lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

dapifer

GWB bis lat. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
4 in 4 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

dapifer m.

Bd. 3, Sp. 22
dapifer, -i m.MLWscript.: ta-: p. 23, 11. 12. 29. MLWal. -pp-: p. 23, 10. 31. MLWal. -iver: p. 23, 11.MLWform. gen. MLWsg. -is: MLWl. 53. 58. 1 strictius i. q. minister mensae, minister qui cibos apponit, discophorusAufwärter, Tischdiener, Speisenträger: a proprie: Summ. Heinr. A 8,237 discoforus vel -rdapifer truhtsazzo. MLWWidr. (?) Gerh. I 9 utrum quisquam apposuisset -orumdapiferorum, satagit praesul ... requirere. MLWChron. Pol. 1,6 p. 21,2 finito ... convivio pincernas et -osdapiferos vasa aurea ... de mensis ... congregare precepit Bolezlavus. MLWDipl. Frid. I. 491 p. 413,21 donavimus, ut ... monetarii ... defectum ministerialium et locum suppleant, ut vel in marschalci aut -idapiferi ... officium assumantur. MLWSalimb. chron. p. 434,11 portabat -rdapifer semper duo fercula de quolibet ciborum genere. MLWal. v. et vol. I. p. 372,45.in fabula: MLWEcbasis capt. 1018 prevideas, ne ... sordidus ... -rdapifer nares conruget edentum. MLWAsinarius 185 ‘quid tibi vis faciam?’ -rdapifer respondit asello. MLWal. b in imag.: MLWEpist. Ratisb. 6 p. 292,27 in convivio stultiloquii delectari, ubi ... regina superbia, -rdapifer profusio. MLWEmo chron. 85 p. 256,10 utens timore pro ianitore, dolore pro -odapifero. c translate i. q. altorErnährer: MLWVita Norb. II 75 p. 1307B audierat ... hunc (principem) patrem esse orphanorum ..., pauperum -umdapiferum. 2 latius de magistratu aulae i. q. mensae praepositus, promus, senescalcusTruchseß, Seneschall (de re v. MLWLexMA. VIII. p. 1069sq. MLWHRG V. p. 374 sqq.): a de ministerialibus regum vel imperatorum: α in univ.: MLWDipl. Karoli III. 16 Uualtfredus insignis -rdapifer et Perhtoldus ... comes palacii dilectissimi fideles seu consiliarii nostri. MLWDipl. Arnulfi 164 obtentu ... Isangrimi comitis ac -idapiferi (-isdapiferi E) nostri. MLWLiutpr. antap. 1,16 praemisit rex Wido -umdapiferum suum, qui alimenta illi more regio praepararet. MLWDipl. Heinr. IV. 483 p. 659,11 isti sunt laici, qui viderunt: ... Folcmar -rdapifer imperatoris (item inter testes: MLWDipl. Frid. I. 516 p. 454,28 Ulricus -rdapifer curię. MLWChart. Tirol. 849 in presentia ... domini Ebrardi -isdapiferi domini regis. MLWal.). MLWSigeboto Paulin. 1 erat Morcho ... regalis mensae -rdapifer et cunctis ministerialibus acceptissimus. MLWChart. Burgenl. I 204 nos ... pristaldiam tocius cause ... Tyburcio -odapifero regis (sc. Hungariae) contulimus. saepius. β spectat ad officium honorificum magnatium: MLWArnold. Lub. chron. 3,9 p. 152,6 officium -idapiferi sive pincerne ... non nisi reges vel duces ... amministrabant. γ de primo -o imperii (‘Erztruchseß’): MLWAlbert. Stad. chron. MLWa. 1240 p. 367,20 palatinus eligit imperatorem, quia -rdapifer est, dux Saxoniae, quia marscalcus. MLWMart. Opp. chron. p. 466,19 qui (officiales imperii) sunt vii, videlicet ... palatinus -rdapifer MLWeqs. v. et vol. II. p. 113,1. δ de magistratu Byzantino: MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 69,16 -rdapifer magnus Constantinopolitani imperatoris. ε in titulo magistratus aulae regiae Hungaricae magister -orumdapiferorum ‘Obersttruchseß’: MLWChart. Burgenl. I 111 p. 78,9 (dipl. MLWa. 1220) Demetrio magistro -orumdapiferorum et comite Uosuariensi ..., Ladislao magistro agasonum ... et ceteris comitibus comitatus tenentibus (202 p. 151,42. MLWal. MLWConst. imp. III 144,3 domine regine Hungarie). b de ministerialibus principum, episcoporum sim.: MLWDipl. Conr. II. 216 p. 296,8 si ... abbas quempiam ... in suo obsequio habere voluerit faciens eum -umdapiferum aut pincernam sive militem suum, et aliquod beneficium illi prestiterit. MLWChart. Rhen. med. I 465b p. 525,19.22 testes sunt ... ministeriales: ... Hinricus -rdapifer, ... Gerhardus -rdapifer comitesse (item inter testes: MLWChart. Babenb. 39 dapp-rdappifer Werinhardus. MLWChart. Stir. I 702 Dietmarus tapiver. MLWChart. Basil. B 77 Iohannes t-rtapifer. persaepe). MLWConst. imp. I 447,11 singuli ... principes suos habeant officionarios speciales: marscalcum, -umdapiferum MLWeqs. MLWHist. Welf. 1 p. 458,14 domum suam regio more ordinaverant nostri, ita ut queque officia curie, id est ministeria -idapiferi, pincerne ..., per comites ... regerentur. MLWGisleb. Mont. chron. MLWapp. p. 340,22 Balduinus de Lobiis -rdapifer, id est senescalcus hereditarius. persaepe. c de magistratu Germaniae inferioris (‘[Land-] Drost’; de re v. MLWLexMA. III. p. 1412): MLWChart. Aquens. 189 MLWl. 33 (a. 1230) sigillis ... virorum domini Wilhelmi ... et Harpani ... castellani castri et -idapiferi terrae de Rode. MLWChart. Westph. VII 552 Conradus ... Colloniensis ecclesie minister ... -isdapiferi, villicis et universis officialibus suis gratiam suam. MLWChart. Rhen. inf. II 550 p. 319,44 Conradus de Elvervelde -rdapifer in Hoystaden ..., Iohannes de Hurte -rdapifer in Isinberg. MLWal. d de -i titulo paulatim pro nomine gentilicio usurpato (cf. W. Störmer, Dt. MLWArch. 33. 1977. p. 125sq.): MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 61,7 Marquardus -rdapifer de Anwilre. MLWChart. Heinr. Leon. 129 Iordanis -rdapifer, Heinricus -rdapifer de Scodirstide. MLWChart. Neocell. Brixin. 60 Bertholdus t-rtapifer de Ruina. MLWChart. Diess. 44 viri honorati Bertoldus et Eberhardus dapp-idappiferi dicti de Waltpurch. saepe.pro cognomine: MLWChart. Rhen. med. II 85 (a. 1186) Ida ... cum marito suo Adelberto D-oDapifero a pluribus appellato. Jansen/Hellmuth
5237 Zeichen · 342 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Dapifer

    Goethe-Wörterbuch

    Dapifer Speisenträger, mit der Aufsicht der Tafel Betrauter Zu der Jenaischen Convictorien-Angelegenheit .. 2 D-i | 1 Po…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Dapifer

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Dapifer , lat., an dem röm. Kaiserhofe der Beamte, der die Speisen beaufsichtigte; im Mittelalter die latein. Uebersetzu…

  3. Latein
    dapiferm.

    Mittellateinisches Wb.

    dapifer , -i m. script. : ta-: p. 23, 11. 12. 29. al. -pp-: p. 23, 10. 31. al. -iver: p. 23, 11. form. gen. sg. -is: l. …

Verweisungsnetz

4 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit dapifer

2 Bildungen · 2 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

dapifer‑ als Erstglied (2 von 2)

dapiferalis

MLW

dapifer·alis

* dapiferalis , -e . ad munus dapiferi pertinens — zum Truchsessenamt gehörig, Truchsessen- : Trad. Frising. 1244 (a. 972/76) ut ... viri, s…

dapiferatus

MLW

dapifera·tus

* dapiferatus , -us m. script. : -pp-: l. 56. -pyf-: l. 52. munus, beneficium dapiferi — Truchsessenamt, -lehen : Rob. Tor. chron. a. 1164 p…