lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

fogalâri

nur ahd. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
5
Verweise raus
4

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

fogalâri st. m.

Bd. 3, Sp. 1017
fogalâri
st. m. (2 Belege des 13. Jhs. mit -u- für -o-, s. u.), mhd. vogeler, -ære, nhd. vogler; mnd. vōgelêr(e), mnl. vogelaer; ae. fugelere; an. fuglari. — Graff III, 439.
fogalar-: nom. sg. -i Gl 1,17,22 (R). 547,39 (Ja). 627,46 (M, 2 Hss.); -e 2,526,68; gen. sg. -es 1,526,15 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.). 530,38 (M). 541,19 (Rb); uogalar-: nom. sg. -i 627,44 (M, 2 Hss.). 2,406,45. Festschr. Leid. S. 96 (M); gen. sg. -es Gl 1,530,37/38 (M, 2 Hss.); vogalar-: nom. sg. -i 627,44 (M). 672,36 (M). 4,38,7 (Sal a 1); gen. sg. -es 1,530,37 (M, 2 Hss.). — fokularis: gen. sg. Gl 1,525,30 (Sg 299, 9./10. Jh.); uogulæris: dass. ebda. (Stuttg. Theol. et phil. fol. 218, 12. Jh.). — fogolari: nom. sg. Gl 2,20,71. — fogelar-: nom. sg. -e Gl 3,140,52 (SH A, 2 Hss.); -] 4,132,26 (Sal. c; Steinm. konjiz. nicht überzeugend zu fogelari); nom. pl. -] 2,594,23 (clm 13 108, 13. Jh.); uogelare: nom. sg. 4,38,7 (Sal. a 1, 2 Hss.). 132,18 (Sal. c); fogelere: dass. 3,224,41 (SH a 2). 396,48 (Hildeg.); uogeler-: dass. -e 224,41 (SH a 2). 4,38,8 (Sal. a 1); -] 1,627,45 (M). 3,186,47 (SH B). — fogilar-: nom. sg. -i Gl 3,140,53 (SH A); -e 140,53 (SH A). 186,47 (SH B); gen. pl. -e Npw 123,7; uogil-ar-: nom. sg. -e Gl 1,627,45 (M, 2 Hss.); gen. sg. -is 530,39 (M, 4 Hss.); -lar: nom. sg. 3,140,53 (SH A); vogilari: dass. 4,166,15 (Sal. d); fogileri: dass. 3,460,26; uogilere: dass. 4,38,8 (Sal. a 1); vogilere: dass. Hildebrandt I, 291,299 (SH A). — vogler: nom. sg. Gl 4,38,9 (Sal. a 1, 15. Jh.).
vougelere: nom. sg. Gl 3,382,1 (Jd).
fugelere: nom. sg. Gl 3,716,26 (Berl. Lat. fol. 735, aus Marienfeld, Westfalen, 13. Jh.); uuugelere: dass. 350,24 (SH l, Darmst. 6, 13. Jh.; im Anlaut verschr.?).
[Wohl ae. oder ae. beeinflußt: fugilarum: dat. pl.? Gl 1,525,1 (Bern 258, 10. Jh.; vgl. Leydecker S. 67 f.).]
Verschrieben: folgelâro: gen. pl. Np 123,7 (= S. XXXV, 20, Ausg. fogelâro); verstümmelt: vogel..: nom. sg. Gl 4,38,9 (Sal. a 1, 14. Jh.). 1) Vogelfänger: fogalari aucupator Gl 1,17,22. [fugilarum [eruere ... quasi avis de manu] aucupis (Hs. aucupes aucellatoris) [Prov. 6,5] Gl 1,525,1 (evtl. sind die lat. Lemmata als Dat. Plur. aufgefaßt, s. o. Formenteil).] fokularis aucupis [ebda.] 30. 526,15. 530,37. fona lagom fogalares de manu (Hs. insidiis) aucupis [ebda.] 541,19. fogalari auceps (verschr. anceps) [ohne Kontext, vgl. Steinm.] 547,39. uogalari [inventi sunt in populo meo impii insidiantes quasi] aucupes (Hss. auceps) [Jer. 5,26] 627,44. Festschr. Leid. S. 96. vogalari [numquid cadet avis in laqueum terrae absque] aucupe (Hs. auceps) [Am. 3,5] Gl 1,672,36. fogolari [sicut avem nectit nodosis retibus] auceps (laqueus) [Aldh., De virg. 1937] 2,20,71. uogalari [laqueos ubi callidus] auceps [praetendit, Prud., Ham. 806] 406,45. 526,68. fogelare auceps 3,140,52. 186,47. 224,41. 350,24. 382,1. 460,26. 716,26. 4,38,7. 132,18. 166,15. Hildebrandt I, 291,299. fulscaioliz auceps Gl 3,396,48 (Hildeg.); in einem Bilde bzw. bildl.: fogelar [adsunt et illic spiritus, sunt sed magistri criminum, vestrae et salutis] aucupes [Prud., P. Vinc. (V) 79] 2,594,23. vnser sela ist irloset uzzer dero fogelaro chloben . also der sparo anima nostra sicut passer erepta est de muscipula venantium NpNpw 123,7. 2) Augur, Vogeldeuter: fogelar augur Gl 4, 132,26. Nach Wesche, Zauber S. 68 Anm. 1 ist die Glosse wohl hervorgerufen durch uogelare auceps Zeile 18 u. der Bed. von Abschn. 1 zuzuordnen, vgl. aber fogalôn 2 u. Beitr. 67,100 f.
3569 Zeichen · 222 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    fogalârist. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    fogalâri st. m. ( 2 Belege des 13. Jhs. mit -u- für -o-, s. u. ), mhd. vogeler, -ære, nhd. vogler; mnd. vōgelêr(e), mnl.…

Verweisungsnetz

9 Knoten, 8 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 7 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit fogalari

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von fogalari 2 Komponenten

fogal+ari

fogalari setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — fogalari kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „fogalari". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 14. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/fogalari/awb?formid=F01834
MLA
Cotta, Marcel. „fogalari". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/fogalari/awb?formid=F01834. Abgerufen 14. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „fogalari". lautwandel.de. Zugegriffen 14. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/fogalari/awb?formid=F01834.
BibTeX
@misc{lautwandel_fogalari_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„fogalari"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/fogalari/awb?formid=F01834},
  urldate      = {2026-05-14},
}