lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

drate

mhd. bis Dial. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

DWB
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
8
Verweise raus
6

Eintrag · Grimm (DWB, 1854–1961)

drate adv.

Bd. 2, Sp. 1340
dratdrate,adv. eilig, bald, alsbald, gesehwind, ahd. drâto Graff 5, 256. mhd. drâte Ben. 1, 387, wo auch der comp. drâter vorkommt, niederd. drade, draë, dra Bremer wörterb. 1, 235. Schütze Holstein. idiot. 1, 242. niederl. dra. es stammt von drâjan, wie gewandt von wenden. Dasypod., Maaler, Schönsleder, Stieler führen es nicht an und Luther gebraucht es nicht. im anfang des 18ten jahrhunderts verschwand es im hd. und Frisch nennt es 1, 204b veraltet. geligent deu holz an der pruck, so sol si der flosman drot darab gewinnen Rechtsbuch von 1332 in Westenrieders hist. beiträgen 7, 103. lieb, kumm herwider drat Wolkensteiner 51, 3, 20. drate cito, statim Voc. theut. 1482 fib. herr wirt, nu gebt uns urlaup drat Fastnachtsp. 552, 9. herzog, verantwort dich hie drat 645, 3. das kan ir niemant wenden drat dann einer der ein tuch vorn augen hat 748, 33. der apt Rauschen schier und bald enbot das er solt sein an des meisters stat, das gefiel den münchen allen drat Bruder Rausch A ij. Unfalo sprach 'herr, steet ab drat zu fuossen von ewerem pferdt' Theuerdank 38, 48. von stund an, wen sie gessen hat, verschleust sie sich wider so drat, und kumpt nicht er wider herfür, man gehet dan zu tische schir Greff Lazarus F iiij. und zeiget ihm ein wider drat zu opfern an seins sones statt H. Sachs 3. 1, 13b. dan sprach ich drat Melissus R 4b. hilf, allerliebster bruder mein, und kumst du nicht so drate, mein leben wirt mir zuo spate Uhland Volksl. 145. ach got, nit lat! bringt vor seim tot vom becken (bäcker) drat ein new gebachens fledel 659. er warf es (das ringlein) in den becher drat 782. des nachtes umb den hanenkrat musten sie all aufstehen drat, ein stund drei oder vier vor tag Waldis Esopus 1, 51b. nun dratt, dratt! man läut zu radt, fort im gang! fort im schwang! Fischart Gargan. 250b. der lief auf den kaufman so drat, wolt ihn erstochen haben Ambras. liederb. 138, 88. der keiser sprach 'nun antwort drot' 138, 116. sie führt ihn in ihr kammer drat 225, 239. ich halt das war der beste rat, dasz man ihn schicket ferne drat Hayneccius Schulteufel 1, 6. Pilatus fraget Jesum drat, sie suchten falsche zeugen und rath altes kirchenlied. dem saget man disz sprichwort drat Eyering 2, 356. Urias brief welchen der könig David drat an heuptmann Joab geschrieben hat 2, 449. und müssen hörn disz sprichwort drat 3, 409. wer auf eim schenkel hinket der kompt nicht hin so drat, und wem zu früh stets dünket der kompt gewisz zu spat Joh. Doman Lied von der falschen hansa v. 60 in Morhofs unterr. 355. drad gerad quam primum Henisch 740. sprichwort, de drade lopt, kan drade wedder kamen Brem. wörterb. 1, 235.
2664 Zeichen · 61 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    drâteadv.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +2 Parallelbelege

    drâte ( ahd. drâto Gr. 1,341. Graff 5,256 ) adv. schnell, eilig. dô wart drâte chunt getân Judith 143,6. Arnolt hieʒ drâ…

  2. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    drateadv.

    Grimm (DWB, 1854–1961)

    drat drate , adv. eilig, bald, alsbald, gesehwind, ahd. drâto Graff 5, 256 . mhd. drâte Ben. 1, 387 , wo auch der comp. …

  3. modern
    Dialekt
    drate

    Bayerisches Wörterbuch

    drate Band 4, Spalte 4,186f.

Verweisungsnetz

11 Knoten, 12 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Kompositum 6 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit drate

4 Bildungen · 3 Erstglied · 0 Zweitglied · 1 Ableitungen

drate‑ als Erstglied (3 von 3)

drâteclich

LexerN

drâtec-lich adj. = dræte Reinfr. B. 21771.

drtelen

WWB

drat·elen

dratelen V. drǫuteln „lästig schwatzen“ ( Wie Gü = WIX 78). ¶ Vgl. RHWB 1,1507: dröseln u. 1,1503: drödeln ; NDSWB 3,588: droteln. — Vgl. → …

Ableitungen von drate (1 von 1)

gedrâte

Lexer

ge-drâte adv. BMZ s. v. a. drâte Heinz. 622. 2075. Pf. forsch. 1,79. Flore var. 2141. 2784.