Eintrag · Mittellateinisches Wb.
dispensative adv.
adv. dispensative. 1 benigne, liberaliter — in gütiger, großzügiger Weise: a gener.: MLWChron. Ottenb. p. 625,48 quatenus ... ipsis (fratribus) -edispensative et liberaliter ... ecclesiam, in qua ipsi ius habent patronatus, tenendam 〈concederemus〉 (sc. episcopus). MLWChart. Osn. III 571 p. 396,35 idem ius patronatus ex gratia -edispensative dedimus sive reddidimus abbatisse et conventui memoratis. b theol.: α per distributionem, largitionem — durch Weitergabe, Spendung : MLWAlbert. M. Matth. 14,19 p. 431,5 ministrorum manibus commendavit Christus (sc. panem) volens eos mereri obsequio et diligentia et statuere ecclesiam in ordinibus graduum suorum, quo unus gratiam Dei -edispensative accipiat ab altero. β clementer — gnädig: MLWRadbert. corp. Dom. 20,57 -edispensative satis provisum est, ut ex illo (Christo) interdum pascamur, quatinus per hoc cum illo ... unum corpus inveniamur. 2 administrandi causa, ad administrandum — zur Verwaltung: MLWInnoc. IV. registr. B 48 ut talentum scientie tibi a Domino -edispensative concessum in eius exercitatus obsequiis multiplicatum sibi restituas (sc. capellanus; spectat ad Vulg. Matth. 25,15). 3 convenienter, apte — in zweckmäßiger, passender Weise: Formos. epist. 2 (MLWMGEpist. VII p. 368,18) ne ... ecclesia iustitiam perderet ..., -edispensative censuimus, quatinus eqs. (MLWsim. MLWGreg. IX. registr. 554 concedimus). 4 per iuris relaxationem, exceptionem — durch Dispens, ausnahmsweise: MLWAmalar. off. 4,7,5 quamvis non timeret Christus infirmitate, sed -edispensative (dispensatione MLWp. corr. A). MLWPetr. Dam. epist. 89 p. 553,23 quod Petrus egit compassione misericordiae, hoc Paulus arguit pro magisterio disciplinae; ille quod fecit -edispensative ..., hoc eqs. MLWAbsal. serm. 29 p. 176C nisi quantum in voto ultimo, quod est communis vitae, pro necessitate emergente -edispensative toleratur. MLWChart. Worm. 150 p. 110,17 (epist. papae) recipiantur moniales simoniacae in eisdem monasteriis ... -edispensative de novo. MLWAlbert. M. summ. theol. II 11,65 p. 616a,32 Christus ... post resurrectionem manducavit ...; tales ... comestiones -edispensative factae sunt. al. v. et p. 770, 48.improprie — uneigentlich: MLWRadbert. corp. Dom. 22,110 sicut nec hedus dicitur (sc. peccator) nisi -edispensative ob mysticam significationem, ita eqs. Mandrin