formula

formula -ae f. 1. (Melodie-)Formel, (Muster-)Melodie 2. (musikalische) Struktur, Form, Gestalt — 1. (melodic) formula, (architypical) melody 2. (musical) structure, form, design 1 (Melodie-)Formel, (Muster-)Melodie — (melodic) formula, (architypical) melody a für Kirchentonarten — for modes [s.IX] LmLAurelian. 19, 8: En figura melodie, sicut subiecta notarum demonstrat formula: NONAN NOEANE. [s.X-XI] LmLPs.-Odo prol. 9: totum antiphonarium cum tonorum formulis describeretur. LmLGuido micr. 13, 8: Ad hoc etiam plurimum valent et versus nocturnalium responsoriorum et psalmi officiorum et omnia, quae in modorum formulis praescribuntur. LmLGuido reg. 132: octo formulas tonorum vel modorum indicant (cf. LmLPesce, Guido p. 361 adn. 32). LmLGuido reg. 195: Aptitudine neumarum facile intelligis, / quo in loco quis sit sonus in diversis lineis, / usus tibi sit si frequens in modorum formulis (cf. LmLPesce, Guido p. 381 adn. 46). LmLGuido ep. p. 506, 289: Has itaque modorum octo formulas precipue debet scire, quisquis canendi peritiam vult habere, ut, qualiter in singulorum modorum cantibus quelibet neuma vel vox sonet, possit advertere. al. LmLComm. Guid. 37 p. 143: hoc ostendit, ubi raro vel minime fiant distinctiones, secundum quod praenotatur in formulis. [s.XI-XII] LmLIoh. Cott. mus. 11, 26: cantiunculas quasdam hic subscribere, quas etiam aptitudines sive formulas modorum appellare possumus. Sunt autem istae: „Primum querite regnum Dei.“ (cum notis) eqs. al. LmLUdalsc. pr.: In subscriptis tonorum formulis differentiae cum suis varietatibus subtrahuntur. LmLUdalsc. 1: Concinit equisoni modulum sic formula proti (sim. LmLTon. Baumg. 1, 2). al. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 492a. al. LmLAnon. Hailspr. 4 p. 69. LmLEngelb. Adm. 4, 32, 9. (?) al. [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 2, 151. LmLIac. Leod. spec. 6, 82, 1: Sunt adhuc quidam cantus accommodati singulorum tonorum antiphonis, per quos de tono illarum indicamus, et illi diversis vocantur nominibus. A quibusdam enim vocantur aptitudines sive formulae, ab aliis neumae, odae vel iubili, a modernioribus vocantur caudae, et de illis exempla subscribuntur una cum antiphonis sui toni: „Primum quaerite regnum Dei“ (cf. LmL col. 103, 43). eqs. [s.XV] LmLTrad. Holl. II 97 p. 124 (p. 457b): hanc praedictam formulam sic tubavit, ut sequitur: „Tali tenore cantabitur tonus peregrinus“ (cum notis). ibid. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 4, 11: Haec igitur antiqui proti perfecta formula, quam hic describo cum nostris litteris et nota quadra: (sequitur exemplum). al. LmLTrad. Holl. VI 28, 23-24. LmLFr. Gafur. pract. 1, 10. b allgemein — general [s.IX-X] LmLHucbald. 44: si ad subiectam formulam respicias:[] „Alleluia“ (cum neumis). al. LmLOdo Aret. p. 248a: Formulas, quas vobis ad cantandum scribere procuravi ..., summo cum studio legere studeat ... Admoneo autem omnes cantores, ... ut quotidie subditis suis haec exempla subtilius subministrent. al. [s.X-XI] LmLTon. Boeth. mus. 1: Si quis cantus formulas procurat addiscere, non ad introitum, sed ad finem quantotius currat. ... Quia sunt pleraeque cantus formulae a desidiosis primo tono abstractae et secundo deputatae. LmLHermann. mus. p. 18 (p. 125b): Diapason superius, quia gravibus modulatur vocibus, apte literis insignitur maioribus: posterius vero causa acuminis eisdem quidem literis, sed acutis notatur formulis (sim. LmLHeinr. Aug. 105. LmLFrut. brev. 2 p. 33). LmLOdor. Sen. p. 198. al. [s.XIII] LmLMus. man. 36, 21. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 68, 11. al. [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 50, 5: multifariae diversaeque voces secundum neumarum formulas in tropo constituantur. LmLFr. Gafur. pract. 1, 14. c für Differenzen („Saeculorum amen“-Formeln) — for the differences (differentiae‚‘‘saeculorum amen'' formulas) [s.XI] LmLComm. Guid. 28 p. 142: in illis formulis, sicut in „saeculorum amen“ videmus. al. LmLVers. Ars humanas p. 113b: Protus, tritus et tetrardus quinto tenent formulas; / quibus possunt sua satis facere principia. / Sexto autem loco tenet deuter differentias. LmLPs.-Guido form. 7, 1: Differentiarum autem horum modorum formulae secundum principia cantuum dispositae sunt, ut quemadmodum finalis vox aliquem proprium modum metitur, sic et rationabiliter principia eorumdem cantuum aptiores sibi formulas coaptent, quatenus sit pulchra connexio. LmLPs.-Guido form. ton. 1, 1: Igitur protus decem habet regulares formulas, id est sex praepositivas et tres appositivas unamque subpositivam ... Appositivae autem sunt, quae in eadem voce, qua formula finitur, antiphonae principium ponunt (cod. C; ed.: ponitur). al. [s.XII] LmLTon. Cist. 115: ut docet subiecta formula: „Gloria seculorum amen“. al. LmLTon. Nivern. f. 142v p. 122. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 85, 24: Sunt autem aliqui moderniores, qui alias primi toni ipsorum „Saeculorum“ ponunt formulas, quibus etiam nunc utuntur saeculares ecclesiae Leodienses. al. 2 (musikalische) Struktur, Form, Gestalt — (musical) structure, form, design a die Struktur von Intervallen betreffend — with reference to the structure of intervals [s.X] LmLInch. Uchub. 291: quomodo hae simphoniae ratis se mutuo spaciis nectant formulis subiunctis distinguere. LmLHucbald. 17: in superioribus intervallorum formulis. al. LmLPs.-Odo mus. p. 271a. [s.XI] LmLGuido reg. ex. 7: Secunda constitutio (sc. vocis primae) habet formulas duas. Tertia constitutio habet formulas quattuor. Quarta constitutio habet modulos octo. LmLPs.-Guido form. 3, 2: Prima itaque et quarta vox ternas in depositione ac binas in elevatione simillimas habeant formulas. al. LmLPs.-Guido arithm. p. 60. LmLHier. Mor. 20 p. 154, 33 (cf. Boeth. mus. 4, 14 p. 337, 23: formam). [s.XII] LmLTrad. Guid. 4: ad constitutionum formulas compendiose transeamus, quas in modulando modulos, in neumando vero formulas nuncupamus. ... Constitutiones enim diximus in pagina neumarum formulas et in cantu vocum modulationes (cf. LmLGuido reg. ex. 7). [s.XV] LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 10, 36: Haec est monocordi formula verae musicae regulae, quae genus diatonicum exprimit ... procreans ex se pulchriter tonos ac semitonia. al. LmLIoh. Hoth. dial. p. 64. (?) LmLFr. Gafur. pract. 1, 6: Poterit item in singula diapentes figura uniuscuiusque speciei formula comprobari. al. b die Kirchentonarten betreffend — with reference to the modes [s.X-XI] LmLPs.-Odo dial. p. 258b: In quibus autem vocibus omnium modorum cantus secundum praesentem usum saepius incipiant, in eorum formulis pervidebis. LmLPs.-Odo dial. p. 263b:[] Sane in his cantibus, qui inter octavi depositionem et septimi elevationem medii sunt, ... secundum formularum varietates, in quo tono maneant, discernentur (inde LmLTrad. Garl. plan. V 269. Ton. Sar. p. 54). LmLGuido prol. 71: Quamvis autem duo semper toni in una sint littera vel voce, tamen multo melius et frequentius conveniunt singulis neumis ac sonis formulae toni secundi, quarti, sexti et octavi. Nam formulae primi, tertii, quinti et septimi non conveniunt, nisi cum cantus ab alto descendens in gravem devenerit finem (inde LmLAribo 69 p. 71). al. LmLAribo 73 p. 72: Quando autem a finali chorda diapente transcendunt et sextam, septimam, octavam tangunt melodiae, tunc autenticorum formulis, quae alte extenduntur, conveniunt. LmLQuaest. mus. 2, 25 p. 93 descr.: Formula primi toni. al. LmLTheog. Mett. 31, 1 (p. 192b). al. [s.XII] LmLTon. Gratianop. p. 23: Formula secundi modi. al. [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. V 225. al. Ton. Sar. p. 22. LmLEngelb. Adm. 1, 7, 7: modos sive formulas secundum antiquos musicos taliter nominatos moderni musici appellare consueverunt octo tonos musicos. LmLEngelb. Adm. 4, 24, 11: cum singuli tonorum secundum singulas formulas suas non in una, sed in alia et alia voce seu littera habeant incipi et ascendere et descendere. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. comp. 2, 7, 10. al. LmLIac. Leod. spec. 6, 50, 4: Amovent aliqui ab eius (sc. octavi toni) formula acutissimam eius tactam vocem ⋅e⋅, et tunc eius formula continet enneachordum sicut et tonus primus. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 129: Formula autem primi toni haec est ⋅C⋅D⋅E⋅F⋅G⋅a⋅b⋅c⋅d⋅e⋅f⋅g⋅. Dicitur autem formula a formando, quia claves tantum in formula primi toni, quae etiam in formula sequentium tonorum positae seu ponendae, dant formam regularem cuilibet tono vel cantui cuiuslibet toni, quia inter easdem claves quilibet cantus tonorum regulariter currit. al. LmLCompil. Ticin. C 175: Nota, quod formule tonorum, id est qualitates vel figure, sunt octo. al. [s.XV] LmLIac. Theat. 53: Formula primi toni super gradualia. Omnia gradualia, que incipiunt in ⋅C⋅ grave vel in ⋅D⋅ grave vel in ⋅F⋅ grave et ascendunt usque ad ⋅c⋅ acutam et finiunt in ⋅D⋅ grave, sunt primi toni. al. LmLNicol. Burt. 1, 23, 138. al. LmLFr. Gafur. theor. 5, 8. LmLFr. Gafur. pract. 1, 10. al.