distendo, -tendi, -tentum (-tensum), -ere.MLW
script. des-: MLWCompos. Luc. I 19.
usu MLW
absol.: MLW
l. 70; MLW
refl.: MLW
l. 37; MLW
medial.: MLW
l. 29sqq. 58sqq.; MLW
intrans.: MLW
l. 65.MLW
partic. MLW
perf. usu MLW
adi.: MLW
l. 60. 1
extendere, expandere —
(aus-, auf)spannen, ausstrecken: a
in univ.: MLWHeito Wett. 4 proruit in terram ..., -so omni corpore in crucis modum postulavit, ut MLW
eqs. (MLW
sim. MLWWalahfr. Wett. 273 -ens membra). MLWHraban. hom. I 64 p. 123
A arcus -iturdistenditur. MLWAlbert.
M. animal. 3,4 macros ... vivos -bant
physici et sic aspexerunt extensionem venarum.
al.
in tormentis: MLWCarm. Paul. Diac. app. I 6,1,59 -iturdistenditur ursus a sociis propriis detrahiturque cutis. b
medial. (refl.: l. 37.) i. q. expandi, diffundi, extendi —
sich ausbreiten, ausdehnen, erstrecken: MLWWolfhard. Waldb. 2,3 p. 210,4 plebs Christo devota passimque latum -sa (-ta MLW
var. l.) per orbem. MLWGerb. geom. 2,2 id
(solidum corpus) est, quidquid longitudine, latitudine altitudineque -iturdistenditur. MLWAlfan. premn. phys. 2,92 p. 45 dicit
Plato totius ... animam -i (MLW
PG 40,580A διατετάσϑαι) a centro terrae usque ad terminos caeli
eqs. MLWAnon. princ. magistr. 69 fons ... limpidissimus rivis se -itdistendit, ex alto precipitans planum non offendit.
al.
de regionibus, finibus MLW
sim.: MLWDipl. Merov. I 7 p. 31,24 (spur. MLWc. 850/63) quae
(via) -iturdistenditur foris ad Malam Patriam. p. 32,9 -iturdistenditur terminus ipsus
(sic) per ipsam Anisolam. MLWDipl. Conr. I. 22 bannus. MLWDipl. Conr. II. 218 quantum episcopatus ... comitatus -iturdistenditur. MLWChron. Albr. MLWa. 779 p. 716,55 que
(nationes) ad septemtrionalem occeanum a Danubio -unturdistenduntur. c
distrahere, prolixare —
auseinanderziehen, dehnen: MLWGuido Aret. microl. 17,34 quin fiat aptissima
cantilena, si ... producta nimium contrahas ac nimis contracta -as (distentas, diffundas, distingas MLW
var. l.). MLWPetr. Dam. epist. 72 p. 331,20 ne iudicemur epistolam laciniosa prolixitate -eredistendere. d
amplificare, dilatare, augere —
erweitern, vergrößern, vermehren: MLWCarm. de Cass. 58 xenodochium reparat, -itdistendit et ornat (MLW
sim. MLWInvent. Quint. II 265 [MGPoet. IV p. 1003] basilicam).
de multiplicatione: MLWMeginfr. (?) carm. p. 651
A septem, qui superarunt, ... per undenum numerum -eredistendere debes. e
de vita i. q. promovere —
voranbringen, fördern: MLWDipl. Otton. II. 232 p. 261,5 ordinis ... diligens observatio non solum temporalem felici rerum successu -itdistendit et effert vitam, sed etiam largitur aeternam. 2
inflare, implere —
aufblähen, aus-, an-, vollfüllen (fere de partibus corporis; MLW
medial. [intrans.: MLW
l. 65] MLW
i. q. tumefieri — [an]schwellen): Baudon. Radeg. 20 (MGMer. II p. 392,1) dolentes oculis -sis requirimus ... pietatem. MLWWalahfr. Gall. 2,36 totum corpus ... tumore -tum (-sum MLW
var. l.) est (MLWBerth. chron. B MLWa. 1075 p. 234,9. MLW
sim. MLWPetr. Trev. David 29 per tumorem -iturdistenditur). MLWHeinr. August. planct. 1877 sollicite discretio debet adesse, ... ne -aris ab aescis. MLWConr. Hirs. dial. 1545 -sas nectare cellas. MLWAnon. coit. 1,1,12 illi ..., qui -unturdistenduntur (-untdistendunt, ostenduntur MLW
var. l.) pinguedine, ... longe sunt a ptisi. MLWAlbert.
M. animal. 16, 58 spiritus sufflando elevat vesiculas in spermate, ex quibus sufflans perforat et -itdistendit ipsum
(sim. 16,71. MLW
ibid. MLW
al.). MLWNotulae Wilh. Cong. 1197 rigida ... efficiuntur
(sc. intestina) et postea ventositas interclusa -itdistendit.
saepius.
v. et p. 827, 43.in imag.: MLWWalahfr. imag. Tetr. 65 luxuries quosdam sensu -itdistendit avaro. MLWRuotg. Brun. 10 p. 11,1 satane sotii invidię spiritu -ti. MLWFroum. carm. 23,2 relevat me gloria, speras; -or nimium, disrumpunt garrula verba. MLWRup. Tuit. off. 2,2 MLWl. 86 neumis -ta
(sc. mulier in Apocalypsi) sequentibus et suis fecunda versibus.
cf. detendo.