Eintrag · Mittellateinisches Wb.
dictatio f.
dictatio (-cio), -onis f.MLWscript. dit-: MLWl. 25.usu MLWplur.: MLWl. 57. 1 proprie: a gener.: α loquela, sermo — Rede: MLWLibell. prec. Paris. 2,4 p. 39,22 tu (sc. Deus) ditacionem meam tibi placitam fac. β relatio, narratio — Bericht, Erzählung: MLWHugeb. Willib. praef. p. 87,22 ista ... sicut illo (Willibaldo) ipso ... nobis referente de ori sui -edictatione audire ... destinavimus. γ praeceptum, iussio, instinctus — Anweisung, Geheiß, Eingebung: Ps. Udalr. epist. (MLWMG Lib. Lit. I p. 255,32) cum contra evangelicam institutionem ac sancti spiritus -emdictationem ad privata aliquis decreta cogitur exequenda. MLWConr. Mend. Attal. p. 156,24 de infinitis ... ab ea (Attala) -edictatione spiritus sancti prolatis quaedam eminentiora ... proferam. b rhet. i. q. conscriptio, compositio — Abfassung, Niederschrift: MLWFolcuin. Bert. 26 ut testatur illius traditionis karta, quam hic ... describimus sub tenore antiquae illius -isdictationis. MLWPetr. Dam. epist. 116 p. 316,11 cetera quoque nostrae -cionisdictacionis opuscula sollicite perlegentes (MLWsc. abbates; 153 p. 63,9).actus dictandi, (con)scribendi, componendi — das Schreiben, Verfassen, Dichten: MLWWalahfr. carm. 55,1,1 moerentem renuit -odictatio mentem. MLWAnast. Bibl. epist. 9 p. 425,4 interpretandi propositum ad -isdictationis ... vertemus eloquium. MLWSaba Malasp. chron. 1 prol. p. 89,11 volui ... pigritantem ... sensum ... -isdictationis eloquio experiri. c iur. i. q. pronuntiatio — Verkündung, Spruch: MLWAlbert. M. pol. 6,6n p. 610b,24 pro -edictatione sententiae et pro exsecutione. 2 meton. (usu rhet.): a de modo dictandi i. q. elocutio, stilus — Schreib-, Ausdrucksweise, Stil: MLWEpist. var. II 20,2 p. 329,3 ne ... verborum pompositatem aut -isdictationis leporem, sed purissimae veritatis ... querere studeatis (sc. imperator) sinceritatem (MLWsim. Transl. Dion. Ratisb. epist. p. 355b,4). MLWFroum. epist. 3 p. 5,6 quę (epistula) ... finxerat se, quasi facecitate vestrae (sc. Ruotkeri) -isdictationis esset composita. p. 6,3 ut ... locutio -ove vestra eclipsin pateretur. Ekkeh. prol. Gall. p. 92,34 quam (sc. vitam MLWs. Galli) ... propter reverentiam tam arduae -isdictationis laudatam. b de effectu dictandi: α pars (textus) — (Text-)Abschnitt, Teil: MLWEpist. var. II MLWsuppl. 7 p. 627,21 vicissim conglutinatis sententiis -esdictationes (dictiones MLWvar. l.) enchyridionis explere ausi erimus (sc. Angelomus monachus). β poema, carmen — Gedicht: MLWFroum. carm. 26 longior ut fiat, precor, hęc -odictatio, frater; ... ut melius dictes, rogo te. γ poesis — Dichtung: MLWHrotsv. lib. 2 praef. 1,3 eodem -isdictationis genere, quo turpia lascivarum incesta feminarum recitabantur. 1,4 huiusmodi specie -isdictationis cogente. 1,6. Wellhausen