Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
hehara st. f.
st. f., mhd. heher f. u. m., nhd. häher m.; as. higara f. (s. Holthausen, As. Wb. S. 34), mnd. heger, heiger m.; ae. higera, higora m., higere f. — Graff IV,799.
hehara: nom. sg. Gl 1,348,40 (M, 2 Hss.). 3,15,34. 25,40. 688,13 (Sg 299, 9./10. Jh.). 4,86,37 (Sal. a 1, 2 Hss.); hehera: nom. sg. 1,343,23. 348,40 (M, 2 Hss.). 801,48. 3,25,40 (5 Hss.). 86,38 (SH A, 4 Hss.). 203,34 (SH B). 222,18 (SH a 2, 4 Hss.). 265,18 (SH b, 2 Hss.). 284,47 (SH b). 306,8 (SH d). 311,6 (SH e, 2 Hss.). 328,26 (SH g, 3 Hss.). 342,5 (SH g, 3 Hss.). 404,14 (Hildeg., 2 Hss.). 460,28. 462,8. 464,2. 714,22 (hehsa). 4,86,37 (Sal. a 1, 2 Hss.). 155,14 (Sal. c). 167,43 (Sal. d). 181,67. BES 6,54,33. Hbr. II,146,5 (SH a 1). Stricker I,212,54. 214,51 (hehsa). 221,11 (hehsa; alle SH). II,35,28 (SH). Thies, Kölner Hs. S. 158,1 (SH); dat. sg. Gl 1,407,25; hehere: nom. sg. 3,86,38 (SH A). 222,19 (SH a 2). 4,86,38 (Sal. a 1). Stricker I,149,9 (SH); ehere: dass. Gl 3,25,46.
hera: nom. sg. Gl 3,25,41 (2 Hss., 1 hêra). 86,40 (SH A). 293,22 (SH d). 4,356,37 (Paris 12 269, 9. Jh.). Publ. 62,447; nom. pl. ebda. 449; heera: nom. sg. Gl 3,365,15 (Jd); heira: dass. Hbr. I,163,712 (SH A); here: dass. Gl 3,28,46. Add. II,80,11.
Verschrieben: hebera: nom. sg. Gl 3,265,18 (SH b). Mayer, Glossen S. 119,28; heheta: dass. Gl 3,284,47 (SH b); eherl: dass. 25,46.
hera aquila Gl 3,458,17 dürfte zu aro sw. m. gehören, s. Ahd. Wb. 1,661, vgl. Neuß, Stud. S. 66 f., u. mit abweichender Argumentation Klein, Stud. S. 233. 1) (Eichel-)Häher, Corvus glandarius: hehara orix Gl 3,25,40 (Vers. de volucr.; 10 Hss., 19 Hss. hehar, je 1 Hs. hirchhuon, orhan, orhuon). 365,15. 714,22. Add. II,80,11. BES 6,54,33. Hbr. II,146,5. Stricker I,212,54. 214,51. orix ł glandare Gl 3,86,38 (6 Hss., 2 Hss. hehar). 203,34. Hbr. I,163,712. gagis Gl 3,464,2 (vgl. die ags. Gl. higera picus uel gagia, Wr.-W. S. 286,9). tragis 4,356,37 (vgl. die ags. Gl. higrae traigis, Wr.-W. S. 52,7). glamzia 3,404,14 (Hildeg., lingua ignota); — hehera [quidquid ... habet longiora retro crura ... comedere debetis, ut est bruchus in genere suo, et] attacus [atque ophiomachus, ac locusta, singula iuxta genus suum, Lev. 11,22] Gl 1,343,23. 348,40 (4 Hss., 4 Hss. hehar). 801,48 [beide zu ebda.]. hehera attacus 3,222,18. 265,18. attacus avis 4,167,43. Stricker I,149,9. hera (darüber auis) ł ut quidam hunbel attacus Gl 3,293,22. hehera .. uel ut quidam uolunt hiumbel attacus 311,6 (2 Hss., 1 bis uolunt ausradiert, 1 ohne uolunt). hehera ł hummel attacus 328,26. Stricker II,35,28. attacus avis Gl 4,181,67. hebera .i. humbel attacus Mayer, Glossen S. 119,28. hehera hunbel attacus Thies, Kölner Hs. S. 158,1. Die Bibelstelle Lev. 11,22 ist möglicherweise der Ausgangspunkt für die Wiedergabe von attacus mit hehara, wobei allerdings die Bezeichnung des Vogels an die Stelle der kontextgemäßen Übers. ‘eine Art Heuschrecke’ getreten ist. Vgl. Mlat. Wb. I,1137, Diefb., Gl. s. v. attacus; s. auch die folg. Übers. stor(a)h für ophiomachus. Die Unsicherheit der Überss. spricht u. a. aus den Doppelglossierungen mit hehara und humbal. 2) durch Unsicherheit in der Zuordnung (auf Grund von Ähnlichkeit im Aussehen oder in der Größe) Übertragung auf a) Specht, Picus: spehte ał hehera perdix avis similis colore pico [zu: quia egressus est rex Israel ut quaerat pulicem unum, sicut persequitur] perdix [in montibus, 1. Reg. 26,20] Gl 1,407,25. hehara picus 3,15,34. 284,47. 460,28. 4,155,14. Stricker I,221,11. speht ł hehera picus Gl 3,306,8. 342,5. 688,13; b) Elster, Corvus pica: hehara pica Gl 4,86,37 (5 Hss., 1 Hs. ztraka). hehera agalastra pica 3,462,8 (agalastra von zweiter Hand unter hehera); c) Saatkrähe, Corvus frugilegus (vgl. Suolahti, Vogeln. S. 183 ff.): here ruoche graculus Gl 3,28,46 (26 Hss. [h]ruoh, 3 Hss. hehar); d) Ohreulenart: hera [quod trepidus bubo, quod] strix nocturna [queruntur, Lucan 6,689] Publ. 62,447 (lat. Interlineargl. avis dicta a stridore). hera [nocturnaeque gemunt] striges [Statius, Thebais 3,511] 449.