lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

contradictio

GWB bis lat. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

contradictio f.

Bd. 2, Sp. 1758
1. contradictio (-itio, -icio, -ccio), -onis f. MLWscript. et MLWform.: -ndr-condradictio: MLWl. 45. ?MLWabl. MLWpl. -iscontradictionis: MLWDipl. Karoli M. 56. MLWstruct.: MLWc. gen. MLWobi.: MLWl. 36.58.71. p. 1759,12.23.25.32. MLWal. MLWc. MLWdat.: MLWl. 44. contra: MLWl. 38. adde MLWAlbert. M. metaph. 1,5,6capit. 1,5,7capit. adversus: p. 1759,34. confunditur MLWc.: contractio: p. 1759,2.13. condictio: p. 1759,39. I spectat ad homines: A strictius MLWi. q. oblocutio, obloquium, adversatioWiderspruch, Einspruch, Widerrede, Gegenrede (saepius accedente notione resistendi, renitendi): 1 in univ.: a gener.: MLWAldh. ad Acirc. 136 p. 189,31 approbante versifico (i. Cypriano Gallo) de aqua -iscontradictionis (MLWThietm. peregr. 15,10; cf. Vulg. num. 20,13). MLWRimb. Anscar. 40 p. 74, 18 propter ... -escontradictiones malignantium. Annal. Senon. MLWa. 919 (MLWMG Script. I p. 104,49) regi ... cunctorum adversantium cessit rebellio, atque consopita est -ocontradictio. MLWBruno Querf. Adalb. A 11 p. 13,3 erat ... labor plurimus, -ocontradictio (B 11 p. 51,23 -cciocontradiccio) crescens. MLWVita Otton. Bamb. III 2,8 cum multa -ocontradictio fieret. MLWOtto Frising. gest. 1,32 p. 50,23 manifestis illum (principem) -buscontradictionibus exasperare. MLWAnnal. Plac. MLWa. 1258 p. 509,16 fecit se regem ... vocari ... et habuit totam terram sine -itionemcontraditionem Manfredus. saepe. b philos. et theol. de argumentatione contraria: MLWAlfan. premn. phys. 3,29 p. 57 firma ... testimonia nullamque -emcontradictionem (MLWPG 40,604A ἀντιλογίαν) suscipientia. MLWIdung. Pruf. dial. 3,264 sententiarum suarum -emcontradictionem ... previdens (sc. Bernhardus Claraevallensis). MLWAlbert. M. metaph. 1,5,5capit. de -econtradictione contra positionem Platonis, qua posuit ideas, et sumitur -ocontradictio ex hoc, quod MLWeqs. MLWal. de haeresi: MLWLeg. Wisig. 12,2,2 ea, que in luce fidei manent, a tenebris -umcontradictionum ... defendere. MLWibid. iterum. c publ. et iur. de impugnatione, inquietudine sim.: MLWLeg. Burgund. const. I 38,5 sine -econtradictione aliqua (MLWTrad. Frising. 420. MLWChart. Bund. 391 MLWs. omni nostra et heredum nostrorum -icionecontradicione. MLWChart. Tirol. 592 p. 68,44 MLWs. unius alteri -econtradictione vel molestacione. MLWChart. Brixin. 217 p. 207,9 MLWs. qualibet condra-econdradictione. persaepe). MLWChart. Fuld. B 175b p. 268,28 absque ullius iudicis interpellatione vel -econtradictione ullius haeredis (MLWCapit. reg. Franc. 132,3. MLWDipl. Otton. III. 59 MLWa. omnium hominum -itione. MLWChart. Tirol. notar. I 777 p. 397,16 MLWa. aliqua -ccionecontradiccione vel querimonia alicuius persone. persaepe). MLWDipl. Loth. III. 31 omni -ccionecontradiccione sublata. MLWTrad. Ror. 76 ne ab eisdem hominibus fieret predicte ecclesie ... aliqua -cciocontradiccio. MLWChart. Bund. 431 nullius -econtradictione vel appellatione obstante. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 236 p. 186,4 ad impeticiones et -escontradictiones secus emergentes. persaepe. meton. MLWi. q. ius contradicendiEinspruchs-, Widerspruchsrecht: MLWDipl. Karoli III. 165 quicquid ... Hermingardi filioque eius ... pertinet, cum omni ... integritate earundem rerum ... de potestate et -econtradictione omnium illis ... transfundimus. MLWConst. imp. II 196,17 omni prorsus -econtradictione et exceptione cessantibus. 2 c. colore quodam: a dissensio, controversia, iurgiumMeinungsverschiedenheit, Streit(igkeit), Hader: α gener.: MLWEpist. var. I 33,11 occasiones ... scandalorum, dissensionum et -umcontradictionum. MLWCand. Fuld. Eigil. I 9 p. 227,2 animositates, -escontradictiones, inimicitiae. MLWWibert. Gembl. Hildeg. 180 a -econtradictione linguarum ... protecta (Engelh. Lang. Mathild. 12 p. 441a,26; cf. Vulg. psalm. 30,21). MLWAlbert. M. animal. 3,33 -ocontradictio est inter eos (medicos) de origine nervorum. MLWal. β iur. MLWi. q. lisRechtsstreit: MLWTrad. Frising. 335 (a. 815) -emcontradictionem ... excitare seu movere. MLWChart. Monast. 19 p. 117,13 de duobus agris, unde -ocontradictio erat. al. actioVerhandlung: MLWLeg. Wisig. 2,3,1 si contra eos (principes) vilior persona in -econtradictione (contractione R1) cause videatur adsistere. b recusatioWeigerung: MLWLeg. Wisig. 8,5,1 si ... aliquis sub pactione decimarum porcos in silva intromittit aliena ..., decimas sine ulla -econtradictione (contractione R1) persolvat. MLWLex Alam. 5,3 (rec. B). MLWCapit. reg. Franc. 39,2 si ille (episcopus) contradixerit et eum (furem) reddere noluerit, in prima -econtradictione solidis xv culpabilis iudicetur (MLWsim. 82,5). c pugna, defensioWiderstand, Gegenwehr: MLWVita Bonif. I 12 carnifices ... irruerunt in famulos Dei ... eos ... ad terram sine -econtradictione prosternentes. MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 94,17 feliciter sibi (sc. Heinrico) succedente fortuna sine -econtradictione et absque sanguinis effusione. B latius: 1 denegatioVerweigerung: MLWGesta Camer. cont. II D 70,4 benedictionis fit -ocontradictio. 2 prohibitio, interdictumVerbot: MLWLeg. Wisig. 3,2,3 si post hanc (sc. iudicis) -emcontradictionem (contractionem R1) se iterum coniuncxerint mulier ingenua et servus. MLWDipl. Otton. III. 237 p. 654,33 imperiali nostra -econtradictione omnium mortalium ... remota molestia. MLWGreg. VII. registr. 4,19 hanc excommunicationem atque -emcontradictionem ... recitare. MLWChart. Traiect. 709 p. 158,4 (dipl. Frid. II.) si ... comes ... huic nostre -icontradictioni ac inhibitioni contrarius exstiterit. 3 impeditioBehinderung: MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 179 ut nullus ... de ponte theloneum ... acciperet ..., sed ..., quicumque voluissent, sine -econtradictione et occupatione pergerent. 4 reiectio, repudiatioAblehnung, Zurückweisung: MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 284 post -emcontradictionem ... episcopatus ... infirmari coepit Werenharius. 5 refutatioWiderlegung: MLWMarian. chron. a. Chr. capit. 1,5 p. 495,8 de -econtradictione earum (passionis et resurrectionis dominicae, MLWsc. respectu temporis) secundum auctoritatem Bedae in ordinatione paschali. 6 revocatio, renuntiatioWiderruf, Aufkündigung: MLWChart. Traiect. 1490 (a. 1259) noster (sc. comitis) ... conductus et eorum (civium) securitas perdurabit ..., donec post -emcontradictionem ratione discordie eis directam ... mensis unius spacium fuerit devolutum. 1546 post diem -itioniscontraditionis conductus. 7 indictio faidaeFehdeansage,Widersage: MLWChron. Reinh. MLWa. 1211 p. 578,25 ad hanc conspiracionem et adversus Ottonem -ccionem ... littere apostolice animaverant. C per errorem MLWi. q. condictio, exceptioBedingung, Auflage: MLWChart. Carinth. V 65 (a. 1271) redditus ... ecclesiae Mariae ... cum consensu meae coniugis et 〈absque MLWci.〉 aliorum omnimoda -econtradictione legavi ... huiuscemodi adhibita -econtradictione (an MLWleg. condictione?), ut usu dictorum reddituum diebus perfruar vitae meae. II spectat ad res MLWi. q. contrarietas, oppositio(innerer) Widerspruch, Widersprüchlichkeit, Gegensätzlichkeit: A proprie: 1 gener.: MLWHugo Honaug. (?) ignor. 43 illud (sc. involuntarium contradictive dictum) non removet voluntatem ab operante involuntarie, sed per quandam -emcontradictionem obviat cogitque, ut faciat, quod non vult. conflictusKonflikt: MLWHildeg. epist. 63 in praescientia Dei sunt bona et mala atque -ocontradictio; Deus bona perfecit et malum contrivit atque -emcontradictionem correpsit. 2 log. MLWi. q. oppositio, propositio contradictoriakontradiktorischer Gegensatz, kontradiktorische Behauptung: MLWAlbert. M. phys. 5,1,2 p. 406,40 illa (mutatio) ..., quae est ‘ex non-subiecto in subiectum, est’ in ‘-iscontradictionis’ modo (p. 225a,13 κατ' ἀντίφασιν). animal. 16,105. praedicam. 7,6capit. de oppositione secundum -emcontradictionem. herm. 1,5,2 p. 416a,25sqq. si ... quaeratur, quae oppositio est maior, vel -iscontradictionis vel contrarietatis, ... dicendum, quod oppositio -iscontradictionis maior est omnibus. MLWmetaph. 4,4capit. -ocontradictio est oppositio, cuius non est medium secundum se. MLWibid. saepius. remissius: MLWAlbert. M. herm. 1,5,2 p. 414b,15 -ocontradictio extenso nomine -iscontradictionis dicitur de omni oppositione communiter. 3 natur. et medic. MLWi. q. repugnantia, actus contrariusWiderstreit, das Entgegenwirken: MLWMaurus urin. II p. 35,6 subtilis ... est et fluidus phlegmaticus umor, qui non ad superiora ... rapitur tamen ex -econtradictione sue gravitatis. MLWUrso element. 4,1 p. 77,23 hee (qualitates ignis) ... dissona -econtradictione suo subiecto non obviant, sed MLWeqs. 6,3 p. 173,23 varia contrariarum qualitatum aliorum elementorum -econtradictione. 6,9 p. 197,24 equali eorum (elementorum) -econtradictione vera mediocritas habet innasci. MLWibid. MLWal. B meton.: 1 defectusMangel: Hildeg. quaest. sol. 30 (MLWPL 197, 1050D) in moribus suis iram, tristitiam et -emcontradictionem omnis iustitiae habet (sc. melancholicus). 2 oppositum, contrariumGegensatz: MLWMaurus progn. 20 p. 36a,1 ex utraque -econtradictione (sc. albo et citrino colore) compositus color provenit, scilicet subcitrinus. 3 obstaculumHindernis: MLWMaurus progn. 42 p. 51a,14 expurgata materia fluenti humori fit -ocontradictio. Antony
9048 Zeichen · 501 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    contradictio

    Goethe-Wörterbuch

    contradictio s Kontradiktion Christa Dill Ch. D.

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Contradictio

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Contradictio (lat.), Widerspruch (s. d.). C. in adjecto , d. h. Widerspruch im Beiwort, findet statt, wenn dieses eine B…

  3. Latein
    contradictiof.

    Mittellateinisches Wb.

    1. contradictio (-itio, -icio, -ccio) , -onis f. script. et form. : -ndr- condradictio : l. 45. ? abl. pl. -is contradic…

Verweisungsnetz

4 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit contradictio

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von contradictio 2 Komponenten

contra+dictio

contradictio setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — contradictio kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „contradictio". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 18. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/contradictio/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „contradictio". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/contradictio/mlw. Abgerufen 18. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „contradictio". lautwandel.de. Zugegriffen 18. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/contradictio/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_contradictio_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„contradictio"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/contradictio/mlw},
  urldate      = {2026-05-18},
}