extermino, -avi, -atum, -areexterminare.MLW
script. et-: MLW
l. 70.MLW
partic. MLW
praes. usu MLW
subst.: MLW
l. 50. 1
(de loco extra terminos) re-, e-, amovere —
entfernen, herausbringen: a
proprie: α
expellere, abigere —
verbannen, ausweisen: MLWDipl. Frid. I. 162 p. 279,10 gentem de Apulia -tamexterminatam esse. MLWConst. imp. II 85,7 hereticos. MLWBrunus Long. chirurg. 2,10 p. 126
D si ... ex ventositate fuerit
eminentia, exhibeantur -antia ventositatem, sicut est ruta MLW
eqs. MLW
al. β
(clam) extra fines transferre —
(heimlich) außer Landes bringen, fortschaffen: MLWConc. Karol. A 16
A,2 ut nullus furtivam rem ... extra finem Baiuvariorum venundare vel machinis diabolicis -andiexterminandi insidiis tegi
(sc. praesumat) (-ariexterminari insidiis audeat
V1; MLW
ed. locum valde corruptum putat, sed verbum finitum decreti praecedentis subaudiendum videtur). b
translate i. q. prohibere, excludere —
fernhalten, ausschließen: MLWEpist. var. I 33,20 quando aliquis de fratribus praeoccupatus fuerit in aliquo delicto, ... conversum ... nec prava suspicione denuo illum fatigaret
abbas neque perpetuo odio -retexterminaret (
inde MLWCand. Fuld. Eigil. I 11 p. 229,23. MLW
sim. 20). MLWCapit. reg. Franc. 266,7 ab omnium christianorum coetu ... alienus efficietur
(sc. qui Dei timorem postponit) ..., usque dum a regno -eturexterminetur (MLW
sim. 272,4 p. 309,41). MLWThangm. Bernw. 51 p. 780,37 (chart.) si quis ... hoc effringere voluerit ..., -tusexterminatus a caelo et terra partem habeat cum Iuda MLW
eqs.MLW
c. notione deponendi: MLWConc. Karol. A 16
A,15 ut, si quis signum ... inhonoraverit ..., -eturexterminetur ab acto officio. MLWChart. Steinf. 129 p. 101,39 (a. 1267) ut ... ipsum
(abbatem) propter tantum obloquium ab aministratione officii sui et-ret
sedis apostolicae legatus. 2
delere, perdere, vastare —
zerstören, zuschanden machen, vernichten, verwüsten: a
proprie: α
in univ.: Regino MLWchron. MLWa. 883 p. 121,7 Deus ... vires eiusdem regni radicitus -batexterminabat. MLWMappae Clavic. 90 ne narres, quid est
(sc. formatum), nam -bitur, arenosum enim fiet. MLWHrotsv. lib. 1 praef. 8 ne crediti talentum ingenioli ... rubigine neglegentię -returexterminaretur. MLWGeber. summ. 1,43 p. 374 si ... paucam quantitatem in magnam fornacem
(sc. posuerit), sublimationem -bit propter ignis excessum. MLWArnold. Lub. chron. 3,11 p. 155,44 possessiones eorum
(decanorum canonicorumque) -ariexterminari precepit
rex iuvenis. MLW
al. v. et p. 1740, 51. β
c. notione comburendi: MLWConst. imp. III 134 p. 130,7 (a. 1277) eos
(cives) depredati sunt
homines Hogerii in eiusdem diei vigilia et bona ipsorum flammis -antibusexterminantibus vastaverunt. γ
c. notione caedendi: MLWRahew. gest. 4,38 ficus -atexterminat
Fridericus imperator omnesque fructiferas arbores ... succidi ... precepit. b
translate: α
abolere, irritum facere —
abschaffen, für ungültig erklären, beseitigen: MLWThangm. Bernw. 22 p. 769,6 canonica auctoritate et sanctorum patrum -andaexterminanda sunt, quae ibi adinventa vel statuta sunt. MLWDipl. Frid. I. 43 p. 73,2 ad -andasexterminandas emulorum et malivolorum suggestiones. 109 p. 184,23 quę male pullulant, -atexterminat
imperialis potestas et radicitus evellit. MLWHelm. chron. 15 p. 31,21 opus divinae plantacionis de finibus Danorum penitus -areexterminare. β
foedare, vitiare —
entstellen: MLWAlbert. Stad. Troil. 5,287 effundant oculi lacrimas, -etexterminet ora pallor
(cf. Vulg. Matth. 6,16 in MLW
var. l.), concutiat interiora dolor. γ
conficere, debilitare —
erschöpfen, schwächen: MLWTract. de aegr. cur. p. 146,35 solet defficere visibilis spiritus ... ex omnibus illis, que corpus humanum extenuant et -antexterminant. 3
(de)terminare, definire —
ab-, begrenzen: MLWHincm. Remig. 17 p. 309,24 ipsius ... comparationis suae fines per girum adeo -vitexterminavit, ut et omnibus videntibus pateat ipsa exterminatio et ... ipsae exterminationes ab eo factae nominetenus vocitentur et designentur; in quibus exterminationibus MLW
eqs. MLWChart. Tirol. notar. II 125 p. 77,33 (a. 1242) Albanus allodium -vitexterminavit cum lapidibus de ipso manso.