Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
gruzzi st. n.
st. n., mhd. grütze n. f., nhd. grütze f.; mnd. grütte f., görte f., mnl. gorte f.; ae. grytt n., grytta f. — Graff IV,344.
Wo nicht anders angegeben, stets Nom. Sing.
cruci: Gl 3,614,43 (11./12. Jh.); cruzzi: acc. pl. Beitr. 73,243,4 (mus. Brit. Harl. 2724, 11. Jh.). — gruzz-: -i Gl 3,153,43 (SH A). 615,43. 617,20. Beitr. (Halle) 86,395,83 (Wolf. Wiss. 50, 9. Jh.); -e Gl 3,153,42 (SH A, -v-); gruz-: -i 275,24 (SH b); -e 153,43 (SH A). 357,32. 4,117,2 (Sal. a 2); grutze: 3,275,24 (SH b). Als Umlautschreibung ist wohl aufzufassen: grivze: Gl 3,617,6 (Wien 804, 12. Jh., doch vgl. u.), vielleicht auch: gruoze: 153,44 (SH A, Adm. 759, 13. Jh.). — gurze: Gl 3,217,47 (SH B, Anh.). 1) geschrotenes Korn, Grützmehl: cliuua ł grvzze farina et furfures a farre dicta [Summ. Heinr. IX,15,313] Gl 3,153,42. cruci ł chliuua furfur 614,43. gruzzi vel clia furfur [Prisc., Inst. II,155,2] Beitr. (Halle) 86,395,83. gruzzi furfur Gl 3,615,43. 617,20. fussar (?) 275,24. mansur 357,32. 4,117,2. hirse ł grivze milium 3,617,6 (der Beleg wird vom Ahd. Gl.-Wb. S. 241 als eigener Ansatz griuzi st. n. (?) gegeben). gurze gruellum (vgl. Duc. 4,118 c) 217,47. 2) übertr.: Kram, Trödelware: cruzzi [Volteium mane Philippus vilia vendentem tunicato] scruta [popello, Hor., Ep. II,7,65] Beitr. 73,243,4.
Vgl. grioz.