Eintrag · Mittellateinisches Wb.
digestio f.
digestio, -onis f.MLWscript.: de-: MLWl. 57. 60. diie-: MLWl. 58. 62. MLWal. -ssi-: MLWl. 58. 59. 62. p. 628, 11. MLWal. I de separatione: A proprie: 1 natur. et medic.: a detractio, egestio — das Abführen, Ausscheiden: MLWAesculapius 41 p. 70,19 disuria vesicae est tarda urinarum -odigestio. MLWThadd. Florent. cons. 2,4 evacuatio ... humorum fit precedente -edigestione materie cum ... scirupo. 8,9 premittatur materie -odigestio cum oximelle composito et melle rosato. b purgatio, concoctio — Reinigung, (gute) Verdauung, Stoffwechsel: α spectat ad anim.: MLWRecept. Lauresh. 2,244 p. 234 electuarium ... Damiani ad -emdigestionem (de- MLWcod.) et dolorem stomachi. 5,13 p. 360 confectio salis ad -emdigestionem (MLWsim. MLWAntidot. Glasg. p. 130,25 sales ad 〈d〉 iiess-es. p. 130,36 salis confectio, qui a plures dolores prodest, ad -ssiones). 5,3 p. 354 dabit (sc. medicus antidotum) ... ad de-em etiam sanis. p. 101,7 antidotum diatessaro facies ... ad ... esthomaci inflaciones et diiess-es. MLWAlfan. premn. phys. 32,3 p. 116 si, quae a natura fiunt, voluntaria sint, ut -odigestio (MLWPG 40,728C πέψις) et augmentum. MLWMaurus phleb. p. 24a liquor ... ille (i. sanguis) est terciae -isdigestionis superfluitas. persaepe.MLWc. notione molliendi, maturandi: MLWPaul. Aegin. cur. 178 oportet ... -idigestioni (3,32,2 p. 217,4 πέψει) empiimatos cooperari cum spongiis calefacientes. β spectat ad plantas: MLWAlbert. M. veget. 1,12 quod somno reficiantur plantae post cibum calore circa locum -isdigestionis aggregato. 2,95 expanditur folium ad oppositum situm, ne -emdigestionem, quae fit per solem, impediat. saepius. MLWIob 29,23 qui (imber) ... in fructibus debitam complet -emdigestionem, ne ... amari fiant. 2 techn. i. q. (e)mundatio — Läuterung: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 144,29 qui (sc. lapides in fornace calcinaria) in primis denigrantur, sed, postquam pervenerint ad perfectionem -isdigestionis (-emdigestionem perfectam MLWvar. l.), nigrum minoratur. B meton.: 1 excrementum, stercus — Ausscheidung, Kot: MLWHildeg. caus. 2 p. 135,5 si -emdigestionem vel si urinam in se contineret homo, ne tempore suo procederent. MLWChart. Rhen. med. III 1377 p. 993,10 nullus audeat in hospitali circa altare ... -emdigestionem et urinam portare aut turpem sonum cum ventre facere. 2 sedimentum — (Boden-)Satz: MLWPs. Galen. puls. 285 urina tenuis habens velut limum lividam -emdigestionem (-ssionem, indigestionem MLWvar. l.) mortem adesse dicit. II de ordine: A dispositio, divisio — Anlage, Gliederung, Einteilung: MLWHraban. epist. 10 p. 396,32 ex confuso sententiarum ordine quendam ordinem -isdigestionis ... doctorum sententias ... commiscendo composui. MLWFlod. hist. 3,18 p. 253,13 scripsit ... Hincmarus ... libellum ex sacris scripturis ... collectum ac triformi -edigestione (Hincm. reg. min. praef. [PL 125,833C] collectione) distinctum. MLWFrutolf. chron. p. 34,15 omnes hystoriarum scriptores a Nino ... temporum incipiunt -esdigestiones. B relatio, expositio, narratio — Ausführung, Darstellung, Schilderung: MLWEpist. pont. Rom. sel. II A 1 p. 583,27 ecclesiasticorum gestorum ... rationabili -edigestione prolata si episcoporum ... sententia discordaverit. MLWGerh. Sted. annal. p. 199,40 sicut verorum cronicorum testatur -odigestio. MLWFrutolf. chron. MLWa. 564 p. 150,31 ad ceptae seriei -emdigestionem, unde ... digressi sumus, descriptio redeat. C compositio, stilus — Gestaltung, Stil: MLWIoh. Neap. Ian. 2 est ... scriptura lepida ... -edigestione contexta. Hillin. Foill. prol. (MLWMGScript. XV p. 925,12) iam passione beati ... Foillani metrica -edigestione parata ... decrevimus etiam ipsius aliqua reserare miracula. Staub