Eintrag · Mittellateinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 1
- Verweise raus
- 0
cooperio, -rui, -rtum, -irecooperire. MLWscript.: cop-: p. 1860,60. MLWal. cohop-: p. 1860,51. MLWal. MLWform. MLWperf. MLWconi. -ierit: p. 1860,22. 1 proprie: a contegere, (ad)operire — be-, überdecken: α in univ.: MLWHugeb. Wynneb. 13 p. 116,5 cum ... illi (sc. episcopus et alii) foderunt, ... nares suas -irecooperire temptaverunt. MLWLibell. de conv. Baiuv. 1 p. 5,13 aedificia ... tunc paene dilapsa silvisque -tacooperta. MLWAnnal. Xant. MLWa. 873 p. 33,14 nix totam superficiem terrae -uitcooperuit. MLWBrunus Long. chirurg. 1,5 p. 108B valet sulphur ad vulnera nervorum, scilicet -torumcoopertorum (cooperatorum MLWed.; sed cf. MLWWilh. Salic. chirurg. 2,23 p. 339A utrum medicina, quae ponitur super nervo discooperto, magis laedat, quam quae ponitur super -tocooperto). saepe. β c. sensu ornandi (de rebus cultui divino constitutis): MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1070 p. 274,47 tabulas altaris argento -tascoopertas furtive dilaminavit invasor. MLWRud. Trud. gest. 1,3 p. 230,40 repperimus ... pallas lineas serico -tascoopertas. MLWOtto Frising. chron. 5,11 p. 243,18 Constans ... beato Petro mirae magnitudinis evangelia auro -tacooperta, gemmis ornata misit. MLWal. γ de aedificiis MLWi. q. tegere — (ein-)decken: MLWDipl. Ludow. Germ. 69 p. 97,45 decreverunt imperatores ..., ut ... abbates ... ecclesiam sancti Stephani ... proprio sumptu -rentcooperirent. MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 175 matricem aecclesiam novo tecto -irecooperire praecepit episcopus. MLWRud. Trud. (?) gest. 9,22 reditus ad plumbum emendum constitui, ut inde -returcooperiretur monasterium. MLWActa imp. Winkelm. I 1005 p. 774,27 debent homines subscripti reparare girum in facie et cohoperire cannas septem. MLWal. δ de equis MLWi. q. insternere, instruere — satteln, (zu)rüsten: MLWChart. Advoc. 81 p. 41,26 (a. 1244) de hiis bonis uno homine servietur domui nostre armato ad integrum in dextrario -tocooperto. MLWAnnal. Otak. MLWa. 1260 p. 183,47 contra inimicos ... galeati et nonnulli in -tiscoopertis equis properarunt milites et clientes. MLWal. b vestire, amicire, circumdare — bekleiden, umhüllen, umgeben[]: α de corpore anim.: MLWLiutg. Greg. 13 p. 78,14 nudus fui, et -uistiscooperuistis (cf. Vulg. Matth. 25,36 operuistis) me. MLWTract. de caus. mul. 37 mulier coperta esse debet de sagu. MLWOtloh. Wolfk. 33 cum ... praesul videret eum in choro sedentem -tocooperto capite, sicut mos est aegrotantium in oculis. MLWAnon. coit. 1,4,23 in stratis mollibus -ticooperti dormiant senes et debiles. MLWConsuet. Marb. 317 sola verenda (sc. mortui) veteri panno sint -tacooperta. MLWTract. de chirurg. 921 -aturcooperiatur (coperiatur I), ut a frigore non ledatur. saepius. usu MLWsubst.: MLWAlbert. M. animal. 1,23 attenditur haec comparatio in -entibuscooperientibus a nocumento exteriori, sicut MLWeqs. β de rebus: MLWAmalar. off. 1,12,31 ampulla -iturcooperitur, ut a nemine nuda videatur. MLWTheoph. sched. 3,17 ut fortiores sint limae, ... exterius ... -unturcooperiuntur calibe. MLWStatut. ord. Teut. p. 47,1 lanceas politas, ut hostem acrius vulnerent, poterunt -irecooperire milites. al. obducere — überziehen: MLWDipl. Karoli M. 87 p. 126, 36 ex quorum (cervorum capreolorum) coriis libros ... -endoscooperiendos ordinamus. c obtegere, concludere — zudecken, verschließen: MLWCompos. Luc. R 9 repositum in vaso -iscooperionis utiliter. MLWMappae Clavic. p. 187,13 quando videris fumum exire ex ore ampullae blavum, -icooperioni. MLWTheoph. sched. 3,21 sequenti nocte -icooperioni eum (hircum) in dolio inferius perforato. MLWal. MLWc. sensu abscondendi: MLWEdict. Roth. 305 si eum (fossatum) occulte -ieritcooperierit (-ueritcooperuerit, -uitcooperuit MLWvar. l.) et damnum si factum fuerit, conponatur ab ipso, qui occulte fecit. MLWLex Ribv. 16 (15) si ... eum (sc. interfectum) ⌊cum rama aut callis⌋ (cum ramo -ueritcooperuerit B) vel in puteo seu in aqua ... celare voluerit. MLWLex Alam. 57,27 si ... aliqua plaga in facie alicuius facta fuerit, ut capilli vel barba non -antcooperiant. MLWal. d superfluere — überströmen: MLWOtto Frising. gest. 1,47 p. 66, 23 amniculus ... tantum ... preter morem inundaverat, ut totum -retcooperiret exercitum. e (super)tendere — (darüber)spannen: MLWAntidot. Sangall. p. 96,39 ligas ampullam diligenter lineo et desuper pellem -iscooperionis propter pluviam aut solem. 2 translate: a celare, occultare — verheimlichen, verbergen: MLWHugeb. Wynneb.6 p. 110,39 illam (abstinentiae tolerantiam) sic in operatione conplevit -tamcoopertam, ut nullo ... nota claruerat. MLWOliv. hist. Dam. 64 qui (Neoforitae) legem habent -tamcoopertam, quam filis suis ... non exponunt nisi anno tricesimo. MLWBerth. Ratisb. serm. exc. p. 10,17 qui (haeretici) ... ad primum impetum fidem suam negant verbis expressis vel -tiscoopertis. MLWal. b investire, dotare — ausstatten: MLWDipl. Richenzae 3 p. 231,9 de Domnino Carapeza ... lamentata est ęcclesia, qui ... tenet terram in Canarole, unde eadem ęcclesia -baturcooperiebatur (postea: investiri).
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
—
Lateincooperio
Mittellateinisches Wb.
cooperio , -rui, -rtum , -ire cooperire . MLW script. : cop-: p. 1860,60. MLW al. cohop-: p. 1860,51. MLW al. MLW form. …
Verweisungsnetz
2 Knoten, 1 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Kompositum 1
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit cooperio
1 Bildungen · 0 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen
‑cooperio als Zweitglied (1 von 1)
discooperio
MLW
discooperio , -rui, -rtum , -ire discooperire . MLW script. et MLW form. : -cop-: MLW l. 33. 34. 42 . MLW al. -cup-: MLW Pirmin. (?) scar. 1…