dūse-molde
f. ⟨›Buᵉter-‹, auch im Brechungsgebiet oft gekürzt zu Butter-, Botter- (allg.), Bodder(n)- (Kr. LübbeckeLüb Kr. Lübbecke@Preußisch StröhenPs Kr. Lübbecke@SchröttinghausenSh Kr. Lübbecke@StockhausenSt, Kr. MindenMin Kr. Minden@NammenNa, Kr. HerfordHfd Kr. Herford@LöhnerheideLh Kr. Herford@RödinghausenRh, Kr. BielefeldBie Kr. Bielefeld@BrackwedeBw, Kr. LemgoLem Kr. Lemgo@BremkeBk Kr. Lemgo@LinderbruchLb Wt, Kr. DetmoldDet Kr. Detmold@PivitsheidePi). — Im Grundwort ist das -d- durchgehend assimiliert: -molle(n); Abweichungen: -moll (Kr. Nienburg (Weser)Nie Kr. Nienburg (Weser)@LohhofLh, früherer Verwaltungsbezirk BückeburgBük früherer Verwaltungsbezirk Bückeburg@KirchhorstenKh, Kr. Grafschaft SchaumburgSch Kr. Grafschaft Schaumburg@ApelernAp), -mulle(n) (Kr. Grafschaft DiepholzDie Kr. Grafschaft Diepholz@DiepholzDi Kr. Grafschaft Diepholz@St. HülfeHf Kr. Grafschaft Diepholz@MarlMa, Kr. MindenMin Kr. Minden@WittlogeWl, Kr. OsnabrückOsn Kr. Osnabrück@RemsedeRe, Kr. LüdinghausenLhs Kr. Lüdinghausen@LüdinghausenLh), -mull (Kr. BersenbrückBbr Kr. Bersenbrück@QuakenbrückQu). Mit Längung: -mōl(e)n (Kr. CloppenburgKlo Kr. Cloppenburg@BrokstreekBs Kr. Cloppenburg@EssenEs Kr. Cloppenburg@TenstedtTe Kr. Cloppenburg@WarnstedtWs, Kr. VechtaVch Kr. Vechta@HoldorfHo, Kr. Grafschaft DiepholzDie Kr. Grafschaft Diepholz@HüdeHü Kr. Grafschaft Diepholz@LemfördeLe, Kr. BersenbrückBbr Kr. Bersenbrück@DruchhornDh Kr. Bersenbrück@EngelernEn Kr. Bersenbrück@Groß MimmelageGm Kr. Bersenbrück@HahlenHa Kr. Bersenbrück@HöckelHö Kr. Bersenbrück@LangenLa Kr. Bersenbrück@OsterodenOr Kr. Bersenbrück@SüdmerzenSm Kr. Bersenbrück@TalgeTa Kr. Bersenbrück@WulftenWu Kr. Bersenbrück@WehbergenWw, Kr. LübbeckeLüb Kr. Lübbecke@HaldemHa, Kr. OsnabrückOsn Kr. Osnabrück@AstrupAt Kr. Osnabrück@GlaneGn Kr. Osnabrück@HankenbergeHb Kr. Osnabrück@HilterHi Mü Kr. Osnabrück@OstenfeldeOf, Kr. MelleMel Kr. Melle@HandarpeHd Kr. Melle@OldendorfOd), -maul(e)n (Kr. VechtaVch Kr. Vechta@BergfeineBf Kr. Vechta@BiesteBi Kr. Vechta@DümmerlohausenDü Kr. Vechta@FladderlohausenFl Kr. Vechta@SierhausenSh, Bbr, Kr. TecklenburgTek Kr. Tecklenburg@BürenBü Kr. Tecklenburg@ReckeRe, Kr. WittlageWlg Kr. Wittlage@HaarenHa Kr. Wittlage@HitzhausenHi Kr. Wittlage@LinneLn Kr. Wittlage@MeyerhöfenMe Kr. Wittlage@OstercappelnOc Kr. Wittlage@VenneVe, Kr. OsnabrückOsn Kr. Osnabrück@BelmBe Kr. Osnabrück@GasteGa Kr. Osnabrück@HellernHe Kr. Osnabrück@MalbergenMb Kr. Osnabrück@SchledehausenSc), -moul(e)n (Kr. Grafschaft DiepholzDie Kr. Grafschaft Diepholz@StemshornSt, Kr. TecklenburgTek Kr. Tecklenburg@HolzhausenHh Kr. Tecklenburg@HoesteHt Kr. Tecklenburg@KattenvenneKv Kr. Tecklenburg@LeedenLd Kr. Tecklenburg@MeckelwegeMw Kr. Tecklenburg@OberbauerOb, Kr. WittlageWlg Kr. Wittlage@RabberRa Kr. Wittlage@WimmerWi, Kr. LübbeckeLüb Kr. Lübbecke@ArrenkampAr Kr. Lübbecke@DestelDe Kr. Lübbecke@DrohneDr Kr. Lübbecke@HaldemHa Kr. Lübbecke@NiedermehnenNm Kr. Lübbecke@Preußisch OldendorfPo, Kr. OsnabrückOsn Kr. Osnabrück@AschenAs Kr. Osnabrück@EppendorfEd Kr. Osnabrück@OsnabrückOb Kr. Osnabrück@OesedeÖs Kr. Osnabrück@RothenfeldeRf), -meoln (Kr. LübbeckeLüb Kr. Lübbecke@SchröttinghausenSh Kr. Lübbecke@StockhausenSt, Kr. HerfordHfd Kr. Herford@LöhnerheideLh), -möül(e)n (Kr. LübbeckeLüb Kr. Lübbecke@FrotheimFr Kr. Lübbecke@WestrupWp, Kr. OsnabrückOsn Kr. Osnabrück@BissendorfBd, Kr. MelleMel Kr. Melle@St. AnnenSa), -molen (Kr. BersenbrückBbr Kr. Bersenbrück@SchwagstorfSw). — Dimin.: Bottermölleke (Kr. BürenBür Kr. Büren@SalzkottenSk), Bottermölleken (Kr. HöxterHöx Kr. Höxter@IstrupIs, Kr. BürenBür Kr. Büren@BlankenrodeBr Kr. Büren@ElisenhofEl Tü, Kr. WarburgWbg Kr. Warburg@DringenbergDb Kr. Warburg@HelmernHe, Kr. BrilonBri Kr. Brilon@HeddinghausenHh Kr. Brilon@LeitmarLm, Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)Wal Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@KülteKü), Bottermol(e)ken (Kr. BersenbrückBbr Kr. Bersenbrück@BestenBs, Kr. BürenBür Br) ⟩ 1. a) das hölzerne Gefäß, in dem die Butter ausgeknetet wird (Frbg.) (Kr. CloppenburgKlo Kr. Cloppenburg@BrokstreekBs Kr. Cloppenburg@EssenEs Kr. Cloppenburg@NikolausdorfNd Kr. Cloppenburg@TenstedtTe Kr. Cloppenburg@WarnstedtWs, Kr. MeppenMep Kr. Meppen@MeppenMp Kr. Meppen@WachtumWa, Kr. VechtaVch Kr. Vechta@BiesteBi Kr. Vechta@BergfeineBf Kr. Vechta@DümmerlohausenDü Kr. Vechta@FladderlohausenFl Kr. Vechta@HoldorfHo Kr. Vechta@LangwegeLw Kr. Vechta@SierhausenSh Kr. Vechta@SchwegeSw Kr. Vechta@VareneschVa, Die, Nie, Bbr, Kr. TecklenburgTek Kr. Tecklenburg@BürenBü Kr. Tecklenburg@HolzhausenHh Kr. Tecklenburg@HoesteHt Kr. Tecklenburg@KattenvenneKv Kr. Tecklenburg@LeedenLd Kr. Tecklenburg@MeckelwegeMw Kr. Tecklenburg@OberbauerOb Kr. Tecklenburg@ReckeRe, Wlg, Lüb, Min, Bük, Sth, Osn, Kr. MelleMel Kr. Melle@HandarpeHd Kr. Melle@OldendorfOd Kr. Melle@St. AnnenSa, Kr. HerfordHfd Kr. Herford@BierenBr Kr. Herford@LöhnerheideLh Kr. Herford@RödinghausenRh, Sch, Kr. AhausAhs Kr. Ahaus@WenningfeldWg, Kr. CoesfeldKos Kr. Coesfeld@RorupRr, Kr. WarendorfWdf Kr. Warendorf@SassenbergSb, Kr. BielefeldBie Kr. Bielefeld@BrackwedeBw, Kr. LüdinghausenLhs Kr. Lüdinghausen@HövelBh Kr. Lüdinghausen@BorkBk Kr. Lüdinghausen@LüdinghausenLh, Kr. BeckumBek Kr. Beckum@AhlenAl, Kr. HöxterHöx Kr. Höxter@GodelheimGh Kr. Höxter@OvenhausenOh Kr. Höxter@WürgassenWü, Kr. Recklinghausen u. die krfr. Städte Bottrop u. GladbeckRek Kr. Recklinghausen u. die krfr. Städte Bottrop u. Gladbeck@UlfkotteAd Kr. Recklinghausen u. die krfr. Städte Bottrop u. Gladbeck@KirchhellenKh Kr. Recklinghausen u. die krfr. Städte Bottrop u. Gladbeck@MarlMa, Kr. Unna u. die krfr. Stadt HammUnn Kr. Unna u. die krfr. Stadt Hamm@AfferdeAf Kr. Unna u. die krfr. Stadt Hamm@LangschedeLa Kr. Unna u. die krfr. Stadt Hamm@WestickWs, Kr. SoestSos Kr. Soest@DeiringsenDe Kr. Soest@GünneGü, Kr. BürenBür Kr. Büren@BarkhausenBh Kr. Büren@EssenthoEs Kr. Büren@OberntudorfOt, Wbg, Kr. IserlohnIsl Kr. Iserlohn@GeiseckeGs Kr. Iserlohn@SchwittenSc, Kr. ArnsbergArn Kr. Arnsberg@BalveBa Kr. Arnsberg@UentropÜt, Kr. MeschedeMes Kr. Meschede@BamenohlBa, Kr. BrilonBri Kr. Brilon@BeringhausenBe Kr. Brilon@DreislarDr Kr. Brilon@KüstelbergKb Kr. Brilon@ObermarsbergOm Kr. Brilon@PadbergPa Kr. Brilon@WinterbergWb, Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)Wal Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@BenkhausenBh Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@BömighausenBö Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@DehausenDh Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@HerbsenHb Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@MengeringhausenMe Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@NeudorfNf Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@Nieder SchleidernNs Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@RhodenRo Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@TwisteTw Kr. Waldeck u. Kr. Frankenberg (niederdeutscher Teil)@WrexenWr, Ennepe-Ruhr-KreisEnr Ennepe-Ruhr-Kreis@BreckerfeldBf Ennepe-Ruhr-Kreis@KalthausenKh Ennepe-Ruhr-Kreis@VoerdeVö Zs, Alt, Kr. OlpeOlp Kr. Olpe@SchreibershofSr); das hölzerne Gefäß, in dem gebuttert wird (Frbg.) (Kr. BersenbrückBbr Kr. Bersenbrück@HöckelHö Kr. Bersenbrück@OsterodenOr, Kr. WiedenbrückWie Kr. Wiedenbrück@AvenweddeAv Bu, Kr. Altena u. die krfr. Stadt LüdenscheidAlt Kr. Altena u. die krfr. Stadt Lüdenscheid@HalverHa). — b) hölzerner, gedrechselter Napf, in dem die Butterklumpen durch Wässern, Werfen und Kneten mit dem Butterlöffel zur Butterrolle verarbeitet wurden (WmWb). — 2. mit näheren Angaben: a) Mulde, 50-60 cm Durchmesser, meist aus Ahornholz, diente zum Waschen und Formen der Butter (Kr. WarburgWbg Kr. Warburg@BorlinghausenBh); Mulde,
ca. 55 cm lang, 30 cm breit und 12 cm tief (Kr. MindenMin Kr. Minden@EisbergenEi). — b) kleinere Mulde, in der die Butter aus der Kerne verarbeitet und durch Schwenken zu einer Welle geformt wurde (Kr. PaderbornPad Kr. Paderborn@KirchborchenKb). — c) Mulde, worin Butter geknetet und gesalzen wird (die krfr. Städte Gelsenkirchen u. Wanne-EickelGel die krfr. Städte Gelsenkirchen u. Wanne-Eickel@LeitheLt).