doctrina, -ae
f. 1
proprie: a
actio docendi, institutio, educatio, praedicatio —
Unterricht, Belehrung, Lehrtätigkeit, Verkündigung, Predigt: α
in univ.: MLWWandalb. martyr. 244 Maias prima sacrat Christi -adoctrina kalendas. Vita Leutfr. 3 (MGMer. VII p. 10,20) ad urbem Carnotensem ... convolavit, ubi diversorum studiorum -amdoctrinam abundare cognoverat. MLWLibell. de conv. Baiuv. 1 p. 90,12 innumerabiles ad eius sacratissimam convenerunt -amdoctrinam. MLWEkkeh. IV. cas. 74 p. 154,13 Ekkehardus post -asdoctrinas decanus. MLWAlbert.
M. animal. 1,50 quaedam
(animalia) sunt iracunda ..., non recipientia -amdoctrinam (
cf. p. 488b,14 ἀμαϑῆ).
persaepe. β
revelatio —
Offenbarung: MLWManeg. c. Wolfh. 16 p. 79,8 dum lex completur, ... ut utrinque ... probatione constaret ... verus et iustus homo, ex -adoctrina et operatione omnipotens sapiencia Deus. γ
exemplum —
Beispiel: MLWRud. Fuld. mirac. 9 cuius
(Urbani papae et confessoris) -adoctrina suo tempore multi coronati sunt martyrio. MLWChart. Tirol. 1263 p. 301,20 scripture beneficium a patre luminis evolavit, quod de presentibus, preteritis et futuris ... fides perpetuo pateat ad -amdoctrinam (
inde 1265 p. 303,4). MLW
al. δ
consilium, dictum, norma —
Weisung, Richtlinie: MLWConc. Karol. A 36,11 secundum -amdoctrinam sanctae regulae Benedicti. MLWAnscar. mirac. Willeh. 24 (23) cum ... mulier
(sc. caeca) ... viri sui
(sc. recenter sanati) -isdoctrinis admonita Dominum sibi ... posceret adesse propitium. MLWGerh. August. Udalr. 1,16 MLWl. 28 secundum -amdoctrinam Iacobi apostoli:
‘eqs.’ MLWEpist. Hildesh. 102 iuxta -amdoctrinam apostoli
(sc. Pauli). ε
rumor, gloria —
Ruf, Ruhm: MLWRud. Fuld. Leob. 10 quam fama sanctitatis et -adoctrina virtutum tunc per longinqua divulgaverat. b
actio discendi, studium —
Studium, Schul-, Ausbildung: α
in univ.: MLWTrad. Frising. 641
a (a. 841) ut filius ... in domo sanctae Mariae ... dominationem et -amdoctrinam seu prebendam suam habuisset usque ad tyrocinii sui annos. MLWIoh. Canap. Adalb. A 4 magistro suo aurum ... offerentes kari filii -amdoctrinam magno precio emerunt
(sc. parentes). MLWEpist. Hildesh. 78 ut oportuno mihi subvenire velis
(sc. mater) auxilio, quo et in his, que corpori sunt necessaria et -ę, valeam providere MLW
eqs. MLWActa civ. Wism. B 636 viri tenebunt predictum puerum in expensis et vestitu et -adoctrina scolastica secundum consilium consulum. MLW
al. β
de facultate discendi i. q. docilitas —
Lernfähigkeit: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 59,22 canes ... non sunt omnes bone moralitatis et -edoctrine. 2
meton.: a
opinio docta, sententia, dogma —
Lehre, Lehrmeinung, -richtung, -inhalt, Botschaft, Wissenschaft: α
in univ.: MLWLeg. Wisig. 12,3,11 si quis Iudeorum ... -asdoctrinas adtenderit ..., in quibus male contra fidem Christi sentitur. MLWLibell. de conv. Baiuv. 14 nova orta est -adoctrina Methodii philosophi. MLWAlfan. premn. phys. 1,62 p. 16 proprium ... est ipsi
(homini) artium disciplinarumque -asdoctrinas (MLW
PG 40,524B τὰ ... μαϑήματα) addiscere. MLWHerm. Iud. conv. 2 p. 75,25 Pharisaica mihi quondam -adoctrina facile persuaserat. MLWAlbert.
M. metaph. 1,2,10 p. 27,76 quod sciamus viam -aedoctrinae per contrarium incohare viae inquisitionis, quoniam MLW
eqs. persaepe.de fide christiana: MLWWillib. Bonif. 5 p. 23,27 cum ... -aedoctrinae lux Domino Deo dispensante claresceret. MLWPontif. Rom.-Germ. 82,5 ponitur in rationali iudicii: ‘ -adoctrina et veritas’, ut, quod scriptum videt in veste, cogitet sacerdos, id est, ea, quae ad -amdoctrinam et veritatem pertinent, non terrena sive caduca
(sim. MLWChart. episc. Halb. 56 MLWl. 17 [epist. Hildew.];
loci spectant ad Vulg. exod. 28,30; cf. MLW
LThK. 3VIII. p. 844). MLWDipl. Otton. III. 136 p. 547,11 quibus
(monachabus) ipsa
(inclusa) sacrae -aedoctrinae lac ... praebuit (MLWDipl. Frid. I. 53 p. 91,4). MLW
al. v. et p. 920, 19. β
disciplina, scientia, ratio, ars —
Disziplin, System, Methode, Theorie, ‘Schule’: MLWChron. Noval. 3,13 si quis ... episcopum ... suo loco desiderasset, ... de discipulis beati Frodoini et de eius -adoctrina viri requirebantur. MLWArs med. 5 p. 424,4 anatomicae ... -aedoctrinae necesse est, ut universorum feramentorum nomina describam: MLW
eqs. MLWEpist. Hildesh. 134,1 dictandi. MLWGuido Augens. mus. 3 artis ... musice studiis in negligentiam cadentibus ... nulla canendi -adoctrina tradebatur. MLWReinher. Paderb. comput. 1,10 p. 24,36 ut ecclesia -amdoctrinam super hac re
(sc. celebritate Paschae) Dionisii reciperet. MLWAlbert.
M. eth. II 1,3,3 p. 33
b,12 -amdoctrinam ... dicimus eam, quam Graeci methodum vocant. MLW
al.de lingua: MLWAlbert. Beh. epist. 98 p. 393,3 dicitur
Parma Grisopolis in Greca -adoctrina, Civitatem auream quam dicit Latina. b
eruditio, prudentia, sapientia —
Bildung, Gelehrsamkeit, Wissen: α
in univ.: MLWWillib. Bonif. 2 p. 8,22 ad communem provehunt
studia populorum -amdoctrinam. MLWWalahfr. Blaithm. 62 vigens -arumdoctrinarum morumque nitore. MLWRud. Fuld. Leob. 10 propter sanctitatem vitae et sapientiae -amdoctrinam (MLW
sim. MLWBalth. Fridol. prol. p. 218,6 Nokero -adoctrina sophie famosissimo. MLWDipl. Heinr. II. 581 p. 688,3 [spur.] -adoctrina sciencie). MLWNotker. Balb. gest. 1,2 cuius
(Albini) in tantum -adoctrina fructificavit, ut moderni Galli ... Romanis ... aequarentur.
saepe. v. et p. 913, 25. β
in allocutione de doctore: MLWCarm. Salisb. I 6,1 palma sacerdotum, rerum -adoctrina bonarum, ecclesiae princeps, sidus in orbe micans.
Pörnbacher