decanto

decanto, -avi, -atum, -aredecantare.script . te- : p. 68, 40.MLWdepon.: p. 68, 43.MLWimpers.: p. 68, 56 I vi praeverbii vigente: A primo visu de notis canere — vom Blatt singen: MLWHucbald. mus. 44 per has (notas) melos adnotatum etiam sine docente, postquam semel cognitae fuerint, valeat -aridecantari. B (canendo) terminare — fertig singen, beenden: MLWAnon. inst. patr. 18 in hymnis ‘Te Deum laudamus’ ... et ‘Credo’ ... sic punctus et pausa fiant, ut intellectus discernatur, et mediocri voce -enturdecantentur MLWeqs. C (ad nauseam) repetere, deblaterare — (bis zum Überdruß) wiederholen, ‘herunterbeten’: MLWHincm. epist. 169 p. 162,34 non solum scripturas ..., sed et catholicorum dicta detruncata per totum diem sine respiratione aliqua praevalet Godescalcus memoriter -aredecantare. MLWManeg. c. Wolfh. 24 p. 107,18 obtimus amicus (i. episcopus Treverensis) maluit domini ... sui (i. papae) ficta convicia -aredecantare quam offendere impiorum consessum. D diffamare, immerito accusare — verschreien, verleumden: MLWBernold. Wat. chron. 20 p. 172,5 satis iam et plus quam satis malignorum superbia et obtrectatione Guatinenses terra marique fuisse -tosdecantatos, iam invidos ad cumulum grassatos. II vi praeverbii evanida: A proprie: 1 de voce humana i. q. canere, cantare — singen (fere de canticis religiosis; de carmine saeculari: MLWl. 24. 30. 36): a in univ.: α gener.: MLWAlcuin. carm. 26,39 instituit Idithun ..., ut ... sonos dulces -entdecantent pueri voce sonora. MLWConc. Karol. A 46^B,35 qui festis ac sacris diebus ... delectantur ... ballando et verba turpia -andodecantando, choros tenendo ac ducendo ... advenire. MLWCand. Fuld. Eigil. I 15 in dedicatione ... templi populus Dei -batdecantabat Deo laudem (MLWVita Bav. I 4. MLWal. MLWHildeg. epist. 23,131 laudes. MLWal.). MLWChrist. Stab. Matth. p. 1429^D ut venirent ei (sc. triumphatori Romano) obviam omnis senatus ... et haberent metrice laudes et -rentdecantarent ei. MLWAgius vita Hath. 28 canticum illud novum -atdecantat, quod nemo dicere potest nisi illa centum quadraginta quatuor milia, qui empti sunt ex hominibus. MLWRup. Tuit. trin. 2,22 MLWl. 1009 primus ille (i. Moses) imperfectum emisit canticum tamdiu -andumdecantandum, donec venirent, qui scirent supplere et ad finalem perducere sonum. MLWCarm. Bur. 57,8^a,1 ista (sc. carmen) Phrison -batdecantabat iuxta regis filiam. saepius. β eccl. et liturg.: MLWChart. Bund. 72 p. 63,4 (a. 800) presbiteri tres missas et ceteri fratres ... psalterium ac celebrationem vigiliae -entdecantent (MLWEpist. Teg. 29 m. et psalteria. MLWal.). MLWCapit. reg. Franc. 116,7 interrogo vos ...: officium divinum ... in statutis sollemnitatibus ad te-andumtecantandum quomodo scitis? MLWPontif. Rom.-Germ. 72,4 introeuntes ... clerici ecclesiam -entdecantent antiphonam (MLWFrutolf. ton. p. 146. MLWal.). MLWAndr. Strum. Ariald. 22 p. 1068,3 psalmodiam -tusdecantatus est. p. 1069,1 hymnum sanctorum apostolorum ... alta voce -aredecantare cepit (MLWChart. Aquens. 54. MLWal.). MLWInscr. Germ. II 17 quatenus in die anniversarii nostri vigilia -eturdecantetur. saepe.absol. i. q. psallere, laudem canere — psalmodieren, lobpreisen: Vita Wandr. 19 (MGMer. V p. 23,31) cogitavit frater ... , ut fratres iam -verintdecantaverint ad exitum beati viri Dei. Anso Ermin. 6 (MGMer. VI p. 465,10) matutinas laudes ... psallebat; cumque diu -retdecantaret (cantaret MLWvar. l.), sopor inruit in eum. MLWBerno epist. 17 p. 51,25 ubi inter psallentium choros constitutus -aredecantare valeas laetus. MLWal. b c. colore quodam: α recitare, enumerare — rezitieren, aufsagen, aufzählen: MLWAlcuin. epist. 126 p. 186,25 primo anno circuli ... ‘nullae’ scribuntur ‘epactae’, et a pueris de ‘nullis’ in ‘undecim’ -aturdecantatur (-anturdecantantur MLWvar. l.). MLWCarm. de conc. mens. 10,3 ordo ... concurrentum ... seriatim pręnotatur ..., quo tenacius effari -andodecantando valeant. MLWRup. Tuit. trin. 7,24 MLWl. 1139 omnia, quae sub nominibus altaris lapidumque ... -amusdecantamus, opportunae gratiarum actiones sunt. MLWal. β pronuntiare, praedicare — verkünden, ausrufen: Hetti (?) MLWinterr. p. 88 auctorem ... conlationis (i. symboli) habemus Petrum et ceteros apostolorum, qui post Domini resurrectionem hanc conlationem -veruntdecantaverunt. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1075 p. 240,23 cuius (Ruperti praepositi) vitae institutionisque lugubrem tragediam toto mundi huius theatro -andamdecantandam vulgaverant clerici. MLWRup. Tuit. trin. 17,19 MLWl. 918 quasi per viam salutant, qui verbum Dei, quod ore -antdecantant, auditoribus proficere non desiderant.(prae)dicere — sagen, prophezeien: MLWAmalar. off. 4,23,18 quem (spiritum) Esaias propheta -atdecantat super Dominum nostrum ... requiescere. MLWPetr. Dam. serm. 10,7 MLWl. 138 cum ... de petra, quae nichilominus manna erat, typice -vitdecantavit Moses: ‘eqs.’ MLWal. γ laudare, venerari — preisen, rühmen, verehren: MLWBeda ad Plegu. 1 quod me audires a lascivientibus rusticis inter hereticos per pocula -aridecantari. MLWRadbert. Matth. 12,2014 in ortu salvatoris multitudo celestis exercitus -assedecantasse ac laudasse Deum dicitur. MLWWalth. Spir. Christoph. II 5,243 omnia christicolum -entdecantent secula regem, sub cuius clipei munimine MLWeqs. δ (carmine) celebrare, narrare — (in einem Gedicht) besingen, erzählen: MLWHraban. carm. 10,10 tu devota piis connectis vincula verbis -ansdecantans placide pectora amica notans. MLWHugo Flor. hist. p. 353,22 optimorum ... virorum ... memorabiles actus a tercia mundi aetate usque ad obitum imperatoris Karoli Magni -videcantavi (MLWsim. p. 353,45). MLWMart. Valer. buc. prol. 17 -veruntdecantaverunt maiores inconsummabiliora formidandorum prelia celicolum. MLWal. 2 de instrumento i. q. modulari — spielen: MLWRadbod. Mart. prol. p. 1240,38 si virgularum tibiis aliquis tinnulum -retdecantaret.MLWabsol. in imag.: MLWAmadeus Laus. hom. 4,13 exultavit ... gigas (i. Christus) ... modulatis vocibus et tinnulis suavissimis in cithara corporis nostri -aredecantare. B translate de officio clericali i. q. administrare, exsequi — versehen, ausführen: MLWForm. Sal. Merk. 54 quod ei (presbytero) ... in ista parochia, in basilica nostra, ... curam liceat -aredecantare et Dei servicio adimplere. MLWTrad. Michaelb. 3 ut, quicumque clericus ipsum altare -retdecantaret, hoc bonum in beneficium de hoc altari haberet. Lozar/Niederer