discrimen, -inis
n.MLW
abl. MLW
plur. -is:
p. 739, 21. I
proprie: A
cardo, medium —
Scheide(linie, -punkt), Mitte: 1
in univ.: MLWPaul. Diac. Lang. 4,22 quos
(capillos) in utramque partem in frontis -ediscrimine dividebant
Langobardi. MLWCarm. Winr. 126 non linea punctis in discernendis faciat -a verbis. Anon. astrolab. p. 371,32 horoscopus ... inter summos arctoum ambitus globosam radiali -ediscrimine procenset sphaeram. MLWHeinr. August. planct. 414 caelum -ndiscrimen habetur aquarum et super astra sitas secat a terrestribus undas. MLWDipl. Conr. III. 153 nos ... possessionem ... sitam inter flumina ... et ... usque adiscrimen Alpium de super adiacentium ... deliberavimus (
inde MLWChart. Babenb. 437 ad -ndiscrimen. MLWChart. Stir. IV 13 p. 10,11 ad -ndiscrimen). 2
partitio, solum interpositum —
Abteilung, Zwischenboden: Arnulf. Sag. invect. 3 p. 94,25 quibus
(amphoris) ad similitudinem solii per transversum medium -ndiscrimen inesset. 3
divisio crinium —
Scheitel(ung): MLWGutolf. Agn. 42 gracili -ediscrimine crinis pulcher oberrabat humeris.
v. et p. 740, 64.MLW
plur. i. q. divisiones crinium singulariter factae —
jeweils gezogene Scheitel (cf. p. 739, 70. 740, 50): MLWRoger. Salern. chirurg. 1,471sqq. per -a ... mane et sero diligenter inungas et post unctionem per -a pulverem ... pone. B
distantia, dimensio —
Abstand, Abmessung: 1
gener.: a
in univ.: MLWCarm. var. III C 8,15 cerneres tabulas aequi -isdiscriminis octo, octies ut repleas aequoris omne solum
(de abaco). b
intervallum —
Zwischenraum: MLWEberh. Heist. Betel 12 distant
montes iniecto vallis -ediscrimine recto. c
de tempore i. q. spatium —
Länge, Ausdehnung: MLWAldh. ad Acirc. 126 arsis et thesis aequali temporum -ediscrimine dirimuntur. 139 arsis et thesis quibus -bus alternatim temporum particulas sequestrant?
spatium temporis —
Zeitraum: MLWLamb. Tuit. Herib. 1,3 p. 145,7 brevi -ediscrimine a servis Dei non amplius ... reverteretur, nisi
eqs. 2
mus. i. q. diastema, (vocis) differentia, altitudo —
Intervall, (Ton-)Verhältnis, Höhe: Mus. Enchir. 9,26 -ndiscrimen ... inter summam et infimam vocem commatis appellatur diastema. MLWapp. A I 25. D 79 antequam ... in tantum redigeretur
cithara ad purum, ut septem forent -a vocum (MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,190 filiolę ... pulsant -a vocum. MLWEkkeh. IV. pict. Mog. 368 septem ... cęlos -a [gloss.: vocum] tangunt [MLW
sim. MLWbened. I 19,106]. MLW
al. cf. Verg. Aen. 6,646). MLWHucbald. mus. 7 ut vix -ndiscrimen inter eas
(voces) sentiatur.
al.
v. et MLW
l. 53.
toni pars quarta —
Viertelton: MLWAlbert.
M. metaph. 5,1,9 p. 229,45 in musicis ‘est’ unum mensura omnium ‘ -ndiscrimen’ (discrete, discretive, -ndiscrimen hoc est nota discrete MLW
sim. MLW
var. l.; p. 1016b,21 δίεσις) sive tonus, quod ... mensurat novem notas. 10,1,4 p. 436,8 ‘in musica’ primum, quo neumata mensurantur, est ‘ -ndiscrimen’ sive differentia, quae vocatur diesis. p. 436,24 quod
(semitonium) habet ‘duo -a’, quae sunt duae dieses. 10,1,7 p. 440,41 ‘si’ omnia entia ‘essent melodiae’, tunc ... numerus entium esset ‘ -ndiscrimen’ (discretum MLW
var. l.) primum, quod est diesis; semitonium enim duas habet dieses sive unum -ndiscrimen (discretum MLW
var. l.) diesium. C
separatio, divisio, disiunctio —
(Zer-)Teilung, Trennung: MLWLeo Mars. chron. 1,29 imperator ... provinciam inter Radelchis ac Siconolfum ęquo -ediscrimine est partitus. MLWGutolf. hist. p. 654,4 Otacharus ... per viscerum et membrorum -ndiscrimen (-ediscrimine MLW
cod.) crudeliter ... permultatur. II
translate: A
discretio, differentia —
Unterscheidung, Unterschied: MLWWalahfr. carm. 18,34 Deus sine dat cunctis -ediscrimine lucem et pluvias. MLWPoeta Saxo 1,415 non aliquod sexus, aetatis, condicionis ullius furor immitis -ndiscrimen agebat. MLWWiduk. gest. 1,5 nullum ... michi est ... -ndiscrimen in pretio: quicquid dabis, gratum teneo. MLWCarm. var. III 46,46 qua vice causarum, -ediscrimine quo meritorum iam ferat ... suam statio prior ... repulsam. MLWLudus de Antichr. 296 diis -a reddimus deitatis. MLW
al. B
diiudicatio, iudicium —
Entscheidung, Urteil: 1
in univ.: MLWHincm. divort. praef. p. 108,22 ex sacerdotalis ... consensus atque -isdiscriminis parte Domino dicitur:
‘eqs.’ MLWHrotsv. gest. prol. 2,29 nec conflictum fastidit
Salomon rite duarum
(mulierum) solvere iudicii celeri -ediscrimine recti. MLWMetell. exp. Hieros. 4,630 fiat ... condigna rei -ediscrimine (-ae
A) pugna. 2
iussum —
Befehl, Geheiß: MLWHeinr. August. planct. 8 quando, quod, ut voluit
(sc. Deus), digiti -ediscrimine fecit
(cf. Vulg. psalm. 8,4). 3
cognitio —
Feststellung: MLWWilletr. Sus. 250 Israel o geniti, datur hic ut cernere stulti iudicio pravi, nullo -ediscrimine veri
(cf. Vulg. Dan. 13,48). 4
eventus —
Ausgang: MLWHrotsv. gest. 292 dum pugnae sensit -a tantae. C
certamen, (de)pugna(tio) —
(Entscheidungs-)Kampf: 1
in univ.: MLWBeda hist. eccl. 3,24 p. 178,11 sese pugnae subtraxerat eventumque -isdiscriminis tuto in loco exspectabat
Oidiluald. MLWChart. Carniol. II 290 p. 224,13 (a. 1261) 〈inter〉 ... 〈Aqui〉legensis sedis patriarcham et dominum Vlricum ... diu viguit guerre -ndiscrimen. MLWChart. Burgenl. I 405 p. 275,21 (dipl.) idem
(magister) ... castrum per omnia ... tempora -isdiscriminis et guerre viriliter conservavit. 2
modus pugnandi —
Kampfweise: MLWRegino chron. MLWa. 860 p. 79,10 Franci, qui ... strictis gladiis pugnare consueverant, attoniti stabant novitate ante inexperti -isdiscriminis perculsi. 3 ultimum -ndiscrimen, -ndiscrimen mortis
i. q. agonia —
Todeskampf: MLWConc. Merov. p. 28,2 si cui ... -ndiscrimen (de crimine, crimen MLW
var. l.) mortis inmineat. MLWOtto Frising. gest. 1,70 p. 98,15 fortitudinis in ultimo -ediscrimine retinens animum ... vitam finivit
rex. D
periculum, casus, calamitas —
Gefahr, Wechselfälle: 1
in univ.: MLWWillib. Bonif. 8 p. 47,8 cum ... ingentium aquarum evassit -ndiscrimen (-a MLW
var. l.; MLW
sim. Hugeb. Willib. 3 p. 91,29 magnis transmeatis mari -isdiscriminis. MLW
al.). MLWIso Otm. 1,11 p. 51
b,15 per ... viarum -a ... incedere (MLWChart. Burgenl. I 298 p. 211,33 [dipl.]. MLW
al.). MLWHrotsv. gest. 265 miratur ... se iam superare ... tantas absque suae fraudes -ediscrimine vitae (MLWDipl. Heinr. IV. 351 p. 464,6. MLWConst. Melf. 1,14). MLWWalth. Spir. Christoph. II praef. 55 reliquis ... vindicta superstes protrahat ingratam vario -ediscrimine vitam. MLWConsuet. Vird. 3 p. 384,12 sumet
(sc. qui sanguinem dempserit) ... puram limpham et sic evadet omne -ndiscrimen.
saepe.MLW
meton. de vitalibus: MLWYsengrimus 2,557 fratres ... pręter -a cordis obvia per vacuum cornua pectus agunt. 2
damnum —
Nachteil, Schaden: Cand. Fuld. Eigil. II 7,28 virum ostentat
fama absque -ediscrimine sospem confectum. MLWDipl. Loth. II. 16 locus propter mercati et monete longinquitatem non modicum patitur -ndiscrimen. MLWChart. Brixin. 150 p. 162,33 quod nec ... domini ... aliquit construant ... preter voluntatem et consensum episcopi Brixinensis, quod in preiudicium et -ndiscrimen civitatis et ecclesie possit evenire.
al. 3
supplicium —
Strafe: MLWWalahfr. Wett. 369 speciale tenet -ndiscrimen ... frater, in inlicitum cecidit qui crimen habendi. MLWConc. Karol. A 56
B,24 qui ... donaria ... auferre presumit, cuius sit -isdiscriminis et dampnationis, ut perpendat, salubriter ammonemus.
al. 4
usu plur. i. q. mors —
Tod: MLWMetell. exp. Hieros. 3,1037 fortis socii flebant -a Franci. E
crimen, peccatum —
Schuld, Vergehen: MLWOdilo Clun. Adelh. 14 ita deplorabat aliorum peccata, qualiter non possunt multi propria deplorare -a (crimina MLW
var. l.).
Staub