dictator, -oris
m.MLW
script. dit-: MLW
l. 16. 1
gener. i. q. imperator, princeps, dominus —
Oberbefehlshaber, (Allein-)Herrscher, Diktator, Gebieter: a
strictius in re publica Romana: MLWHeiric. Germ. I 1,118 arbitrio ... constabant cuncta senatus: ... quaestor, -rdictator iuridicusque. MLWRather. prael. 1,22 MLWl. 682 maiores eos, qui ceteris principabantur, ... -esdictatores et consules quam reges appellare maluerunt. MLWBernold. Const. chron. p. 401, 52sq. tribuni plebis ac -esdictatores ... rem publicam obtinuerunt usque ad Iulii Caesaris -isdictatoris monarchiam. MLWHonor. August. imag. 3,26 p. 142,25 Pompeius -rdictator et consul (p. 142,26sq.
saepe). MLWAnnal. Magd. MLWa. 938 p. 143,13 Cesar ... -isdictatoris ordine cum Crasso et Pompeio sublimatus Romae.
persaepe.
adde: MLWLigurinus 3,439 redeant gemini cum -edictatore tribuni.
pro appellativo: MLWEkkeh. IV. bened. I 36,29 o -emdictatorem
(i. Mauritium) super omnes horridiorem, quos angustatus populus creat. b
latius: α
in univ. (de Deo: l. 16): MLWTheodulf. carm. 23,6 gelidi dit-r abyssi
(sc. Deus). MLWAnast. Bibl. epist. 13 p. 431,2 -rdictator inclite (MLW
sc. Karolus Calvus; de eodem: 14 p. 434,15).
in imag.: MLWRein. Alem. phagifac. 372 cuius
(sapientiae) -rdictator lascivus amor. β
praepositus, dux —
Vorsteher, (An-)Führer: MLWYsengrimus 3, 622 poscimus, ut tamquam gravis ęvo et pręditus astu -rdictator nostro
(sc. peregrinorum) pręficerere
(sc. patruus) choro. 4,878 crediderat repetito fędere lusus -rdictator socios velle manere suos. MLW
ibid. MLW
al. γ
procer, patricius —
Vornehmer, Würdenträger: MLWPetr. Cas. (?) chron. 4,87 consules, prefecti, -esdictatores, duces et principes in unum convenientes de imperatoris electione tractare coeperunt.
de comite (cf. E. Mayer, Ital. Verfassungsgeschichte. II. 1909. p. 44 MLW
adn. 106): MLWPetr. Cas. chron. 4,125 p. 600,41 accepto ... a Tolomeo duce et consule Romano et -edictatore Tusculanensium fidelitatis sacramento ... confirmavit
imperator ei ... terram. 2
rhet.: a
spectat ad ore prolata: α
qui dictat —
Diktierender: MLWNicol. I. epist. 90 p. 507,28 quae
(epistula) tantis erat verbis contumeliosis ... respersa, ut ... -isdictatoris labia pro dictionibus venena fudisse videatur (
item 91 p. 529,7). MLWCaes. Heist. mirac. II 2,22 p. 103,5 a quo
(diabolo) ... versus dictatos in tabulis excipiens -emdictatorem amplius non vidit
(sc. puer scholaris). β
praeceptor, magister —
Unterweisender, Lehrer: MLWStatut. Murb. p. 441,20 ut, cum ex corde recitanda discitur
regula, a -busdictatoribus ordinatis discentibus interpretetur. b
spectat ad scripta: α
(con)scriptor, compositor, auctor —
Schriftsteller, Verfasser, Autor: MLWNotker. Balb. gest. 1,4 p. 5,4 quendam optimum -emdictatorem et scriptorem in cappellam suam assumpsit
(sc. Karolus). MLWChart. Mathild. 57 p. 180,28 ego ... huius ... institutionis -rdictator et scriptor humillimus. MLWAdalb. Samar. praec. dict. p. 31,11 -emdictatorem oportet cognoscere grammaticam, rhetoricam, dialeticam. MLWCaes. Heist. hom. exc. p. 24,31 ad materiam difficilem disertum atque litteratum -emdictatorem quesisse debueratis
(sc. fratres). MLWSalimb. chron. p. 29,16 quarum
(falsitatum) alique a scriptoribus sunt introducte ..., alique vero a primis -busdictatoribus fuerunt posite.
persaepe.
v. et p. 590, 59. 71.
poeta —
Dichter: MLWFroum. carm. 2,27 talis -rdictator nigro carbone notetur. MLWDonizo Mathild. 2,904 -rdictator quidam de quo
(Guiberto) metra protulit ista:
‘eqs.’ β
scriba, notarius —
Schreiber, Notar: MLWChart. Ital. Ficker 427 p. 437,8 (a. 1257) secundum quod continetur in quodam publico instrumento sindicatus scripto per Richebonum ..., -emdictatorem communis Mantue. MLWSalimb. chron. p. 184,4 Thomas de Capua, qui erat Romane curie cardinalis et melior -rdictator de curia (p. 383,26). p. 200,4 qui
(Petrus de Vinea) in curia imperatoris maximus et consiliarius et -rdictator fuit. MLW
al. 3
iur. i. q. aestimator, arbiter —
Schätzer, Schiedsmann: MLWAlbert.
M. eth. II 5,2,6 p. 349
b,8 surgunt contentiones, et ad iudicem sicut ad medii et iusti -emdictatorem recurritur. 4
eccl. i. q. ordinator, institutor —
einer der regelt, Einrichter: MLWAmalar. off. 1 praef. 4 ut sciam, ... quid in corde esset primorum -um officii nostri. 1,1,6 fors -rdictator septuagesimae novit per Christi gratiam nobis peccata dimissa.
Wellhausen