Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
helligruoba st. sw. f.
st. sw. f., nhd. höllengrube; zu helli- vgl. Gröger § 58,1 a β. — Graff IV,308.
Stark: helli-gruopa: acc. sg. Gl 1,385,1 (M); -gruob-: dat. sg. -o 2,697,60; acc. sg. -a 32; heli-: gen. sg. -a 695,23; hella-cruapo: dat. sg. H 21,6,2; -gruob-: acc. sg. -a NpNpw 142,7. Npw Cant. Ez. 18; helle-: dass. -a Np 87,5. Cant. Ez. 18.
Schwach: helli-gruouun: gen. sg. Gl 2,706,40. 1) Unterwelt, Reich der Toten: a) im antiken, nichtchristlichen Sinne: helligruoba [stant arae circum, et crinis effusa sacerdos ter centum tonat ore deos,] Erebumque (vgl. Herebum; inferorum profunditatem, Serv.) [Chaosque tergeminamque Hecaten, tria virginis ora Dianae, Verg., A. IV,510] Gl 2,697,32. helligruobo [vinaque fundebat (Aeneas) pateris animamque vocabat Anchisae magni manisque] Acheronte [remissos, Verg., A. V, 99] 60. helligruouun [set mihi vel tellus optem prius ima dehiscat vel pater omnipotens abigat me fulmine ad umbras, pallentis umbras] Erebo (Hs. Erebi) [noctemque profundam, ante, pudor, quam te violo, aut tua iura resolvo, Verg., A. IV, 26] 706,40; b) Reich der Toten im christlichen neutestamentlichen Sinne: denne arstat Christ crape sigesnemo uuarf fona hellacruapo cum surgit Christus tumulo, victor redit de baratro H 21,6,2. 2) Höllengrube, Hölle als Ort der Verdammnis: neuuende fone mir din anasiune . uuanda ih danne gelih uuirdo dien farenten nider in dia hellagruoba ne avertas faciem tuam a me . et similis ero descendentibus in lacum NpNpw 142,7. uuanda hella unde tod nelobont dih . unde die in hellegruoba farent quia non infernus confitebitur tibi ... non exspectabunt qui descendunt in lacum veritatem tuam Cant. Ez. 18. fone Iudeis pin ih pezelet sament anderen sundigen in dia hellegruoba farenten estimatus sum cum descendentibus in lacum Np 87,5; hierher wohl als Vok.-Übers.: erdprust ł helligruopa [duces Issachar fuere cum Debbora, et Barac vestigia sunt secuti, qui quasi in praeceps ac] barathrum [se discrimini dedit, Jud. 5,15] Gl 1,385,1 (zu barathrum vgl. Mlat. Wb. 1,1359). heligruoba [atque imo] barathri [ter gurgite vastos sorbet in abruptum fluctus, Verg. A. III, 421] 2,695,23.