descensus

descensus -us m. 1. das Absteigen, Abstieg (die Tonhöhe betreffend) 2. Erniedrigung einer Tonstufe 3. das Absinken (die Intonation betreffend) — 1. the act of descending, descent (in pitch) 2. lowering of a degree 3. flattening (of the voice) 1 das Absteigen, Abstieg (die Tonhöhe betreffend) — the act of descending, descent (in pitch) [syn.: depressio, depositio, thesis; opp.: ascensus, elevatio, arsis] a melodisch — melodic [s.X] LmLInch. Uchub. 151: quomodo et in ascensu et descensu []ad quintum usque sonum pertingere possit. LmLCant. Quid est cant. c. 483: Similiter et longa tribus modis ostenditur, in producta et acuta et circumflexa. Componuntur denique tam in elevatione quam et descensu aliquando ex duabus notis, aliquando ex tribus. ibid. al. LmLTon. Lugd. pr. 38. LmLAnon. Bernh. 1, 39: Symphoniae autem, quae in ascensu cordarum continuo vel discreto, et in descensu aeque continuo vel discreto, singulos tonos vel semitonia exprimunt, sunt V. [s.XI] LmLAribo 94 p. 10: ascensus sit dissimilis et descensus, quia ascensus est semitonio, ditono, descensus ditono, semitonio. al. LmLTon. Aug. p. 151a: gradato descensu. al. LmLVocab. mus. p. 139. LmLFrut. ton. p. 181. LmLIoh. Cott. mus. 12, 13 (inde LmLAnon. Pannain p. 111. LmLConr. Zab. tract. AZ 9. LmLReg. comp. p. 193). [s.XII] LmLAnon. Pannain p. 111. LmLTon. Vatic. 12, 6 p. 211. LmLMut. Γma ut 4: ut mutatur in fa per descensum. al. [s.XIII] LmLOrg. Vatic. p. 188. LmLDisc. Ad brevem p. 12: nota, quod cantus quilibet vel est in ascensu vel est in descensu. ibid. al. LmLMus. man. 57, 29: post descensum semiditoni per tonum descendit. al. LmLMetrol. 51 p. 73. LmLIoh. Garl. mens. append. 16, 17. LmLIoh. Aegid. 8, 2: fa ut pro ascensu per naturam, ut fa vero pro descensu per B quadratum. al. LmLAmerus 2, 21. al. LmLElias Sal. 18 p. 39a. al. LmLLambertus p. 254b. LmLAnon. Emmeram. 5 p. 274, 22. LmLPs.-Franco comp. 2, 1: Ad descensum unius existens in diapente infra, ascende tria et fac unisonum cum tenore. al. LmLHier. Mor. 25 p. 186, 7. al. LmLAnon. Ratisb. 3, 3: Secundus modus, qui semitonium dicitur, est ascensus vel descensus a mi ad fa. al. LmLTrad. Franc. I p. 34. al. LmLDisc. Sciendum 81: Ad descensum quinque, quod raro accidit, incipe in diapason infra vel in diapente supra, descende duas. LmLVers. Postquam pro 215. LmLIoh. Groch. 121: Ductia vero est cantilena levis et velox in ascensu et descensu. LmLPs.-Mur. summa 526. al. LmLEngelb. Adm. 3, 6, 4: fiat ascensus et descensus de voce ad vocem inmediate vel per saltum. al. LmLWalt. Odingt. 6, 12, 10: Et est cantandum leniter et subtiliter, descensus vero cito et aequaliter. [s.XIV] LmLMarch. luc. 2, 2, 2. al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36a. LmLGuido Dion. 1, 1, 99: Concordantia vero, ut de ea nunc loquimur, est regularis progressus ab uno sono ad alium per arsim et thesim, idest per elevationem et depressionem seu depositionem, sive per ascensum et descensum. al. LmLIoh. Mur. spec. 2, 116. LmLIac. Leod. cons. 10. LmLIac. Leod. inton. 1, 38. al. LmLIac. Leod. comp. 2, 8, 6. LmLIac. Leod. spec. 4, 9, 1: Dicitur autem consonantia aliqua remissa vel gravis, quando descensus vel processus fit ab acuta illius voce ad gravem vel remissam. LmLIac. Leod. spec. 4, 11, 6: Guido dicit, quod sex sunt vocum regulares coniunctiones in depositione et in elevatione, hoc est in descensu vel ascensu. LmLIac. Leod. spec. 6, 69, 1: in omnium inaequalium vocum coniunctionibus ascensus est vel descensus. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 43. al. LmLQuat. princ. 3, 58. al. LmLIoh. Boen ars 2, 22, 3. LmLIoh. Boen mus. 4, 44. al. LmLAnon. Michaelb. I p. 48. LmLAnon. Michaelb. II p. 49. LmLGoscalc. 1, 2 p. 48, 17. al. LmLHeinr. Eger 5 p. 49. LmLComm. Boeth. II p. 290, 1. al. LmLHenr. Zel. 14. LmLCompil. Lips. p. 130. al. LmLAnon. Vratisl. p. 331a: si unus, scilicet tenor, vel sibi equivalens ascendit, tunc superior nota, scilicet discantus, descendit et e contrario ... vel propter cantus pulchritudinem vel eufoniam vel defectum vocis humane potest fieri ascensus vel descensus in utroque (sim. LmLMens. Circa artem p. 511, 19). LmLNicol. Sen. p. 11: pro uno ascensu tenoris debet fieri descensus tertius discantoris. ibid. al. LmLPaul. Flor. 19. [s.XV] LmLIoh. Olom. 7 p. 37: modi musicales tripliciter considerantur, scilicet per probationem, operationem et intermediationem. Probatio fit, quando in cantu gradatim capitur ascensus vel descensus per voces ordinatas. Operatio fit, quando capitur ascensus vel descensus de una distantia ad aliam seu ab uno limite ad alium. Intermediatio vero, quando in cantu consideratur ascensus vel descensus per voces extremas []aliis modis mediantibus. al. LmLProsd. contr. 5, 4. LmLGob. Pers. p. 181a. al. LmLProsd. spec. p. 749. al. LmLAnon. Claudifor. 6, 1, 9: saltus vocum dicitur ascensus vel descensus in aliam immediate sequentem obmissis tamen omnibus aliquibus mediis. al. LmLUgol. Urb. 1, 92, 8. al. LmLTact. Opusculum 73. al. LmLTact. Ad habendum 21. al. LmLTact. Prima est 15. al. LmLTheod. Capr. p. 97. LmLTact. Concordanciarum p. 172, 30: dicendum est de ascensu et descensu, qui fit cum saltu. al. LmLAnon. Philad. 46. al. LmLPetr. Betschk p. 537, 8. LmLThom. Bad. p. 84. al. LmLTact. Reperi 17. al. LmLTrad. March. p. 930. LmLPetr. Talh. p. 11. LmLAnon. Carthus. pract. 12, 3: si propter cantus ascensum vel descensum plures linee aut spacia requirantur, potest talis defectus facile suppleri mutando unam lineam in aliam per variationem clavium. al. LmLTrad. Holl. I p. 170. al. LmLTrad. Holl. II 7 p. 18 (p. 422b). al. LmLTrad. Holl. III 5 p. 33. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 3, 3, 24. LmLTrad. Holl. VI 16, 7. al. LmLTact. Bona 10. al. LmLTact. Sequitur p. 56. LmLConr. Zab. tract. MM 5. al. LmLConr. Zab. mon. Y 4. al. LmLConr. Zab. chor. intr. 11. LmLFr. Gafur. extr. 9, 4, 3: discantor non debet plures perfectas consonantias sequendo musicam ascendendo vel descendendo sine medio, videlicet per circum ascensum et circum descensum. al. LmLCompos. Natura 3, 13: Tenor habeat gloriosum et delectabilem descensum et ascensum. al. LmLCompos. Capiendum 1, 22. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 3, 15. al. LmLIoh. Tinct. exp. 7, 16. LmLFr. Gafur. op. 5, 6. LmLBart. Ram. 1, 2, 7 p. 43: cantus in ascensu, ut dicit Iohannes de Villanova, vult vocem fortificari et in descensu molle fieri. al. LmLAnon. Tegerns. II 128: numquam dabitur in contrapuncto ultima nota tenoris a penultima in ascensu, sed semper in descensu. LmLAnon. Tegerns. II 143: Non dabitur saltus ab aliqua nota ad aliam notam in proximo ultra octavam vocem in ascensu aut descensu. al. LmLIoh. Hoth. dial. p. 71. LmLIoh. Hoth. contr. II 5. LmLNicol. Burt. 2, 3, 30. LmLGuil. mon. 6 p. 34. al. LmLBonav. Brix. 8, 37. al. LmLAdam Fuld. 1, 1. al. LmLLad. Zalk. A 59. al. LmLGuill. Pod. ench. 35 p. 394. al. LmLGuill. Pod. 4, 21. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 4. LmLMich. Keinsp. 7, 27. al. LmLFlor. Fax. 13 p. 85. al. LmLErasm. Hor. p. 74a. al. LmLCompend. mus. 57. al. LmLCompil. Salisb. 74: Tonus est ascensus vel descensus simplex sine fa. al. LmLAnon. La Fage III p. 241. al. LmLSzydlov. 5 p. 19. al. LmLAnon. Tegerns. III p. 100. LmLContr. Consonantia 23. LmLContr. Est autem p. 367b. al. LmLContr. Et primo I 22 p. 140 (p. 463b). LmLContr. Not. quod novem 29. al. LmLContr. Prima regula 30. al. LmLContr. Quid est 7. LmLContr. Quoniam hom. 5, 14. al. LmLContr. Salvator 8. al. LmLContr. Sex s. spec. I p. 307a. LmLContr. Species plani 19. al. LmLContr. Volens igitur p. 382. al. LmLContr. Volentibus I p. 27b (sim. LmLContr. Volentibus II 26. LmLContr. Volentibus III p. 13ab). b den Tonbereich einer Kirchentonart unterhalb der Finalis betreffend — with respect to register of a mode below the final [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 16, 36, 2: autentici quidem descensus habent in secunda a propria finali chorda, plagi vero in quarta a propria finali chorda. [s.X-XI] LmLAnon. Bernh. 2, 54: Ypophrigius habet descensum ad ypate ypaton, ascensum ad paramese habens finalem semper in ypate meson (sim. LmLCompil. Paris. II p. 76). LmLBerno prol. 6, 16 app. crit.: [adhuc multorum cantuum indifferentes inter autentos et subiugales descensus testantur. Unde in pluribus interdum pro ascensu, maxime vero pro descensu fit sepe dubietas, utrum autento an plagi eorum tribuatur proprietas]. LmLBerno ep. 17. LmLGuido ep. p. 524, 363: De ascensu vel descensu autenticorum vel subiugalium. LmLOliva 118-119. LmLAribo 35 p. 29. LmLTon. Aug. p. 86: ut antiphonam „O Christi pietas“ et alias eiusdem ascensus et descensus nunquam subiugali, sed semper autentico ascribere velis? al. LmLAnon. Lips. p. 157. LmLPs.-Guido arithm. p. 58a. al. LmLTheophil. 3, 82 p. 146. LmLFrut. brev. 8 []p. 61: authentis ascensus in decimam a finali sua chordam et descensus in tertiam. al. LmLQuaest. mus. 1, 19 p. 42. [s.XII] LmLTrad. Guid. 7. LmLGuido Aug. 497 (sim. LmLTon. Cist. 72). al. LmLAnon. Cist. I 15 p. 35. al. LmLAnon. La Fage I 9, 29: Viso de ascensu et descensu et fine faciendo tonorum. al. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 489a. LmLAmerus 11, 32. al. LmLLambertus p. 261b. LmLAnon. Ratisb. 8, 2, 3. al. LmLAnon. Couss. IV p. 62, 3. LmLVers. Postquam pro 276. al. LmLIoh. Groch. 237: Invitatorium est cantus ex pluribus concordantiis compositus habens ascensum et descensum iuxta aliquem tonum. al. LmLPs.-Mur. summa 1589: appello cursum sive legem in cantu certum ascensum vel descensum per claves, id est, quantum unusquisque tonorum intendi potest vel remitti. al. LmLEngelb. Adm. 4, 41, 4: finis ascensus, finis descensus a voce finali. al. LmLWalt. Odingt. 5, 17, 2: Hic subicio formulam, quae monstret litteris rubeis voces initiales in singulis tonis et communes ascensus et descensus, non casuales vel irregulares. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 11, 2, 3: Modi, tropi sive toni fuerunt quatuor primitus adinventi, scilicet prothus, deuterus, tritus et tetrardus, sed propter inconvenientem uniuscuiusque ascensum et descensum, quia quilibet poterat ascendere ad decimam a fine suo et descendere sextam, quod erat laboriosum humane voci proferre, in alios quatuor sunt divisi ... Ut enim inconveniens ascensus et descensus, ut predicitur, vitaretur, quatuor dignioribus, scilicet imparibus, attributus est ascensus, ... reliquis vero quatuor paribus est attributus descensus (inde LmLTrad. March. p. 927. LmLFr. Gafur. extr. 8, 8, 2. LmLBonav. Brix. 15, 3). al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36a. LmLGuido Dion. 1, 3, 34. al. LmLIac. Leod. comp. 2, 5, 38. al. LmLIac. Leod. spec. 6, 23, 1: tonus secundus non haberet completum sub fine per diapente descensum. al. LmLHugo Spechtsh. 458. al. LmLQuat. princ. 3, 29: De ascensu et descensu regulari auctentorum et plagalium sub finali et supra finalem literam. LmLAnon. Michaelb. I p. 47. LmLHeinr. Eger 5 p. 53. LmLComm. Boeth. II p. 312, 31. al. [s.XV] LmLIoh. Olom. 8 p. 40. al. LmLIac. Twing. p. 110, 19. LmLIac. Theat. 29. al. LmLNicol. Cap. p. 318. al. LmLGob. Pers. p. 194b. LmLAnon. Claudifor. 4, 1, 2. al. LmLUgol. Urb. 1, 134, 19. al. LmLGeorg. Ans. 3, 118. al. LmLAnon. Philad. 76. al. LmLThom. Bad. p. 94. LmLTon. Subl. p. 63, 15: nota, quod sunt aliqui cantus, qui gaudent utroque tono, principali videlicet et placali, sicut sunt sequentiae, cantilenae, cantus figurati et, si qui alii essent, qui nostris regulis de regulari ascensu et descensu datis in hac parte non debent derogare. al. LmLTrad. March. p. 929. al. LmLPetr. Talh. p. 12. LmLAnon. Carthus. nat. 5, tit.: De gradibus ambitus, id est de gradibus ascensuum et descensuum ipsorum octo tonorum. al. LmLTrad. Holl. I p. 178. al. LmLTrad. Holl. II 5 p. 40 (p. 430b). al. LmLMan. Guid. p. 150 (p. 467). al. LmLTrad. Holl. III 7 p. 47. al. LmLTrad. Holl. VI 43, 18. al. LmLConr. Zab. tract. BB 3. al. LmLIoh. Tinct. diff. 1. al. LmLFr. Gafur. extr. 8, 10, 9: Quintus tonus formatur in suo ascensu ex tertia specie dyapente et tertia dyatessaron, in descensu vero ex eadem specie dyatessaron et ex quarta dyapente. al. LmLCompos. Natura 1, 2. LmLIoh. Tinct. nat. 23, 1: A quo tonus mixtus denominari debeat, ab ascensu vel a descensu. LmLIoh. Tinct. nat. 26, 9: Tonus enim aut est perfectus quoad ascensum et descensum, aut perfectus quoad ascensum et imperfectus quoad descensum, aut perfectus quoad descensum et imperfectus quoad ascensum. eqs. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 8. LmLGuil. mon. 9 p. 55: Opinio aliquorum de ascensu et descensu tonorum. al. LmLBonav. Brix. 15, 21. al. LmLLad. Zalk. B 13. al. LmLFr. Gafur. pract. 1 ,7. LmLMich. Keinsp. 8, 6. LmLCompend. mus. 146. al. LmLReg. comp. p. 193. LmLAnon. La Fage III p. 246. LmLSzydlov. 9 p. 41. al. LmLAnon. Tegerns. III p. 101. al. LmLContr. Not. quod novem 18: tenor omnis contrapuncti debet regulariter primo componi super aliquem tonum ex 8 tonis et ut ambitum eiusdem toni, id est ascensum []vel descensum sub finali clave aut supra non excedat (sim. LmLContr. Prima regula 6). c den unteren Grenzton eines Tonbereichs betreffend — with respect to the lower note defining an ambitus [s.XI] LmLHermann. mus. p. 25 (p. 128b): primum et quartum (sc. tetrachordum) sibi in extremitatibus opposita, alterum necessario gravissimum melodiae descensum, alterum altissimum ascensum ... continet (inde LmLAnon. Wolf p. 216. LmLQuaest. mus. 1, 7 p. 17). al. LmLWilleh. Hirs. 28 (c. 27), 7: in singulorum troporum prima principali gravissimus descensus. LmLAribo 21 p. 27: Prima species diapason constat a prima gravium, prima finalium, prima superiorum ita, ut gravis et superior legitimi sint ascensus descensusque claves. LmLPs.-Guido arithm. p. 59b. [s.XIV] LmLQuat. princ. 3, 27: De plaga deuteri et ceteris plagalibus idem est senciendum ita, ut inter ascensum et descensum fit unus diapason (sim. LmLTrad. Holl. VI 32, 5). LmLSumm. Guid. comm. 2, 16: nam ⋅D⋅ finalis terminus est primo ut dans ei domicilium, octavo vero non est terminus ut dans ei domicilium, sed ut finiens et recipiens ultimum descensum eius (sim. LmLGob. Pers. p. 189b). [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 63, 3. 2 Erniedrigung einer Tonstufe — lowering of a degree [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b: ⋅b⋅ molle signat descensum semitonii. 3 das Absinken (die Intonation betreffend) — flattening (of the voice) [s.XV] LmLConr. Zab. chor. append. 1, 2: Descensus notabilis modis omnibus praecaveatur, ne umquam opus fiat, quod altius incipiatur.