Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
firmanôn sw. v.
sw. v. (zu -ên s. dort); zu -ôn neben -ên vgl. Schatz, Germ. S. 360. — Graff II,769 f. s. vv. farmanôn, farmanên.
far-man-: 3. sg. -ot Gl 2,268,37 (M, 2 Hss.); -oth 38 (M); inf. dat. sg. -onne 226,23 (S. Flor. III 222 B, Gll. 9. Jh.?); part. prt. -ot 169,13 (clm 6277, Hs. 9. Jh.); nom. sg. m. -oter 271,53 (M, 2 Hss., davon 1 Hs. -); nom. sg. f. -ota 54 (M); nom. pl. m. -ota 256,77; fir-: 3. sg. -ot 283,27 (M, 5 Hss.); 1. pl. -omnes 296,1 (M); 3. pl. -ont 178,16/17 (M, 2 Hss.); part prt. acc. pl. m. -ota 123,34 (M); vir-: 3. pl. -ont 178,16 (M, 2 Hss.; u-); part. prt. -ot 1,702,31 (M, 3 Hss., 1 Hs. u-). 2,266,49 (M, 2 Hss.); acc. pl. m. -ota 123,33 (M, 4 Hss., 2 u-); fer-: dat. pl. -oten Mayer, Glossen S. 101,14 (clm 18556a, Gll. 10./11. Jh. u. 11. Jh.?).
Verschrieben: fi-manont: 3. pl. Gl 2,178,16/17 (M; vgl. Gl 2,778); vir-mano: part. prt. 1,702,32 (M).
Wohl verkürzt geschrieben: ta: 3. sg. prt.? Gl 2,1,29 (d. h. fermanota, Steinm.). 1) verachten, ablehnen, zurückweisen, verschmähen: a) bez. auf Pers.: uirmanot vuard [invocabunt dominum, ut respiceret in populum, qui ab omnibus] calcabatur [2. Macc. 8,2] Gl 1,702,31 (3 Hss. firmanên, 1 Hs. firtretan). uirmanota [veniamus nunc ad sacratissimos ordines clericorum, quos in venerandae religionis iniuriam ita per vestras provincias] calcatos [Decr. Sir. VII p. 191] 2,123,33. farmanota [etsi in magnis sumus tribulationibus positi, quia tamen a conditore nostro non sumus omnino] despecti [Greg., Dial. 3,30 p. 344] 256,77; sich selbst verachten: firmanomes deomotemes [si ergo membra nostri redemtoris sumus ... si multum nos] abiicimus [, sperare in nobis debemus nos membra ultima, ders., Hom. II,21 p. 1528] 296,1 (5 Hss. ginideren); b) bez. auf Abstr.: farmanot uuirdit [salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta] despicitur [, quanti sit muneris amissa sentitur, Greg., Cura 3,12 p. 49] Gl 2,169,13. uirmanont [sed quae intelligendo penetrant, vivendo] conculcant [ebda. 1,2 p. 3] 178,16. virmanot vuerdan [quod autem] calcari [mundus ac despici debeat, redemptor noster provida comparatione manifestat, ders., Hom. I,1 p. 1438] 266,49 (3 Hss. firuuerfan). farmanot ł honit (2 Hss. noch farsumit) [si autem iam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare] dissimulat [, atque a precibus cessat, ebda. I,2 p. 1441] 268,37. farmanoter [quatenus redemtoris nostri praedicatio a propriis] repulsa [, gentiles populos quasi extraneos quaereret, ebda. I,4 p. 1446] 271,53. firmanot [qui voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae caelestis custodiam] calcat [ebda. I,11 p. 1472] 283,27; hierher wohl auch: fermanota [conciliat speciem nutantique insuper offert nec] spernit [miserum mulier male credula munus, Av., Poem. lib. 2,213] 1,29. fermanoten [quid ergo est unum quod illis tantis tamque innumeris bonis tam incomparabiliter praeponatur, ut spretis] abiectis [-que omnibus solum debeat possideri, Cassian, Coll. 23,3 p. 1246B] Mayer, Glossen S. 101,14. 2) sich auflehnen gegen jmdn.: zefarmanonne [ne inveniatur ei cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide] resultare [Greg., Cura 2,8 p. 28] Gl 2,226,23.
Abl. firmana, -mano, -manôd, -manunga; -manôntlîh, vermanelich mhd.
Vgl. Schwab, Ausdrücke der Abneigung S. 204 ff.