consonans

consonans -ntis 1. ‚konsonant‘ 2. wohlklingend 3. zusammen erklingend — 1. ‘consonant’ 2. euphonious 3. sounding together 1 ‚konsonant‘ — ‘consonant’ [opp.: dissonans, dissonus, discordans] [s.IV] LmLMacrob. 2, 1, 11. [s.VI] LmLBoeth. mus. 5, 12 p. 362, 19: iungunturque quodammodo aequisonae (sc. voces) quidem consonantibus, ut diapason ex diatessaron ac diapente, consonae autem ex his, qui emmelis soni vocantur. al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 3, 4: Quid consonantia: sonus consonans. Quid est sonus: pulsus sonans. al. [s.IX] LmLScol. ench. 3, 302: Dum minimum vero consonantes sint soni, qui diatessaron spatium tenent. [s.XI] LmLAdalb. 3, 9. [s.XII] LmLTrad. Guid.[] 1. [s.XIII] LmLMus. man. 29, 9. LmLDisc. pos. vulg. p. 193, 8: Conductus autem est super unum metrum multiplex consonans cantus, qui etiam secundarias recipit consonantias. al. LmLHier. Mor. 15 p. 64, 25: Modorum igitur consonantium quidam sunt per se consonantes, quae etiam dicuntur primariae consonantiae, quidam vero per accidens, quae et consonantiae dicuntur secundariae. Hos autem per se dicimus consonantes, qui quidem absque adiunctione alterius modi consonantis consonant, cum adiunctione autem plus consonant, ut est unisonus adiuncta quacumque consonantia, scilicet aut duplici diapason eqs. al. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 27. LmLEngelb. Adm. 3, 12, 10. al. LmLWalt. Odingt. 6, 1, 8. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 28, 14: proportiones consonantiarum aequisonantium ... ut sunt diapason et bis diapason, deinde consonantium, ut sunt diatessaron, diapente, diapente cum diapason. al. LmLIoh. Boen ars append. 4 bis, 4. LmLIoh. Boen mus. 4, 11: consonantes voces ut decimam, duodecimam, tertiamdecimam et bisoctavam. LmLGoscalc. 2, 2 p. 132, 5: quia impossibile vel maxime difficile et tediosum eciam esset nimis, omnes voces in concordanciis situare vocibus diversis, licitum est earum aliquas ponere dissonantes, sic tamen, quod maior pars vel saltem equalis sit consonans. al. LmLAnon. Seay p. 37: Dissonae vero sunt quinque ... Consonantes vero, quibus utimur sunt octo, videlicet unisonus, tertia, quinta, sexta, octava, decima et duodecima, tredecima, quarum sunt quatuor perfectae et quatuor imperfectae. al. LmLAnon. Monac. II 86: Consonantes (sc. species) sunt quinque, scilicet unisonus, quinta, octava, duodecima et quindecima. Et dicuntur consonantes, quia in ipsis cantus habet incipi et finiri. al. [s.XV] LmLProsd. contr. I 3, 4: combinationum consonantium quedam sunt perfecte et quedam imperfecte (inde LmLProsd. contr. II 3, 4). al. LmLProsd. contr. II 3, 4: licet omnis tercia et omnis sexta et omnes sibi equivalentes consonantes sint. al. LmLProsd. mon. 2, 1: dyapason, que alio nomine octava consonans nominatur. al. LmLIac. Theat. 9. LmLProsd. spec. p. 734. al. LmLUgol. Urb. 2, 3, 41: a quarta discordante ... a quinta consonante... a sexta dissonante. LmLUgol. Urb. 2, 34, 33: si forte consonantiae inconsonae et imperfectae sint, ad bonas et consonantes reducantur sonoritates. al. LmLGeorg. Ans. 2, 7. LmLAnon. Carthus. theor. 20, 7: Species consonantes sunt hee: unisonus, semiditonus, ditonus, dyapenthe, semitonium cum dyapenthe, tonus cum dyapenthe, dyapason eqs. al. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 62. LmLFr. Gafur. theor. 2, 5. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 4: ad faciliorem consonantium figurarum scilicet diatessaron ac diapentes transitum. (?) al. LmLFr. Gafur. gloss. 9, 3. LmLContr. quarta quod p. 12a. LmLContr. Inprimis 10, 2. al. LmLContr. Quatuor sunt p. 410b: Quinta est duplex, scilicet consonans, que formatur ex tribus tonis et uno semitonio minore, et ista utimur. Alia est quinta dissonans sive discordans, que formatur de duobus tonis et duobus semitoniis minoribus. LmLContr. Quoniam hom. 3, 1. al. 2 wohlklingend — euphonious [s.IV] LmLFav. Eul. 23, 1: quae sit numeris sonisque cognatio ad efficiendam consonantem iugiter cantilenam. [s.XIV] LmLMarch. luc. 11, 4, 62: incipere ipsum (sc. graduale) per dispositionem duorum tonorum subsequentium est magis consonans auditui (inde LmLBonav. Brix. 15, 44). LmLGuido Dion. 1, 4, 115-116. [s.XV] LmLEg. Carl. rit. 103: musicae consonantis. LmLAdam Fuld. 1, 2. LmLHerb. Tr. 2, 6 p. 54: si iustum temperamentum observet, aequabilis ac consonans musica erit, si vero relinquat, inconsonans. 3 zusammen erklingend — sounding together [s.XIII] LmLAmerus 18, 3: Sciendum est, quod musica constat ex septem vocibus consonantibus, que etiam coniunctiones a quibusdam solent appellari; sunt autem septem voces iste: tonus, semitonus, ditonus, semiditonus, dyatessaron, dyapente, []dyapason, per quas omnis cantilena discurrit, et dicuntur consonantes quasi simul sonantes. al.subst.