,27 optimo novae -isinstitutionis decreto. 2 de ordine monastico: MLWChart. Salisb. I 211 p. 311,3 ordo monasticus illius ... -isinstitutionis, quę vulgariter griseorum monachorum appellatur. MLWChart. Naumb. I 171 p. 150,10 ut primum Cysterciensium monachorum nobis innotuit -oinstitutio ... novam ... congregationem in nostram dyocesim transplantare eqs. MLWArno Reichersb. scut. p. 1500^C est ... alius meae -isinstitutionis domesticus, cui eqs. 3 de ecclesia: MLWChart. episc. Hild. I 65 p. 61,18 (epist. papae; a. 1020/22) cunctis catholicę -isinstitutionis gubernatoribus cunctisque in sublimitate positis principibus notum esse cognovimus eqs. MLWInnoc. III. registr. 1,118 p. 179,9 ut ... ecclesie Romane -oinstitutio ... sua gaudeat libertate. C administratio, gubernatio – Verwaltung, Leitung: MLWAlbert. M. mot. proc. 2,8 p. 68,38 totius multitudinis gerens (sc. monarcha) curam et regimen et -eminstitutionem. D statutum, constitutio, praeceptum, decretum, – Bestimmung, Ver-, Anordnung, Anweisung, Vorschrift, Beschluss: 1 publ. et iur.: a in univ.: MLWHelm. chron. 18 p. 37,2 quos (sc. possessiones et reditus) ad ius episcopale Magni Ottonis deputaverat -cioinstitucio. MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 36,9 antiqua ... iuris -einstitutione, qua Suevi ... in omni publico bello primi propugnatores ... hostiles ... impetus debent excipere. persaepe. b iurisdictio – Rechtsordnung (de re v. G. v. Ankershofen, Handb. d. Geschichte des Herzogtums Kärnten. 1858. p. 490): MLWChart. Tirol. II 119^a (spur. a. 1070/75) iste sunt Sclavenicę -isinstitutionis testes: eqs. c de donatione sim. i. q. constitutum – Verfügung: MLWChart. Rhen. med. I 134 p. 141,36 (a. 893) ut hec nostrę -isinstitutionis auctoritas perpetualiter inviolabilis permaneat eqs. MLWDipl. Loth. III. 22 p. 33,39 ut eos (sc. mansos) ... ecclesię et eius preposito commutationis -einstitutione conferrem. MLWChart. Raitenh. 65 p. 62,41 ne aliqua ... persona ... hanc nostrę (sc. archiepiscopi) -isinstitutionis donationem infringere ... presumat eqs. MLWChart. Friburg. 24 ne quisquam huic traditioni seu -iinstitutioni obviare audeat eqs. MLWChart. Burgenl. II 160 p. 111,15 ipsa collatio et -oinstitutio. d de tributis i. q. exactio, delegatio (tributorum) – Besteuerung, Steuerverordnung: MLWActa imp. Böhmer 229 p. 205,15 (a. 1208) de venditione vini debet bis in anno -oinstitutio et assensio ex concilio ecclesiae et civium fieri. MLWChart. Diess. 19 p. 140,38 quidquit iuris vel potestatis in ipsa civitate ad nos (ducem) pertinet aut de stipendiis aut de stiuris ... vel de infractione publice mensure vel -isinstitutionis frumenti, vini et curtilium eqs. MLWChart. select. Keutgen 230 hec est forma -isinstitutionis, que fit ... annuatim ... pro rerum venalium qualibet emptione. 230,6 quicumque cassaverint -eminstitutionem pullorum, anserum, caseorum eqs. 2 eccl., canon. i. q. doctrina, principia – Lehre, Grundsätze: MLWWillib. Bonif. 8 p. 48,9 ut, quibus iuxta apostolicae -isinstitutionis normam ‘cor erat unum et anima una’ eqs. MLWEpist. var. II 20,7 nec ... quisquam putabit beatum Dionysium ... ab -einstitutione apostolica ... discrepasse. MLWHugo Honaug. div. 8,1 sunt ... aliqui discipuli, qui nulli -iinstitutioni se firmiter dedunt, sed eqs.de regula monastica: MLWChart. com. Mansf. IX 7 (a. 1262) predium ... vendidimus (sc. Hogerus) monasterio sororum de regula beati Augustini et -businstitutionibus fratrum ordinis predicatorum (item 10 p. 557,35). 3 math. (abund.): MLWPs. Boeth. geom. l. 861 quem, videlicet senarium, si secundum superius dictam nostrae -isinstitutionis (-stitionisinstitionis a) regulam per se multiplicaveris eqs. 4 gramm. (‘Regelwerk’): MLWOtloh. Magn. prol. l. 4 ut sancti Magni vitam vitioso nutantique in plurimis locis ab -einstitutione grammatica stilo antiquitus prolatam emendarem. 5 log. i. q. conventio, definitio – Übereinkunft, ‘Konvention’, Definition: MLWAlbert. M. div. 5,1 p. 119,11 quod (sc. canis) pluribus -businstitutionibus plura significat. herm. 1,2,1 p. 382^a,24 quae (voces) ... non habent -eminstitutionem ad aliquid significandum eqs. E nominatio, designatio – Ernennung, Einsetzung (usu iur., canon.): 1 in univ.: MLWChart. Tirol. II 191^a (spur. c. 1070/75) ut heredes eiusdem domnę ius habeant illud ... caenobium ad sanctimonialium feminarum -eminstitutionem quinque nummis redimere. MLWAlbert. M. pol. 2,8^a p. 170,29 ‘quae circa ephoriam’, id est -eminstitutionem procuratorum, qui procurabant publica negotia eqs. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 296^l p. 238,48 fratres instituti statim a principio -cionisinstitucionis eorum ... vitam inordinatam ... inceperunt ducere.ius assignationis, inductionis – Recht auf Einsetzung, Vergabe: MLWChart. Tirol. I 429^a p. 295,27 (a. 1186/87) que (compositio) inter vos (canonicos Tridentinos) et ... Curiensem episcopum in medietate -isinstitutionis possessionum et reddituum ecclesiarum ... intercessit. MLWChart. Stir. III 289 p. 383,29 cum ad nos (sc. archiepiscopum) -oinstitutio pertineat ecclesie eqs. 2 de ordine ecclesiastico i. q. collatio, provisio, investitura – Bestallung(srecht), Besetzung, Verleihung, Investitur (de re v. Hinschius, Kirchenrecht. II p. 649 et LexMA. V. p. 477sqq. s. v. ‘Investitur’): MLWInnoc. III. registr. 1,283 p. 390,13 in -einstitutione, destitutione vel investitura archipresbyteri (sim. MLWChart. Carinth. V 332^a p. 204,21 -cionibusinstitucionibus et destitucionibus. al.). MLWChart. eccl. Erf. 202 p. 107,12 in qua (ecclesia) prepositus de Eitirscburc tum presentationem habe<b>at (ci.), prepositus vero beate Marie tamquam loci archidiaconus -eminstitutionem eqs. MLWChart. Ror. 35 p. 189,29 -cioneminstitucionem de supradicto scolastico Chunrado sancti Viti Frisingensis in ecclesia de Eschenhart per decanum Frisingensem attemptatam, cassatam, revocatam, ymo penitus fuisse nullam (sc. nuntient abbas et decanus). al. 3 de imperatore (‘Erhebung’): MLWChron. Erf. min. p. 662,13 si principes imperii -iinstitutioni mee (sc. Friderici) assentirent eqs. 4 de heredibus designandis (‘Erbeinsetzung’): MLWConst. Melf. 3,29 si in ultima voluntate aliquem de predictis locis heredem instituerit (sc. moriturus testamentum faciens) ..., tunc domus, que -eminstitutionem (-einstitutione, hereditatem var. l.) vel legatum acceperit, teneatur infra annum ... vendere. 5 de colonis (de re v. MLW p. 2065, 11): MLWTrad. Salisb. II 363 p. 760,1 (c. 1142/1164) tradidit Chunradus ... homines ... quemlibet annuatim ad censum xii denariorum et ut -cioneminstitucionem paciantur, cum requisiti fuerint. MLWChart. Neocell. Frising. 36 cum iure -cionisinstitucionis et destitucionis. al. III praevalente notione erudiendi i. q. educatio – Unterweisung, Erziehung: MLWRimb. Anscar. 15 quorum (magistrorum) doctrina et -einstitutione ... religionis divinae crevit opinio. MLWHincm. ord. pal. prol. p. 32,16 ad -eminstitutionem istius iuvenis et moderni regis nostri (Karlmanni) eqs. MLWThietm. chron. 8,8 p. 502,32 populo confluenti crebra -einstitutione et necessaria consolatione multum profuit Sisu. al.Mandrin