1.
demergo (dim-), -mersi, -mersum, -eredemergere.MLW
form. coniug. I.: MLW
l. 51. 52. 69.usu MLW
medial.: MLW
l. 53. 65sqq. p. 281, 33sqq.; MLW
refl.: MLW
l. 51. p. 281, 7; MLW
intrans.: MLW
l. 52. 69. p. 281, 40.MLW
struct. notabiliores:MLW
c. MLW
dat.: p. 281, 2.pendet in MLW
c. MLW
abl.: MLW
l. 55. p. 281, 6. 15sqq. MLW
al.MLW
partic. MLW
perf. usu MLW
adi.: p. 281, 3. 1
proprie i. q. mergere, demittere —
ein-, untertauchen, versenken: a
strictius de actione in aquam immergendi: α
in univ.: MLWHugeb. Willib. 4 p. 96,13 armenta tollentes se vadunt ad palude et -antdemergant se toto corpore nisi caput solum. p. 96,22 egroti venientes et habent se de funiculo et sic -antdemergant (di-untdimergunt, di-unturdimerguntur MLW
var. l.) in aquam. MLWIoh. Canap. Adalb. A p. 84,29 infidelis turba necdum humano sanguine satiata tollentes corpus eius miserrime dilaceratum in mari -eruntdemerserunt. MLWAnon. coit. 1,5,15 aquam ... hieme intrent tepidam et -sodemerso capite oculos aperiant et potenter sic sub aqua teneant. β
(in aquas) praecipitare —
ertränken (in imag.: MLW
l. 62.): MLWAnnal. Xant. MLWa. 864 in ... flumen fugientem
(sc. regem) -eruntdemerserunt
Saxones omnesque pene sequaces illius. MLWVita Corb. 3 p. 601,2 Moyses per orationem Pharaonem ... in mare Rubrum di-sitdimersit. MLWCarm. Cantabr. B 4,7,3 miserere servo ferme -sodemerso pelago profundo criminis omnis.
al.
per pravam MLW
interpr.: MLWAlfan. premn. phys. 30,6 p. 111 Anaxarchus philosophus sustinuit -idemergi (MLW
PG 40,721A πτίσσεσϑαι) a Nicocreone tyranno, ne manifestaret amicos. γ
medial. (intrans.: l. 69.) i. q. submergi —
(ver)sinken, ertrinken, untergehen: MLWBeda hist. eccl. 1,33 p. 70,27 legatus Galliam missus -susdemersus est in sinu maris. MLWHugeb. Willib. 4 p. 95,33 Petrus super undas ambulans ad eum
(Dominum) -gatusdemergatus est. MLWRhythm. 12,15,3 -entemdemergentem
(Petrum) liberasti (
cf. Aug. in psalm. 39,9extr. mergentem). MLWOtto Frising. gest. 1,47 p. 67,2 videres alios natantes, ... alios in flumen inordinate ruentes ... -idemergi.
de navibus: Gerh. August. Udalr. 1,17 MLWl. 35 navis in posteriori parte profunditati di-sadimersa est.
de sideribus: MLWEkkeh. IV. bened. I 7,49 ad facis huius
(stellae) opus stupuit -sademersa Canopus. MLWGerb. (?) astrolab. 1,2 quota ... pars cuiuslibet signi oriendo emergatur aut occidendo -aturdemergatur. b
latius: α
in univ.: MLWHeito Wett. 6 viderat ... feminas ... in ... igne usque ad loca genitalium di-sasdimersas. MLWHildeg. scivias 2,1 MLWl. 109 quae
(sc. creatura) se -eratdemerserat in tenebras. MLWVita Norb. II 13 p. 1265
B quem si ipse
(sc. clericus quidam) per coenum trahi et -idemergi a coquis coquinae suae mandasset.
spectat ad infernum: MLWLiber diurn. 101 p. 135,14 si quis ... temerario ausu contra ... praeceptionis seriem ... agere tentaverit ..., in chaos -susdemersus cum impiis deficiat. MLWWett. Gall. 18 ubi Dominus te di-sitdimersit in abyssum. MLWGodesc. Saxo
theol. 16 p. 244,3 iure ... omnes
(sc. reprobi) ... -enturdemergentur in tartara.
saepius. β in terra -eredemergere
i. q. humi prosternere —
zu Boden werfen: MLWArdo Bened. 38 p. 216,35 nec pigritandum est pro certis defixisque psalmodiis aeterno Regi di-sodimerso in terra corpore supplicare. γ
infodere —
ein-, vergraben (in imag.: MLW
l. 20.): MLWWolfhard. Waldb. 1,18 p. 182,4 manus ... curvedine sese retorsit et ... ventretenus depependit, quo ... haesit et acsi impressa -sademersa est. MLWConr. Mend. Attal. p. 128,11 audiens ... diaconus ... Trutmannus coniurationem hanc perversam factam contra dominam suam
(i. corpus sanctae Athalae) ... -endamdemergendam
(sc. in profundum terrae). δ
deicere —
hinabwerfen, -stoßen: Alfan. premn. phys. 13,11 p. 90 a summo
(sc. fenestrae) deorsum -sitdemersit (MLW
PG 40,665A ὤϑησεν)
phreneticus quidam lanarium. ε
medial. i. q. declinare —
absinken, -fallen (de parte astrolabii): MLWGerb. (?) astrolab. 2,9 p. 121,21 est ... naturaliter dispositum
(sc. Alhancabut), ut in septentrionali parte sublimetur, in meridiana autem ad confinia inferiorum -aturdemergatur. ζ
medial. i. q. collabi —
ein-, in sich zusammenfallen: MLWPetr. Cas. (?) chron. 4,62 terremotus magni ... facti sunt, ita quod muri ... civitatum ruerent, ecclesiae a fundamentis subverterentur et excelsae turres -renturdemergerentur. η
medial. i. q. invadere —
einfallen: MLWWiduk. gest. 2,24 in Reni orientalem agrum depopulandum cum exercitu -unturdemerguntur
(sc. conspirantes). 2
translate: a
trans. i. q. corrumpere —
verderben: MLWRhythm. 34,12,2 terrena lucra dampna sunt perpetua, adquirunt aurum et -untdemergunt animas. b
intrans. i. q. perire —
zugrunde-, untergehen: MLWIonas Bob. Columb. 1, 19 p. 190,24 regnum funditus ruiturum et cum omni propagine regia -surumdemersurum.
Leithe-Jasper