firmamentum

firmamentum, -i n.script. fer-: MLWl. 31. I munimen(tum), munitio, adiutorium – Befestigungsmittel, Stütze, ‘Feste’: A proprie et in imag.: 1 gener.: a in univ.: MLWAldh. epist. 4 p. 486,17 fundamentum ... ecclesiae et -umfirmamentum fidei principaliter in Christo ... collocatum. MLWLex Sal. Merov. 74 si ... quicumque domum violenter distruerit, quae domus si pro -ofirmamento ebrius (i. trabem; cf. ind.) habuisse probatur eqs. MLWRadbod. Bonif. 6 p. 66,10 Angli ... ab angulo, id est -ofirmamento regni, derivari ... dicuntur. MLWHildeg. scivias 3,10 l. 703 virtus haec (i. constantia) -umfirmamentum interiorum virtutum in hominibus exsistens. MLWTract. de schism. (MG Lib. Lit. III p. 116,16) due persone ... spiritali et invisibili glutine, hoc est animorum coniunctione, conglutinate sunt et confederate, cuius conglutinacionis et confederationis aperta et invisibilia signa atque indicia necnon et -umfirmamentum sunt hominium et obedientia. al. b de caelo (‘Firmament’): MLWChron. Fred. 1,26 p. 37,4 in primo diae condedit (sc. Deus) lucem, secundo fe-ofermamento caeli. MLWAgob. 12,10 l. 19 quorum (caelorum) unum, quod ipsi (Iudaei) vocant ‘racha’, id est -umfirmamentum, molas Dei sustentare asserunt. MLWHonor. August. imag. 1,93 superius cęlum dicitur -umfirmamentum, eo quod sit inter medias aquas firmatum eqs. MLWAlbert. M. cael. 1,3,5 p. 66,72 cuius (primi mobilis) motum sequuntur stellae, quae sunt in -ofirmamento, quod est caelum octavum. persaepe. 2 medic. i. q. ligatura solida – fester Verband: MLWRecept. Sangall. I 56 herba sigillata radices teris in aqua, da ei bibere, sed in ipsa ruptura intus ponitur, sub -umfirmamentum sit, dum ipsa sanat. MLWRecept. Bamb. 75 ipsa nutura (i. ruptura) sub -ofirmamento sit, dum sanat (v. P. Wirth, ALMA 24. 1954. p. 220; sed cf. notam ed. p. 96). B translate: 1 gener.: a in univ.: α de hominibus: MLWLamb. Hersf. annal. p. 266,12 tantus ac talis vir (sc. episcopus), ingens columna et -umfirmamentum rei publicae. MLWHerbord. Ott. 1,38 p. 46,12 abbas ... Admuntensis, vir digne auctoritatis ..., meritis ac religione decus et -umfirmamentum monastici ordinis. al. β de Deo: MLWOtloh. prov. F 2 -umfirmamentum est Dominus timentibus eum. b origo, causa – Ursprung, Grund(lage): MLWConstant. Afric. theor. 2,10 p. 7r^a quorumlibet nervorum fundamentum est cerebrum, cum voluntarii motus atque sensus sit -umfirmamentum. 2 t. t. rhet. i. q. συνέχον, pars orationis argumentationem accusatoris vel defensoris continens – Redeteil der Beweisführung: MLWAnselm. Bis. rhet. 194,1 ubi summa, ubi causa, ubi constitutio, ubi ratio, -umfirmamentum, nusquam iudicacio. II confirmatio, affirmatio – Bekräftigung, Versicherung: A in univ.: 1 proprie: MLWBrev. Notit. p. A 13,3 qui (rex) concessit ei (comiti) tribuales viros ... xiiii ad -umfirmamentum. MLWCapit. reg. Franc. 270^A,3 ab omnibus ..., qui alodes in regno nostro habere volunt, ... -umfirmamentum recipiant missi, ita ..., ut eqs. MLWTrad. Frising. 1441^e p. 298^b,26 monialis ... ad -umfirmamentum prioris delegationis ad predictum altare easdem (famulas) ... tradidit. MLWChron. Noval. app. 9 p. 126,9 oblitus sacramentum et omne -umfirmamentum ad priorem recursit Oddo monachus delictum. MLWChart. Raitenh. 196 p. 165,25 pro maiori ... huius rei -ofirmamento testium ydoneorum numerus infra adnotatus invenitur. persaepe. 2 meton. de charta: MLWDipl. Karoli M. 234 p. 323,23 si aliquis ... contra hoc donationis vel emunitatis nostrę -umfirmamentum obire contenderit eqs. (sim. MLWDipl. Otton. III. 267 p. 685,9 [inde Dipl. Heinr. II. 311 p. 392,4]). MLWChart. Ital. Ficker 69 p. 95,49 ostendit praepositus aliud -umfirmamentum propria manu Leonis s. m. papae subscriptum. B approbatio – Anerkennung, Bestätigung: MLWUdalr. epist. 42 dedit papa ... ei (abbati) privilegium ad -umfirmamentum ordinis nostri (sc. Praemonstratensium). III subsidium, tutamen – Schutz, Sicherheit: A proprie: MLWLamb. Hersf. Lull. 19 p. 332,12 nec ... satis -ifirmamenti se rebus contulisse arbitrabatur. MLWRup. Tuit. vict. 3,6 p. 91,1 quia vocaturus erat Deus famem super terram et omne -umfirmamentum panis conterere habebat. MLWAnnalista Saxo a. 1096 p. 490,24 expugnato atrio episcopi, in quo erant Iudaei ad -umfirmamentum sui, ... omnes interfecti sunt. MLWChart. Basil. B 85 abbatisse et conventui presens scriptum sigilli nostri (sc. comitis) munimine tradidi roboratum, ut sit ipsis contra malorum eventus evidens -umfirmamentum. saepius. B meton. i. q. refugium, receptus – Zuflucht(sort), Rückzugsort: MLWChart. Mog. A I 544 p. 451,36 (a. 1127) ut ..., ubi erat spelunca et -umfirmamentum latronum, esset postmodum refugium fidelium Christi et pauperum. IV firmitas, soliditas, stabilitas – Festigkeit, Stärke, Beständigkeit: A de rebus: MLWHumb. Sim. 2,2 p. 141,10 quae ... tria omnium hereseon existunt: genimina, incrementa pariter et -afirmamenta. MLWAbsal. serm. 36 p. 210^A fomentum ... est ex humore, incrementum ex calore, -umfirmamentum ... habent (sc. quae procreata sunt) ex temperie. MLWPs. Avic. tinct. 7 p. 632,53 firmatur et perficitur opus in uno colore, scilicet albedine ...; dealbatio enim est operis initium et totius corporis -umfirmamentum. al. B de hominibus i. q. constantia – Standhaftigkeit: MLWAlbert. M. sent. 1,18,10 p. 509^b,7 patientia, spes, salus, fortitudo, -umfirmamentum, omnia dicunt effectum causatum in creatura et a Deo.Weber