1.
contradictio (-itio, -icio, -ccio), -onis
f. MLW
script. et MLW
form.: -ndr-condradictio: MLW
l. 45. ?MLW
abl. MLW
pl. -iscontradictionis: MLWDipl. Karoli
M. 56.
MLW
struct.: MLW
c. gen. MLW
obi.: MLW
l. 36.58.71. p. 1759,12.23.25.32. MLW
al. MLW
c. MLW
dat.: MLW
l. 44. contra: MLW
l. 38. adde MLWAlbert.
M. metaph. 1,5,6
capit. 1,5,7
capit. adversus:
p. 1759,34. confunditur MLW
c.: contractio:
p. 1759,2.13. condictio:
p. 1759,39. I
spectat ad homines: A
strictius MLW
i. q. oblocutio, obloquium, adversatio —
Widerspruch, Einspruch, Widerrede, Gegenrede (saepius accedente notione resistendi, renitendi): 1
in univ.: a
gener.: MLWAldh. ad Acirc. 136 p. 189,31 approbante versifico
(i. Cypriano Gallo) de aqua -iscontradictionis (MLWThietm. peregr. 15,10;
cf. Vulg. num. 20,13). MLWRimb. Anscar. 40 p. 74, 18 propter ... -escontradictiones malignantium. Annal. Senon. MLWa. 919 (MLWMG Script. I p. 104,49) regi ... cunctorum adversantium cessit rebellio, atque consopita est -ocontradictio. MLWBruno Querf. Adalb. A 11 p. 13,3 erat ... labor plurimus, -ocontradictio (B 11 p. 51,23 -cciocontradiccio) crescens. MLWVita Otton. Bamb. III 2,8 cum multa -ocontradictio fieret. MLWOtto Frising. gest. 1,32 p. 50,23 manifestis illum
(principem) -buscontradictionibus exasperare. MLWAnnal. Plac. MLWa. 1258 p. 509,16 fecit se regem ... vocari ... et habuit totam terram sine -itionemcontraditionem
Manfredus. saepe. b
philos. et theol. de argumentatione contraria: MLWAlfan. premn. phys. 3,29 p. 57 firma ... testimonia nullamque -emcontradictionem (MLW
PG 40,604A ἀντιλογίαν) suscipientia. MLWIdung. Pruf. dial. 3,264 sententiarum suarum -emcontradictionem ... previdens
(sc. Bernhardus Claraevallensis). MLWAlbert.
M. metaph. 1,5,5
capit. de -econtradictione contra positionem Platonis, qua posuit ideas, et sumitur -ocontradictio ex hoc, quod MLW
eqs. MLW
al. de haeresi: MLWLeg. Wisig. 12,2,2 ea, que in luce fidei manent, a tenebris -umcontradictionum ... defendere. MLW
ibid. iterum. c
publ. et iur. de impugnatione, inquietudine sim.: MLWLeg. Burgund. const. I 38,5 sine -econtradictione aliqua (MLWTrad. Frising. 420. MLWChart. Bund. 391 MLWs. omni nostra et heredum nostrorum -icionecontradicione. MLWChart. Tirol. 592 p. 68,44 MLWs. unius alteri -econtradictione vel molestacione. MLWChart. Brixin. 217 p. 207,9 MLWs. qualibet condra-econdradictione.
persaepe). MLWChart. Fuld. B 175
b p. 268,28 absque ullius iudicis interpellatione vel -econtradictione ullius haeredis (MLWCapit. reg. Franc. 132,3. MLWDipl. Otton. III. 59 MLWa. omnium hominum -itione. MLWChart. Tirol. notar. I 777 p. 397,16 MLWa. aliqua -ccionecontradiccione vel querimonia alicuius persone.
persaepe). MLWDipl. Loth. III. 31 omni -ccionecontradiccione sublata. MLWTrad. Ror. 76 ne ab eisdem hominibus fieret predicte ecclesie ... aliqua -cciocontradiccio. MLWChart. Bund. 431 nullius -econtradictione vel appellatione obstante. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 236 p. 186,4 ad impeticiones et -escontradictiones secus emergentes.
persaepe. meton. MLW
i. q. ius contradicendi —
Einspruchs-, Widerspruchsrecht: MLWDipl. Karoli III. 165 quicquid ... Hermingardi filioque eius ... pertinet, cum omni ... integritate earundem rerum ... de potestate et -econtradictione omnium illis ... transfundimus. MLWConst. imp. II 196,17 omni prorsus -econtradictione et exceptione cessantibus. 2
c. colore quodam: a
dissensio, controversia, iurgium —
Meinungsverschiedenheit, Streit(igkeit), Hader: α
gener.: MLWEpist. var. I 33,11 occasiones ... scandalorum, dissensionum et -umcontradictionum. MLWCand. Fuld. Eigil. I 9 p. 227,2 animositates, -escontradictiones, inimicitiae. MLWWibert. Gembl. Hildeg. 180 a -econtradictione linguarum ... protecta (Engelh. Lang. Mathild. 12 p. 441
a,26;
cf. Vulg. psalm. 30,21)
. MLWAlbert.
M. animal. 3,33 -ocontradictio est inter eos
(medicos) de origine nervorum. MLW
al. β
iur. MLW
i. q. lis —
Rechtsstreit: MLWTrad. Frising. 335 (a. 815) -emcontradictionem ... excitare seu movere. MLWChart. Monast. 19 p. 117,13 de duobus agris, unde -ocontradictio erat.
al. actio —
Verhandlung: MLWLeg. Wisig. 2,3,1 si contra eos
(principes) vilior persona in -econtradictione (contractione
R1) cause videatur adsistere. b
recusatio —
Weigerung: MLWLeg. Wisig. 8,5,1 si ... aliquis sub pactione decimarum porcos in silva intromittit aliena ..., decimas sine ulla -econtradictione (contractione
R1) persolvat. MLWLex Alam. 5,3 (rec. B). MLWCapit. reg. Franc. 39,2 si ille
(episcopus) contradixerit et eum
(furem) reddere noluerit, in prima -econtradictione solidis xv culpabilis iudicetur (MLW
sim. 82,5). c
pugna, defensio —
Widerstand, Gegenwehr: MLWVita Bonif. I 12 carnifices ... irruerunt in famulos Dei ... eos ... ad terram sine -econtradictione prosternentes. MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 94,17 feliciter sibi
(sc. Heinrico) succedente fortuna sine -econtradictione et absque sanguinis effusione. B
latius: 1
denegatio —
Verweigerung: MLWGesta Camer. cont. II D 70,4 benedictionis fit -ocontradictio. 2
prohibitio, interdictum —
Verbot: MLWLeg. Wisig. 3,2,3 si post hanc
(sc. iudicis) -emcontradictionem (contractionem
R1) se iterum coniuncxerint
mulier ingenua et servus. MLWDipl. Otton. III. 237 p. 654,33 imperiali nostra -econtradictione omnium mortalium ... remota molestia. MLWGreg. VII. registr. 4,19 hanc excommunicationem atque -emcontradictionem ... recitare. MLWChart. Traiect. 709 p. 158,4 (dipl. Frid. II.) si ... comes ... huic nostre -icontradictioni ac inhibitioni contrarius exstiterit. 3
impeditio —
Behinderung: MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 179 ut nullus ... de ponte theloneum ... acciperet ..., sed ..., quicumque voluissent, sine -econtradictione et occupatione pergerent. 4
reiectio, repudiatio —
Ablehnung, Zurückweisung: MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 284 post -emcontradictionem ... episcopatus ... infirmari coepit
Werenharius. 5
refutatio —
Widerlegung: MLWMarian. chron. a. Chr. capit. 1,5 p. 495,8 de -econtradictione earum
(passionis et resurrectionis dominicae, MLW
sc. respectu temporis) secundum auctoritatem Bedae in ordinatione paschali. 6
revocatio, renuntiatio —
Widerruf, Aufkündigung: MLWChart. Traiect. 1490 (a. 1259) noster
(sc. comitis) ... conductus et eorum
(civium) securitas perdurabit ..., donec post -emcontradictionem ratione discordie eis directam ... mensis unius spacium fuerit devolutum. 1546 post diem -itioniscontraditionis conductus. 7
indictio faidae —
Fehdeansage, ‘Widersage’: MLWChron. Reinh. MLWa. 1211 p. 578,25 ad hanc conspiracionem et adversus Ottonem -ccionem ... littere apostolice animaverant. C
per errorem MLW
i. q. condictio, exceptio —
Bedingung, Auflage: MLWChart. Carinth. V 65 (a. 1271) redditus ... ecclesiae Mariae ... cum consensu meae coniugis et 〈absque MLW
ci.〉 aliorum omnimoda -econtradictione legavi ... huiuscemodi adhibita -econtradictione
(an MLW
leg. condictione
?), ut usu dictorum reddituum diebus perfruar vitae meae. II
spectat ad res MLW
i. q. contrarietas, oppositio —
(innerer) Widerspruch, Widersprüchlichkeit, Gegensätzlichkeit: A
proprie: 1
gener.: MLWHugo Honaug. (?) ignor. 43 illud
(sc. involuntarium contradictive dictum) non removet voluntatem ab operante involuntarie, sed per quandam -emcontradictionem obviat cogitque, ut faciat, quod non vult.
conflictus —
Konflikt: MLWHildeg. epist. 63 in praescientia Dei sunt bona et mala atque -ocontradictio; Deus bona perfecit et malum contrivit atque -emcontradictionem correpsit. 2
log. MLW
i. q. oppositio, propositio contradictoria —
kontradiktorischer Gegensatz, kontradiktorische Behauptung: MLWAlbert.
M. phys. 5,1,2 p. 406,40 illa
(mutatio) ..., quae est ‘ex non-subiecto in subiectum, est’ in ‘-iscontradictionis’ modo (
p. 225a,
13 κατ' ἀντίφασιν). animal. 16,105. praedicam. 7,6
capit. de oppositione secundum -emcontradictionem. herm. 1,5,2 p. 416
a,25sqq. si ... quaeratur, quae oppositio est maior, vel -iscontradictionis vel contrarietatis, ... dicendum, quod oppositio -iscontradictionis maior est omnibus. MLWmetaph. 4,4
capit. -ocontradictio est oppositio, cuius non est medium secundum se. MLW
ibid. saepius. remissius: MLWAlbert.
M. herm. 1,5,2 p. 414
b,15 -ocontradictio extenso nomine -iscontradictionis dicitur de omni oppositione communiter. 3
natur. et medic. MLW
i. q. repugnantia, actus contrarius —
Widerstreit, das Entgegenwirken: MLWMaurus urin. II p. 35,6 subtilis ... est et fluidus
phlegmaticus umor, qui non ad superiora ... rapitur tamen ex -econtradictione sue gravitatis. MLWUrso element. 4,1 p. 77,23 hee
(qualitates ignis) ... dissona -econtradictione suo subiecto non obviant, sed MLW
eqs. 6,3 p. 173,23 varia contrariarum qualitatum aliorum elementorum -econtradictione. 6,9 p. 197,24 equali eorum
(elementorum) -econtradictione vera mediocritas habet innasci. MLW
ibid. MLW
al. B
meton.: 1
defectus —
Mangel: Hildeg. quaest. sol. 30 (MLWPL 197, 1050
D) in moribus suis iram, tristitiam et -emcontradictionem omnis iustitiae habet
(sc. melancholicus). 2
oppositum, contrarium —
Gegensatz: MLWMaurus progn. 20 p. 36
a,1 ex utraque -econtradictione
(sc. albo et citrino colore) compositus color provenit, scilicet subcitrinus. 3
obstaculum —
Hindernis: MLWMaurus progn. 42 p. 51
a,14 expurgata materia fluenti humori fit -ocontradictio.
Antony