lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

exceptio

GWB bis lat. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
4
Verweise raus
11

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

exceptio f.

Bd. 4, Sp. 1499
exceptio (-cio), -onis f.MLWscript.: ecc-: p. 1500, 7. -pzio: p. 1500, 2. I de actione excipiendi: A iur. et canon. (publ. et eccl.: p. 1500, 10): 1 obiectio, contradictio‘Einrede’, Einwand: a strictius de condicione reum damnatione eximente, quae actori opponitur: Chart. Ital. Ficker 73 p. 100,11 (a. 1076) quam (sc. praescriptionis) Sigizonis -zionem pars ... cenobii allata replicazione infirmavit affirmans MLWeqs. Chart. episc. Halb. 421 p. 376,21 quod (sc. decimationem ad ecclesiam suam pertinere) ... abbas ... probavit per testes omni -eexceptione maiores. Chart. Bund. 960 p. 390,30 renonciando privilegio fori et omni alteri iuri et auxilio et ecc-i. persaepe. b latius: α de obiectione a papa contra imperatorem coronandum prolata: Burch. Ursb. chron. p. 77,23 cepit papa frivolis insistere obiectionibus et -busexceptionibus, quatinus ipsum (Philippum) impediret sententiam obiciens ei excommunicationis. β de impugnatione: Chart. civ. Erf. 218 p. 136,5 (a. 1267) ut eadem littera ... propter mei sigilli carenciam -cionisexcepcionis salva maneat et illesa, litteram hanc sigillo civitatis Erfordensis disposui sigillari. 2 condicio, clausula, restrictioBedingung, Vorbehalt, Einschränkung: Dipl. Karoli III. 171 p. 277,22 totum in integrum sine ulla -eexceptione vel minoratione ... concedimus. Dipl. Heinr. III. 351 p. 478,33 hec omnia ... illa -eexceptione stabilimus et confirmamus ..., nisi MLWeqs. Chart. Argent. I 164 libram unam debet portarius distribuere ... salvis ... legitimis -busexceptionibus, per quas ... iuste ... se poterit excusare. MLWal. 3 exemptio, liberatioExemption, (Her-)Ausnahme, Befreiung: Chart. episc. Hild. I 431 p. 421,20 (a. 1184) pro recognitione huius (sc. immunitatis) -isexceptionis ... abbas ... dimidium mansum ... prebende assignavit. 717 quod ... quatuor areas ... ordinationi nostre reservavimus et excepimus -emexceptionem ipsam protestantes in capitulo nostro. MLWActa imp. Winkelm. I 404 p. 351,26 quatenus nullus sit, qui contra presentem concessionem et -emexceptionem nostram ... venire presumpserit (antea: concessio et exemptio). B log. i. q. ablatio, remotiodas Entfernen, Wegnahme: Albert. M. top. 8,1,4 p. 499b,32 si respondens ... per instantiam prohibeat et impediat inductionem in omnibus, tunc opponentem oportet esse auferentem illud per -emexceptionem, in quo est instantia, et reliqua inducere ad universalem. p. 500a,35 quod propositio in toto falsa verificanda est per -emexceptionem partis, pro qua falsa est. MLWibid. MLWal. C usu communi: 1 exclusioAusnahme: Capit. reg. Franc. 266,2 quo (sc. ad placita) ... omnes (homines) ... sine ulla personarum -eexceptione (acceptione MLWvar. l.) vel excusatione aut dilatione conveniant. Dipl. Otton. II. 219 habeant monachi ... sine -eexceptione personę, sine respectu pecunię ... abbatem eligendi liberrimam optionem. MLWal. 2 excerptum, expositio brevisExzerpt, Auszug, Abriß: Libell. de conv. Baiuv. tit. p. 90,2 incipiunt quaedam -esexceptiones de vita ... Roudberti. Balth. Fridol. lib. 2tit. p. 250 incipit -oexceptio de miraculis sancti Fridolini. MLWal. v. et p. 1502, 63. 3 eximietas, excellentiaVorzüglichkeit, Erhabenheit: Lamb. Tuit. Herib. 1,11 p. 188,1 non -iexceptioni quorumdam (i. sanctorum) quisquam eum comparaverit, qui ‘spiritu omnium iustorum plenus’ fuerit. II de actione suscipiendi: A susceptioÜbernahme: Otto Frising. gest. 2,35 p. 144,16 nullus ad periculorum -emexceptionem nec conductitius eo (principe) paratior. B receptioAufnahme, Empfang: 1 in univ.: Conc. Merov. p. 105,13 peregrinorum. Lup. Ferr. epist. 21 p. 30,17 post sollemnem -emexceptionem quaesivit rex, quidnam MLWeqs. Gerhoh. psalm. 34,8 p. 355,13 ubi (sc. in via) triumphalis -oexceptio regi parabatur. Chart. Wirt. III 667 hospitum. MLWal. 2 de reliquiarum solemni repositione: Transl. Tib. prol. (MLWMGScript. XV p. 393,7; MLWs. XI.MLWin.) martiris adventus et -oexceptio corporis eius ... describitur. Hugo Flav. chron. necrol. p. 287,48 -oexceptio sanctarum reliquiarum Flaviniaci. MLWal. C descriptio, notitiaAufzeichnung, Notiz: Iots. Odil. 2,2 plurima ... ipse non vidi, sed duobus monachis ... per -emexceptionem (adnotationem MLWvar. l.) fratris Bosonis ... referentibus agnovi. Niederer
4269 Zeichen · 234 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    exceptio

    Goethe-Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    exceptio s Exzeption Ines Spyrka I. S.

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Exceptio

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Exceptio (lat., Exzeption ), Ausnahme; juristisch: Einrede (s. d.). E. excipiendis (lat.), mit Ausnahme des Auszunehmend…

  3. Latein
    exceptiof.

    Mittellateinisches Wb.

    exceptio (-cio) , -onis f. script. : ecc-: p. 1500, 7. -pzio: p. 1500, 2. I de actione excipiendi: A iur. et canon. (pub…

Verweisungsnetz

16 Knoten, 12 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Kompositum 12 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit exceptio

1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

exceptio‑ als Erstglied (1 von 1)

Exceptio plurĭum

Meyers

Exceptio plurĭum (zu ergänzen: concumbentium oder constupratorum ), die Einrede mehrerer Beischläfer (s. Uneheliche Kinder ), d. h. daß auch…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „exceptio". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 19. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/exceptio/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „exceptio". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/exceptio/mlw. Abgerufen 19. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „exceptio". lautwandel.de. Zugegriffen 19. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/exceptio/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_exceptio_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„exceptio"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/exceptio/mlw},
  urldate      = {2026-05-19},
}