lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

immissio

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

immissio f.

Bd. 5, Sp. 1340
immissio (inm-), -onis f.script.:imi-: MLWl. 67.-isi(o): MLWGloss. psalt. Lunaelac. 77,49. I usu originario i. q. actio immittendi, inserendi, impositiodas Hineinschicken, -geben, -stecken, -werfen, -legen: A proprie: 1 strictius: a in univ.: MLWRup. Tuit. inc. 3 corporale ... flammis ... iniecit quidam de fratribus optans ..., quod ex -eimmissione eius ... opprimeretur ... ignis. MLWConst. Melf. 1,74 p. 247,14 in scrineo ... foramen obliquum ad -emimmissionem auri habente. MLWIoh. Iamat. chirurg. 4,22 -eimmissione digiti subtus linguam. al. b c. sensu detrudendi (‘das Hineinstoßen’): MLWFrowin. explan. 3,280 sine qua (iustitia) nichil exspectare potest homo nisi amissionem regni caelestis et -emimmissionem in ignes tartareos (in lusu verborum). c c. sensu iactandi (‘das Auswerfen’): MLWVita Meing. 17 ad ... retium -esimmissiones multitudo piscium trahitur. d c. sensu (im)mergendi (‘das Ein-, Untertauchen’): α usu medic.: MLWPaul. Aegin. cur. 71 p. 49,3 resolventis ... virtutis est in oleum in-oinmissio (imi-oimissio B; 3,20,2 ἔμβασις [cf. p. 49,1 inmittere (ἐμβιβάζειν)]). β in ordaliis q. d.: MLWOrd. iud. Dei A 5o lavetur manus de sapone, et fiat adiuratio ... caldariae ante in-eminmissionem (missionem var. l.) manus. MLWPontif. Rom.-Germ. 247,29 ante -emimmissionem manus. γ in ritu baptismi: MLWAlbert. M. sent. 4,23,18 p. 25a,5 ille (baptismus) fit per generalem -emimmissionem ... corporis. e c. sensu incurrendi (‘das Einströmen’, ‘Flut’): MLWMenko chron. 38 effossa fuit obstructio aque ..., et ita Brokmanni per -emimmissionem aquarum ... damna sunt perpessi. 2 latius: a gener. de igne imposito i. q. effectio, suppositiodas Bewirken, ‘Legen’: MLWLex Baiuv. 10,1tit. (edd. Til., Her.) de -eimmissione ignis per noctem. MLWFlod. hist 1,12 p. 84,10 flammarum ... globis -eimmissione (cf. MLWHincm. Remig. 8 p. 279,11 -eimmissione sua surgentibus ... flammarum globis ... civitatem ... succendit [sc. satan]). MLWAnnal. August. I a. 1080 cum a discipulis rogaretur Dominus iniuriam in-einmissione ignis ulcisci (spectat ad Vulg. Luc. 9,54). b liturg.: α de commixtione aquae et vini in offertorio missae (de re v. J. A. Jungmann, Missarum Sollemnia. II. 1952. p. 78sqq.): MLWAlbert. M. euch. 3,2,3 p. 292a,18 -oimmissio aquae in sanguinem. 3,2,4 p. 293b,3 per -emimmissionem cum sanguine. β de commixtione corporis et sanguinis Domini (cf. vol. I. p. 978,26sqq.; de re v. Jungmann, op. cit. p. 385sqq., spec. 389. 395. 397): MLWAmalar. off. 3,31,1 -emimmissionem panis in vinum cerno apud quosdam varie actitari, ita ut aliqui eqs. MLWBernold. Const. microl. 18 p. 989A post -emimmissionem ... panis in calicem. al. γ de additione, commixtione chrismatis (de re v. L. Eisenhofer, Hb. der kath. Liturgik. I. 1932. p. 546): MLWAlbert. M. eccl. hier. 2 p. 37,48 perficiens (sc. episcopus aquam baptismi) ‘sanctissimis -busimmissionibus (PG 3,396C ἐπιβολαῖς) chrismatis’, ut conservet a putredine peccati propter balsamum, quod eqs. c natur. et theol. i. q. impertitio, largitioAusteilung, Spendung, Eingießung: MLWAlbert. M. sent. 1,14,15 p. 405a,1 -oimmissio dilectionis non sit missio Spiritus. praedicam. 5,12 p. 267b,25 per -emimmissionem boni divini. al. miner. 3,1,6 p. 66b,6 si ... plus fuerit virtutis terreae ... quam planetarum in -eimmissione luminis et nobilitatis. d publ. et iur. in iunctura manus -o (‘Übergriff’; sensu adversativo vel hostili, cf. MLW p. 1344, 72; aliter: MLW p. 1342, 32sqq.): MLWDipl. Conr. III. 258 p. 448,9 advocationem ... familie sibi ... comes retinuit, videlicet ... manus in-eminmissionem (-emimmissionem in charta quae subest) in ancillis. B meton.: 1 aditusZutritt, Einquartierung: MLWAnnal. Sangall. IV a. 966 adventus et -oimmissio octo episcoporum ac ... abbatum in monasterium Sancti Galli ad examinandam vitam nostram (cf. C. Henking, MittGeschStGallen. 19. 1884. p. 292sq. adn. 288). MLWEkkeh. IV. cas. 101 p. 204,37 de Ruodmanni prius inimica invasione et de hac ipsa teknis eius in se (sc. abbatem) tot hospitum -eimmissione. p. 206,3 si in -eimmissione illa mihi (sc. abbati) parcere noluerit maiestas vestra (sc. regum). 2 ius pascendiWeiderecht (cf. MLW p. 1344, 16sq.): MLWChart. Osn. I 162 p. 142,20 (a. 1070/88) delegavit nobilis ... unum mansum ... cum ... proventu glandium, -emimmissionem triginta porcorum et unius apri. 3 infusio, clysterKlystier: MLWPaul. Aegin. cur. 46 p. 23,14 naturales ... evacuationes ... et in in-businmissionibus (3,9,3 p. 148,19 ἐνέμασι) et diureticis. 4 (magna) vis(große) Menge, ‘Hagel’: MLWAlbert. Aquens. hist. 3,13 p. 158,11 sagittarum ... in-oinmissio. 5 ictusSchlag: MLWBovo Sith. Bert. 1 p. 527,12 sic ... Dei sapientia in corripiendo -emimmissionem virgae suae modificat, ut eqs. 6 impetusSchwung: MLWEugen. Vulg. syll. 35 sermonum interpretatio: ... ‘lapides torrentes’ (cf. R.-J. Hesbert, Corpus antiphonalium officii. III. 1968. nr. 3580) Stephano leguntur extitisse, torrentes ..., qui cum summa -eimmissione missiles erant et torridi; ‘torrere’ ... ‘immittere’ ... dicitur, ut eqs. (per pravam interpr., ut vid.). 7 incursio, vexatioEinfall, ‘Plage’: MLWChart. Laus. 14 p. 7,32 (spectat ad a. 875) locustarum -oimmissio immanis fuit. MLWLiber revel. Rich. 69 p. 85,20 de ... infirmitatum in-businmissionibus. C translate: 1 suggestio, consilium (clandestinum, dolosum), instinctusEingebung, Einflüsterung, Rat, Antrieb: a in bonam vel neutram partem: MLWUffing. Ida 1,7 cuius (Salvatoris) in-einmissione tam sublimium natalium propago ... verae viti inhaesit. MLWLiber revel. Rich. 129 p. 157,5 affuit gracia Dei cuidam fratri inmittens ei suavitates ...; erant ... in-esinmissiones iste breves. MLWAlbert. M. div. nom. 1,46 p. 28,15 ‘in -bus’immissionibus (PG 3,592C ἐπιβολαῖς), idest secundum -esimmissiones, ‘ignotis’. al. b in malam partem: α in univ.: MLWEpist. Bonif. 80 p. 178,23 (epist. papae) in-eminmissionem faciens Virgilius ... duci ..., ut eqs. (sim. MLWGreg. Cat. chron. II p. 208,12 conspirationes ... et -esimmissiones cum quibusdam pręcipuis abbatię viris fecerant tutores, ne eqs.). MLWVita Athan. Neap. 2,16 quievit persecutio sinistrae -isimmissionis. MLWFund. Brunw. 8 p. 130,9 quod (venenum) cocus suus (sc. Cunonis) per -emimmissionem imperatoris ... prandio eius immiscuerat. al. β c. sensu obtrectationis: MLWGreg. Cat. chron. II p. 230,8 comes ... -esimmissiones et suggestiones atque causationes pessimas cępit exercere contra ... abbatem. MLWHonor. III. registr. 178 p. 125,36 qui ... inter te (sc. imperatorem) ac ecclesiam malas -esimmissiones excogitant. MLWConst. imp. III 151,6 ad seditiosorum ... -esimmissiones malivolas (item MLWActa imp. Böhmer 999 p. 700,32 [epist. papae]). γ de temptatione, instigatione diaboli (‘Versuchung’, ‘Anstachelung’; loci spectant fere ad Vulg. psalm. 77,49): MLWArbeo Corb. 4 antiqui hostis in-einmissione. MLWRecept. Sangall. I 86tit. remedium ad in-esinmissiones diaboli (sim. MLWCaes. Heist. hom. exc. 235 ex -eimmissione dyaboli. mirac. II 2,41 p. 125,2 in-esinmissiones dyabolice. MLWBerth. Ratisb. serm. exc. p. 45,19 per -emimmissionem demoniorum. MLWLamb. Hersf. annal. a. 1076 p. 252,13 satanae al.). MLWGerhoh. psalm. 36,20 p. 528,3 ex ... bonarum cogitationum defectione ac malarum -e;immissione quae -oimmissio eqs. MLWAlbert. M. sent. 2,8,9capit. quot sunt modi -isimmissionis, quibus diabolus se immiscet. saepe. v. et MLW p. 1341, 7. 2 actio se interponendiEinmischung: MLWHariulf. chron. 4,7 p. 191,2 dura contigit ... Angelrannum eius (militis) -eimmissione pati. MLWBernold. Wat. chron. 25 contra omnes -esimmissiones et angarias. MLWPlac. hon. eccl. (MG Lib. Lit. II p. 599,10) quae (gratia episcopalis) non in-einmissione ... principum, sed electione clericorum ... fieri debet. v. MLW p. 1347, 4. vol. III. p. 936,21. 3 constitutioEinweisung, Einsetzung: MLWDecret. Frision. A 4,1 p. 42,6 quilibet in suis bonis constat sine spolio, nisi sit, quod ter neget rectas allegationes; tunc licitum est ei habere introitum vel in-eminmissionem, qui prius convenit. MLWChart. scrin. Col. B 1372 quia nullus ... venit, qui se opposuerit huius in-iinmissioni, decrevit sententia ..., quod Hermannus et Gertrudis ... deberent inscribi in carta domus (sim. 1375. 1376). 1387 fuit Hildegundis missa per sententiam ... in illas (sc. titulo pignoris positas) ... domus ..., et illa -oimmissio duravit per annum eqs. al. 4 in iunctura -o manus (usu publ. et iur.; aliter: MLW p. 1341, 32): a de intertiatione q. d. (‘Handanlegung’; de re v. Brunner, Rechtsgesch. 2II. p. 652sqq.): MLWConc. Karol. A 16A,13 qui manum (manus var. l.) in-einmissione (in-iinmissioni, in-eminmissionem var. l.) resisterit, quod hantalod dicunt, xl solidos solvat (v. notam ed.; cf. MLWLex Baiuv. capit. 11,7 p. 237 [pars codd.] si manus in-iinmissioni restiterit). b de subscriptione, roboratione (‘Unterzeichnung’): MLWDipl. Heinr. III. 358 p. 488,26 manus proprie in-einmissione roborantes sigillum ... insigniri precepimus. II per confusionem vel vi praeverbii evanida de missione sanguinis (‘Aderlass’) i. q. emissiodas Abfließenlassen, Abzapfen: MLWPs. Hippocr. phleb. 50 quare contingit, ut in fleotomo malefiamus? quoniam in-oinmissio infrigidat spiritum (postea: emissionem sanguinis).Pörnbacher
9205 Zeichen · 567 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    immissiof.

    Mittellateinisches Wb.

    immissio (inm-), -onis f. script.: imi-: MLW l. 67 . -isi(o): Gloss. psalt. Lunaelac. 77,49. I usu originario i. q. acti…

Verweisungsnetz

1 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit immissio

2 Bildungen · 2 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von immissio 2 Komponenten

immis+sio

immissio setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

immissio‑ als Erstglied (2 von 2)

Immissionsschutz

DERW

immission·s·schutz

Immissionsschutz, M., ›Schutz vor schäd- lichen Immissionen‹ um 1980, s. Immission, Schutz immobil, Adj., ›unbeweglich‹, Lw. lat. im- mobili…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „immissio". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 11. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/immissio/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „immissio". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/immissio/mlw. Abgerufen 11. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „immissio". lautwandel.de. Zugegriffen 11. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/immissio/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_immissio_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„immissio"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/immissio/mlw},
  urldate      = {2026-05-11},
}