communis

communis (conm-), -e. MLWscript.: cum(m)-: MLWl. 72. p. 1005,11.14.1008,33.1011,20. MLWal. cuo-: MLWTrad. Frising. 1086 p. 29,15. comu-: MLWl. 71. p. 1008,32.1009,20.49sq. saepe. -min-: MLWForm. Augiens. C 10 MLWcod. MLWGloss. I 703,40 St.-S. MLWcod. e. o. v. et p. 1005,1. -mon-: p. 1005,10.1007,19.1011,19. adde Form. Sangall. II 30 p. 416,11 (var. MLWl.). MLWal. MLWform.: MLWsing.: nom.: -a: MLWChart. Ticin. 33 p. 76,14 (ed. L. Brentani, Cod. dipl. MLWTicin.I. 1929) via comuna. -i: MLWChart. Bund. 387 p. 287,19.27. -us: MLWChart. Bund. 445 p. 344,23 nemus cumunus. MLWRegistr. Mog. p. 44,1 cominus. gen.: -ae: MLWChart. Bund. 453. -i: MLWChart. Bund. 479 p. 369,19. MLWabl.: -a: p. 1008,29. adde MLWTrad. Weiss. 9 p. 17,23. -e: MLWl. 11. p. 1006,39.1007,47. MLWal. MLWplur.: MLWacc. -as: MLWLex Sal. Pipp. 3,4 MLWcod. E 11. MLWabl. -is: MLWl. 33.38. adde MLWWett. Gall. 29 p. 274,7. MLWal. MLWcompar.: p. 1007, 66.1010,36. MLWsuperl.: MLWl. 70.72. p. 1007,65.1010,35. qui plurium vel omnium est, promiscuus — (mehreren oder allen) gemeinsam, gemeinschaftlich: I strictius: A in univ.: 1 gener.: MLWAldh. ad Acirc. 17,1 ego (sc. luna) cum pelagi fatis -buscommunibus (-mo-commonibus K) insto MLWeqs. MLWForm. Marculfi 2,43 (ed. A. Uddholm. 1962) deferente ... filio cu-icummuni ([ -ecommune A2.3]. MLWsc. episcoporum). MLWMaging. epist. 3 p. 275,12 ut -ecommune et unum a nobis indiculum dirigatur. MLWArbeo Corb. 26 -emcommunem sumere cybum. MLWFroth. epist. 32 p. 298,15 cu-icummuni supplicatione Domini clemenciam ... depraecari. MLWTransl. Chrys. et Dar. 25 privatione -iscommunis damnatus luminis. MLWEgbert. fec. rat. 1,779 multa decent -iacommunia, sed non congruit uxor; si -iscommunis erit MLWeqs. MLWWipo gest. prol. p. 7,23 scribere ... ad -emcommunem utilitatem legentium. MLWChron. Albr. MLWa. 1225 p. 917,18 plures -escommunes mulierculas ... a peccato retraxit. persaepe. 2 spec.: a publ. et iur.: MLWForm. Wisig. 18 dum -iumcommunium electione parentum perficitur nuptiarum petitio. MLWCapit. reg. Franc. 74,5 contra hostes -escommunes. MLWDipl. Karoli III. 30 con-iconmuni convenienti consultu ... conferimus. MLWDipl. Ludow. Inf. 28 p. 139,15 intercessioni fidelium ... procerum -icommuni omnium consilio ... annuentes. MLWThietm. chron. 2,20 ob ... defensionem ... -iscommunis patriae. MLWChart. Lux. I 367 molendinum -icommuni impensa construere et molendinarium -icommuni procuratione instituere. IV 190 de nostro cu-icummunii assensu et voluntate. persaepe. accedente sensu unanimitatis: MLWThietm. chron. 5,7 -icommuni totius populi electione ducatum promeruit (MLWThangm. Bernw. 4. MLWal.). Vita Heinr. IV. 6 p. 24,23 ipse -icommuni omnium favore consecratus imperator. -buscommunibus manibus sim. MLWi. q. una, coniunctim — zusammen, in Gemeinschaft (mit): MLWTrad. Frising. 13^a (a. 759) -iscommunis manibus meis et filii mei tradidimus. MLWCod. Lauresh. 475 donamus pariter et manu comuni. Chart. Dobr. 65 p. 58,15 (ed. R. Lehmann, MLWUB Dobrilugk. 1941) -icommuni manu, quod vulgo mith sammenter hant exprimitur, compromiserunt. MLWal. adde: MLWAlcuin. epist. 187 p. 314,8 -buscommunibus (-iscommunis MLWvar. l.) manibus debellate eum (antiquum hostem). b eccl.: MLWChart. Bund. 72 p. 63,4 (a. 800) oblatio. MLWForma mon. Sangall. p. 13^a domus -iscommunis scolae. MLWAgius vita Hath. 6 in -icommuni refectorio manducare. MLWLand. Mediol. hist. I 2,27 p. 65,44 (de haereticis) omnem nostram possessionem cum omnibus hominibus -emcommunem habemus. MLWChart. Eichsf. 137 p. 82,16 in -icommuni septimana. MLWChart. cell. Paulin. 40 p. 54,25 abbati ... usum mitre ... in sollempnitatibus sue ecclesie et -buscommunibus ... concessimus. MLWAlex. Min. apoc. 9 p. 153,14 dies -escommunes (v. notam MLWed.). MLWChart. Lux. III 17 tempore -iscommunis minutionis fratrum. MLWChart. Raitenh. 243 p. 199,39 -iscommunis oracionis participacionem obtineant. MLWal. spectat ad communitatem vitae: monachorum: MLWLiutg. Greg. 11 p. 75,20 qualiter discipulos ... cum eis -icommuni vita conversando ... educarit (MLWCand. Fuld. Eigil. II 14,97. MLWTrad. Ratisb. 251. MLWal. v. et p. 1006,19). canonicorum (cf. J. Wirges, Die Anfänge der Augustiner-Chorherren. Diss. Freiburg/Schweiz 1928. p. 55sqq.): MLWGreg. VII. registr. 6,11 p. 413,13 ut -emcommunem vitam vivatis (sc. clerici) ..., id est, ut omnia ecclesię bona in -emcommunem utilitatem redigantur MLWeqs. (MLWGerhoh. aedif. 53 p. 167,17 -emcommunem v. ... instituet, in qua nemo aliquid suum dicet. MLWal.). c liturg.: MLWAmalar. ord. antiph. 64 responsorios -escommunes omnium sanctorum iuxta Romanum antiphonarium praetitulavi. MLWWilh. Hirs. const. 1,86 p. 1017^D tres -escommunes cruces super utramque oblationem facit sacerdos. d theol.: MLWGodesc. Saxo theol. 20 p. 279,20 redemptio ... -iscommunis est electis et reprobis. 24 p. 340,15 praedestinatio ... -iscommunis est ... totius trinitatis. MLWibid. MLWal. de diabolo: MLWHrotsv. Bas. 242 -iscommunis cunctorum ... hostis. e philos.: MLWPs. Boeth. geom. 73 (ed. M. Folkerts. 1970) -escommunes ... animi conceptiones (MLWAlbert. M. metaph. 1,2,1 p. 17,57 [ed. B. Geyer. 1960]. 1,3,14. MLWibid. MLWal.). MLWEpist. Hann. 18 p. 337,28 quod ... presens dicitur, -iscommunis terminus est MLWeqs. MLWAlbert. M. pol. 2,3^m p. 128^a,37 sqq. ut ‘-issimamcommunissimam (p. 1265^b,29 κοινοτάτην) hanc (rem publicam) constituit civitatibus’ ...; quia democraticus principatus -issimuscommunissimus est. MLWmetaph. 5,1,9 p. 231,24 (ed. B. Geyer. 1960) communitas unius habitudinis duorum ... ad unam naturam -emcommunem. MLWal. v. et p. 1012,17.19. f geom.: MLWGerb. geom. 6,5 p. 91,30 latus tetragonale -icommuni utrorumque numero, id est xiiii, adiungens xvi habeo. MLWRagimb. epist. 4 p. 523,27 habent lineae coniunctae unum terminum -emcommunem ..., id est punctum. MLWal. g anat. de vena brachiali: MLWWilh. Salic. chirurg. 4,2 p. 28, 24sq. quaedam vena ... vocatur ... nigra vel -iscommunis ...; haec vena servit partibus superioribus et inferioribus communiter; ... propter hoc -iscommunis vena vocatur (MLWChirurg. Sudhoff I p. 173,32 flobotomia vene comunis MLWeqs.). B c. colore quodam: 1 gener.: a (omnibus aeque) instans — (allen in gleicher Weise) bevorstehend: MLWWalahfr. Mamm. 13,10 corpora ... -icommuni obnoxia morti. MLWHraban. epist. 27 p. 441,36 -iscommunis periculi ... anxietate pregravatus sum. MLWAgius epic. Hath. 219 cunctis -ecommune mori mortalibus extat. MLWWiduk. gest. 1,30 humanae ... mutabilitatis -emcommunem ... fortunam. MLWChart. Raitenh. 189 p. 160,21 cum -emcommunem humano generi diem fuero functus extremum. MLWal. b (omnibus) aequalis — (für alle) gleich: MLWAgius vita Hath. 5 -iscommunis omnium vita, -iscommunis victus, habitus consimilis erat (MLWStatut. ord. Teut. p. 40,26 fratribus -iscommunis v. equaliter distribuatur. MLWal.). MLWWalth. Spir. Christoph. I epist. p. 64,6 tua -iscommunis in omnes mansuetudo. c eundem terminum habens, confinis — eine gemeinsame Grenze habend: MLWRhythm. 39,9,2 Media iuncta est prope -isquecommunisque Persida. d universus, totus — gesamt, ganz: Chart. Wism. A 373 (ed. F. Techen, Das älteste Wismarsche Stadtbuch. 1912; MLWa. 1260) consules -emque civitatem ... dimisit ... absolutos. MLWAlbert. M. animal. 1,509 cum ... -ecommune corpus capillo contectum est. MLWChart. Pomm. B 1162 p. 422,34 testes sunt: -ecommune consilium civitatis Gripeswalt et -iscommunis conventus de Hylda. 2 spec.: a publ. et iur.: α coniunctim possessus — in Gemeinbesitz befindlich: spectat ad possessiones coheredum (cf. A. Dopsch, Wirtschaftsentw. der Karolingerzeit. I. ³1962. p. 376): MLWLeg. Wisig. 5,7,2 -ecommune mancipium ... absolvere. MLWTrad. Frising. 355 pratas -escommunes ..., sicut alii coheredes eius habent. 599 p. 513,5 -emcommunem hereditatem ... habuerunt non inter se divisum (sic). MLWal. spectat ad fundum utilitati plurium destinatum, almeindam (cf. MLWSchröder-Künßberg, Rechtsgesch. ⁷1932. p. 225): MLWLex Ribv. 79 si quis ... in silva -ecommune (-icommuni MLWvar. l.) seu regis ... ligna ... abstulerit (MLWChart. Rhen. med. I 135,55 p. 175,27 MLWs. ... -iscommunis ad porcos cc. MLWal.). MLWDipl. Arnulfi 72 p. 108,23 usque in ... -emcommunem marcham Nordgauensium. MLWDipl. Heinr. III. 198^a p. 253,40 cum ... pratis -buscommunibus et privatis. p. 254,17 cum ... paludibus -buscommunibus et incommunibus. MLWChart. Eberb. 29 p. 60,15 fundus ... nec civium proprius erat nec monachorum, sed -iscommunis amborum, quod ... dicitur meingwelde. MLWChart. civ. Hild. 209,21 de locis -buscommunibus, quod dicitur mende. MLWChart. Lux. III 388 p. 421,13 usuarium silve et -iumcommunium pascuorum. saepe. spectat ad usum plurium: MLWLeg. Wisig. 8,5,2 de porcis inter consortes ... in -icommuni fructu susceptis. MLWTrad. Frising. 817 dedit ... in silva -emcommunem usum cum aliis. MLWDipl. Otton. I. 131 in qua (foresta) prius erat -iscommunis omnium civium venatio. MLWNorb. Iburg. Benn. 14 p. 880,20. MLWal. β ad rem communalem pertinens — zum Gemeinwesen, zur Gemeinde gehörig, Gemeinde-: MLWChart. Fuld. B 24 p. 47^b,36 (a. 754) sunt adfinis: de ... tertia parte via -iscommunis (MLWChart. Brixin. 160 p. 171,18 v. comunis. MLWal.). Chart. Wism. A 93 (ed. F. Techen, Das älteste Wismarsche Stadtbuch. 1912) consilium -ecommune vendidit aream. MLWChart. civ. Halb. 78 p. 75,23 in domo -icommuni civitatis. MLWChart. civ. Erf. 211 p. 131,16 cause -escommunes, que vulgo burlich nuncupantur. MLWChart. Tirol. notar. II 495 p. 326,17 cui (domui) coheret ... retro fosatus -iscommunis et ante via publica. MLWal. γ qui ab omnibus frequentari potest, publicus — allen zugänglich, öffentlich: MLWForm. imp. 15 p. 297,14 monasterio deservire tam in privatis quam in publicis et -buscommunibus locis. MLWDipl. Otton. II. 300 p. 355,15 in comm〈uni〉- bus mercatibus tumultum populi excitans. MLWChart. select. Keutgen 107^c forum, quod hactenus -ecommune fuit, ad utilitatem communitatis ... contulimus. MLWChart. Worm. 335 p. 220,2 per curiam ... vicus publicus et -iscommunis transiet. MLWChart. Anhalt. II 453 p. 326,30 scole speciales vel -escommunes. MLWal. adde: MLWHeinr. Trev. gest. 14 p. 422,1 satellites ... in -icommuni vico in ipsum (priorem) irruentes. δ aeque valens — in gleicher Weise geltend, gültig: [Pape[ MLWLex fam. Worm. praef. una eademque lex ... omnibus esset -iscommunis. MLWChart. select. Keutgen 19 ius civile et omnibus -ecommune. de moneta: Const. II 156 p. 193,19 (a. 1231/32) qui (denarii) cuilibet civitati ... sunt comunes. ε ab utraque parte acceptus — gemeinsam anerkannt: MLWChart. episc. Halb. 779 MLWl. 22 (a. 1247) coram ... arbitris ..., que -escommunes sint persone, communiter ab utraque parte electis (MLWChart. Carinth. IV 2598 p. 472,29). 1044 MLWl. 33 viri probi et -escommunes pretium ... emptionis ... estimabunt. v. et vol. I. p. 565,35sqq. b eccl.: α una habitans — gemeinsam lebend: MLWEmo chron. p. 517, 10 collegia -iumcommunium feminarum. β communicans — teilhabend: MLWChart. Pomm. B II 835 (a. 1267) fraternitatis et orationum ... participes erimus et -escommunes. γ ab omnibus dandus — von allen zu entrichten(d): MLWChart. Beron. 141 p. 192,20 (a. 1275) prepositus ... debet dare pape ... -escommunes denarios ([MLWsc. praebendariorum. p. 192,23.33.193,18). c metr. et gramm. MLWi. q. anceps — zwei-, doppelwertig: α spectat ad syllabas dichronas: MLWAldh. ad Acirc. 8 longae et breves sillabae vel etiam -escommunes (-mo-commones A¹N) ..., quas Graeci dichronas dicunt (MLWPaulin. Aquil. carm. epil. p. 130,17 aut -emcommunem pro naturali aut naturalem pro -icommuni syllaba. MLWLup. Ferr. epist. 5 p. 17,9. MLWal.). β spectat ad verba: MLWAldh. ad Acirc. 117 p. 162,4 verba passiva, -iacommunia et deponentia. γ spectat ad nomina: de genere: MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 459,12 licet omnia denominativa -iscommunis sint generis MLWeqs. p. 494,17. de numero: MLWErchanb. Frising. (?) gramm. p. 23,23 sunt ... in pronomine quaedam numero -iacommunia, ut idem, qui. II latius: A generalis, universalis — allgemein, generell, universal: 1 gener.: MLWBeda hist. eccl. 4,12 p. 228,12 rex ... civitatem ... -icommuni clade absumsit. MLWLiutg. Greg. 15 p. 79,13 inter -iacommunia colloquia. MLWCand. Fuld. Eigil. II 13,9 quod ... norma -iscommunis doceat ..., teneto. MLWThangm. Bernw. 54 quem secum manentem -icommuni affectu ... amplectebantur, hunc ... decedentem -icommuni lamentatione prosequuntur. MLWChart. Tirol. 826 p. 244,27 noscimus per -emcommunem famam hominum ... ville. MLWHeinr. Wirz. cur. 695 hic (papa) mundi -ecommune iubar, sydus generale. MLWal. 2 spec.: a publ. et iur.: MLWDipl. Heinr. IV. 224 episcopo ... in curia -icommuni ... negotia ... administrante. Plac. hon. MLWeccl. 95 (MLWMG Lib. Lit. II p. 616,3) privata lex -emcommunem legem facere non potest. MLWDipl. Conr. III. 89 p. 159,4 (ed. F. Hausmann. 1969) in -icommuni generalis curię nostrę audientia. MLWActa imp. Böhmer 102 p. 95,31 -ecommune ... forum agentium et sustinentium causas tam civiliter quam criminaliter. MLWChart. Turg. III 345 p. 87,11sq. nisi ... con-isconmunis intemperies ... seu con-isconmunis terre gwerra fuerit. MLWal. spectat ad conventus comprovincialium (cf. MLWSchröder-Künßberg, Rechtsgesch. ⁷1932. p. 180sqq.): MLWCapit. Saxon. 8 condicto -ecommune placito simul ipsi pagenses veniant (MLWChart. Eichsf. 534 in -icommuni p., quod vulgo lantdinch dicitur. MLWChart. Burgenl. II 78 p. 56,35 in loco placiti sive iudicii -iscommunis. MLWal.). b eccl.: MLWGerh. August. Udalr. I 28 p. 416,5 usque in -icommuni capitulo domi ... fratres ... se coadunarent. MLWNorb. Iburg. Benn. 16 p. 882,16 ecclesiam ... mutilatione deformem -icommuni consuetudine et iure ecclesiarum non uti. MLWChart. Raitenh. 272 p. 221,37 cum -ecommune terre fuerit interdictum. c theol. et philos.: MLWGodesc. Saxo fragm. p. 29,24 cum Dei natura nihil aliud sit quam generalis, -iscommunis atque universalis omnium trium substantia. MLWAlbert. M. metaph. 3,2,5 p. 120, 64 (ed. B. Geyer. 1960) ens et unum, quae -issimacommunissima sunt. MLWIob 37,24 p. 439,44 (ed. M. Weiss. 1904) ex -buscommunibus principiis non fit fides, nisi MLWeqs. d medic.: MLWUrso med. 49 morbus ... -iscommunis sic per caliditatem fit (97. MLWal. Gloss. Roger I A praef. p. 503,5 dicitur m. -iscommunis, qui simul impedit operationes). MLWWalth. Agil. med. 4 p. 91,42 cause ydropisis aut sunt proprie aut -escommunes. MLWibid. MLWal. e natur.: MLWAlbert. M. animal. 1,5 determinatio ... generationis animalium secundum ... -issimacommunissima genera (1,99 sunt ... g. -ioracommuniora animalium volatile, natatile MLWeqs. MLWibid. MLWal.). 11,91 operationes ... -escommunes vocamus, quae omnibus animalibus in genere conveniunt. B solitus, usitatus — gewohnt, gebräuchlich, üblich: 1 in univ.: a gener.: MLWConc. Karol. 24^A,9 ut nullus -buscommunibus vestimentis spretis ... insolita assumat. MLWGerb. geom. 2,1 a solido corpore, quod -icommuni hominum sensui notius est, ... incipiens. MLWThietm. chron. 8,12 sicut mos -iscommunis est. MLWOtloh. vis. 3 p. 348^C utrum solita -iscommunis tempestatis foret immutatio impulsio venti. MLWChron. Pol. 1,6 p. 19,6 aurum ... -ecommune (comu-comune S) quasi argentum ... habebatur. MLWal. de lingua vernacula: MLWRegino syn. caus. 1 notit. 86 p. 25,31 verbis -buscommunibus enunciare sermonem Athanasii. MLWChart. Naumb. 394 p. 355, 40 quod (frumentum) nomine -icommuni dicitur vorstcorn. MLWal. b spec.: α publ. et iur.: MLWNorb. Iburg. Benn. 14 p. 880,11 rusticos ... -icommuni regionis huius consuetudine devicit. MLWChart. Rhen. med. II MLWapp. 16 p. 453,25 dat mansus -iscommunis iiii messores. MLWChart. Stir. IV 233 contulit iure -icommuni, quod ... dicitur freirecht. MLWDipl. Heinr. IV. 49 p. 64,8 (interp. MLWs. XIII.²) non -icommuni ... sigillo, sed secreto suo. MLWRegistr. Xant. (QuellRechtsWirtschGeschXanten. I. 1937. p. 62,23) cxx mal. ordei -iscommunis et mixti MLWeqs. MLWal. β eccl.: MLWOrd. canc. pap. 3,2,1 nisi que (petitiones) fuerint in -icommuni data recepte. MLWSumma dict. Saxon. 7,2 p. 222,1sq. dicuntur commissiones simplices vel con-esconmunes eo, quod sine difficultate dentur. MLWibid. MLWal. MLWChart. Ger. Col. 109 per -emcommunem annum, qui annus defuncti dicitur, ... recipiet fructus (de re v. vol. I. p. 681,52sqq.). MLWChart. episc. Halb. 888 litteras confirmationis in forma -icommuni a sede apostolica impetrarunt (de re v. P. Herde, Beiträge zum päpstl. Kanzlei- und Urkundenwesen im 13. Jahrh. ²1967. p. 160). MLWal. spectat ad litteras commendaticias: MLWChart. Turic. 305 p. 187,39 (epist. papae MLWa. 1154) discedentem monachum ... sine -iumcommunium cautione litterarum nemo audeat retinere. MLWChart. Eichsf. 199 p. 119,18. MLWal. 2 c. colore quodam: a vulgaris, propriae qualitatis expers — gewöhnlich, ohne Besonderheit, normal: α publ. et iur.: MLWLeg. Wisig. 2,1,17 ut iudices tam criminales quam -escommunes terminent causas. MLWLex Ribv. 75,1 a -ecommune (-icommuni, -acommunia MLWvar. l.) morte consumptus. MLWChart. Bund. 459 (a. 1192) dare omni anno -icommuni ... minam ... vini. β natur. et alch.: MLWMappae Clavic. 14 infecti auri partes iiii et comunis partem i. MLWAntidot. Glasg. p. 112,42 dabis ... fabe magnitudinem cumunis. MLWAlbert. M. veget. 6,232 tilia duo genera foliorum habet: unum ... -ecommune, quod et figurae -iscommunis est MLWeqs. 6,460 urtica -iscommunis. MLWanimal.4,19 modus cancrorum -iumcommunium. 5,31 muscae -escommunes nigrae. saepe. sal -iscommunis MLWi. q. sal cibarius — Kochsalz: MLWMappae Clavic. 3 salis comunis partes ii. MLWAnon. secret. p. 41,23 est -ecommune genus salis, quod edimus. p. 70,5. MLWal. γ comput. de anno lunari: MLWBeda temp. 12 ad certum embolismi vel -iscommunis anni terminum (MLWAlcuin. epist. 126 p. 186,7. MLWAgius comput. 8,6. MLWal. v. et vol. I. p. 679,65). b generaliter intelligibilis, vulgatus — allgemeinverständlich, verbreitet: MLWHugeb. Wynneb. 6 plana et -iacommunia ... verba. MLWWalahfr. exord. 7 p. 481,21 in -icommuni locutione (MLWGodesc. Saxo theol. 9 p. 208,14. MLWal.). MLWDipl. Conr. II. 84 p. 114,25 -iscommunis lingua vocat: ‘MLWeqs.’ MLWWipo gest. 2 p. 15,4 ut proverbiis -buscommunibus utar. MLWal. C vilis, abiectus — gering, verächtlich, verworfen: 1 gener. MLWi. q. popularis — zum gemeinen Volk gehörig, gemein: MLWAnnal. Herb. MLWa. 1204 p. 12,8 pleps comunis et vulgus. MLWAlex. Min. apoc. 13 p. 273,14 de mari, id est de -icommuni populo, ascendere. in convicio: MLWConr. Mur. summ. p. 160,3 (ed. W. Kronbichler. 1968) mulier deridenda ... poterit nominari: ... con-isconmunis, coinquinata. 2 theol. vel eccl.: a profanus — profan: MLWConc. Karol. 44^A p. 479,10 spreta ecclesia in -buscommunibus domibus ... supra eas (tabulas imaginum) sacrum ministerium celebrabant. b impurus — unrein: MLWHeinr. August. planct. 96 cum septena fuerint animalia munda, quae tenet arca Noe, -iacommunia bina fuere. D humanus — menschlich, umgänglich: 1 comis, affabilis — freundlich, leutselig: MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1065 p. 99,29 ut infimae quoque condicionis hominibus popularem se -emquecommunemque preberet episcopus. MLWChron. Cosmae app. 1,5 p. 250,7 homo nimium circa omnes -iscommunis. MLWBerth. Ratisb. serm. 17 p. 91,39 homo -iscommunis dicitur, qui moribus omnium se novit applicare. MLWal. 2 neutrius partis, opinione praesumpta carens — objektiv, vorurteilsfrei: MLWSalimb. chron. p. 307,23 Iohannes ... -iscommunis fuit persona non habens erga aliquem amorem privatum (p. 472,13 debet ... historiarum scriptor -iscommunis esse p. MLWibid. MLWal.). 3 familiaris — vertraut, befreundet: MLWCarm. Cantabr. 6,3,5 qui (sodales) -escommunes extiterunt in tantum, ut MLWeqs. MLWDipl. Heinr. IV. 271 dalrico -icommuni milite nostro mediante. E medium locum tenens, medius — eine Zwischenstellung einnehmend, mittel: 1 natur.: MLWThietm. peregr. 29,7 fructum ... habentem tres sapores: calidum, frigidum, -emcommunem. 2 mus. (cf. M. Appel, Terminologie in den mittelalt. Musiktraktaten. Diss. Berlin 1935. p. 72): MLWWilh. Hirs. mus. 26 p. 60 -iscommunis cantus, qui est tropus indifferens (MLWTheog. mus. p. 196^b). MLWRud. Trud. (?) mus. 1,19 p. 41 sunt ... modi autentici, sunt plagales, sunt -escommunes. MLWsubst. masc.: 1 amicus (intimus) — (vertrauter) Freund: MLWFlod. hist. 3,23 p. 533,30 pro Evrardo, quem -emcommunem suum ... MLWvocat. 2 collectio formularum in festis complurium sanctorum certi ordinis adhibendarum — Sammlung der für die Feste von Heiligen einer bestimmten Gruppe gültigen Texte, ‘Commune sanctorum’ (de re v. MLWLThK. III. ²1959. p. 24): MLWCatal. thes. Germ. I 58,26 (Mittelalterl. Schatzverz. I. 1967; MLWa. 1218) quindecim quaterni novi passionalis, duo -escommunes, tres collectales. MLWsubst. fem.: possessio vel fundus ad usum plurium destinatus, almeinda — Gemeinschaftsbesitz, Allmende: MLWChart. Bund. 387 p. 287,24 (a. 1174) est ei (peciae) ... a meridie cumunis. MLWChart. Tirol. 826 p. 244,35 qui (domini) nostram comunem preocubant ... et illud comunem disboscare faciunt. MLWChart. Brixin. 128 p. 134,24 coheret ... de subter comunis. MLWal. in hac regione. cf. MLWl. 69. MLWsubst. neutr.: quod plurium vel omnium est, res ad omnes simul spectans — das mehreren oder allen Gemeinsame, gemeinsame Angelegenheit: I strictius: A in univ.: 1 gener.: Bernow. carm. 27,11 (MLWMGPoet. I p. 423) id proprium credens, quicquid -ecommune fuisset. MLWOtloh. prov. C 54 (ed. W. C. Korfmacher. 1936) ex -buscommunibus propria ... facere. MLWConr. Hirs. mund. cont. 80 (Anal. Mediaev. Namurc. XIX. 1966) magis de -icommuni quam de privato gloriatur. MLWStatut. ord. Teut. p. 65,27. MLWal. -ecommune habere MLWi. q. negotium habere — zu tun bekommen (mit): MLWTrad. Frising. 26 (a. 765/76) si quis contra hanc causam inire voluerit, ... habeat -ecommune cum Deo. 2 philos.: MLWAlbert. M. nat. anim. 2,9 p. 33,83 si ... intellectualis natura remaneret ut -ecommune omnibus MLWeqs. MLWmetaph. 3,2,8 p. 124,72sq. (ed. B. Geyer. 1960) utrum omnium, quae sunt sub uno -icommuni, hoc ipsum -ecommune est una substantia omnium eorum. B c. colore quodam: 1 gener. MLWi. q. societas — Gesellschaft: MLWAlex. Min. apoc. 22 p. 498, 24 in -icommuni simplicium. 2 spec.: a publ. et iur.: α consociatio civium, communitas — (Stadt-)Gemeinde: MLWDipl. Conr. III. 48 (ed. F. Hausmann. 1969) potestatem monetarios consilio -iscommunis (sc. Placentini) investiendi. MLWAnnal. Ianuens. I p. 13, 20 fuerunt consules de comuni et de placitis. MLWChart. Carniol. I 161 p. 143,18 gubernatoribus comunis Parentii. MLWActa imp. Winkelm. I 30 p. 21,9 ut nulla civitas, nullum comune ... presumat ... inquietare. MLWChart. civ. Ratisb. 59 imperator -icommuni Ratisponensi ... concessit, ut MLWeqs. Const. II 213,10 universitas ... vel comune ... privilegiis ... se noverit ... privata. MLWChart. Tirol. III MLWapp. 1234^a p. 367,24 in palacio comunis. MLWAlbert. Mil. temp. 179 ut in registro comunis Regii continetur. saepe. v. et p. 1010,66.1012,39. expressius MLWi. q. urbs — Stadt: MLWSalimb. chron. p. 76,35 stabat ... in platea -iscommunis Parme. β universitas civium — Bürgerschaft: MLWChart. select. Keutgen 139,63 (a. 1120/50) magistri burgensium ... et totum consilium et ... totum -ecommune civitatis (Const. II 163 p. 201,18 habentes causam ... non audiantur ... contra comune sue MLWc. MLWal.). MLWChart. Francof. 144 Henricus ... rex ... concilio et -icommuni Mediolanensi ... gratiam. MLWal. v. et p. 1012,59. γ coniuratio civium — städtischer Schwurverband, Eidgenossenschaft: Const. II 156 p. 193,12 (a. 1231/32) cassamus in omni civitate vel oppido Alamannie comunia, consilia MLWeqs. δ cohors civium — Bürgerwehr: MLWGesta Mett. cont. II 2 p. 548,36 nobiles et -ecommune Metense cum eis parentelam ... obsederunt. ε possessio vel fundus utilitati plurium destinatus, almeinda — Gemeinschaftsbesitz, Gemeindeland, Allmende: MLWDipl. Heinr. II. 55 cum ... terris, ... pratis, pascuis, -buscommunibus, silvis. MLWChart. Scafhus. 26 p. 49,20 predia ... cum propriis et -buscommunibus MLWeqs. MLWChart. Tirol. 305 p. 146,40 quod conmunitas ... illud, quod non erat roncatum, tenebat pro con-iconmuni. MLWCod. Wang. Trident. 39 p. 101,11 discernere ... totum comune ..., scilicet pascua, nemora, stratas, semiteria ... aquarumque ductus. saepe. v. et MLWl. 20. describitur -ecommune voce vernacula: MLWChart. Argent. I 144 (a. 1190/1202) de con-iconmuni civitatis, quod vulgo almeinda vocatur. MLWChart. Westph. IV 135 in ... -icommuni, quod marchia vocatur, sive singulari, quod sundere nuncupatur. ζ ususfructus possessionis vel fundi communitatis — Nutzung(srecht) am Gemeinschaftsbesitz, -land: Form. Sangall. II 5 nullus de pagensibus ibi aliquid -ecommune habeat nisi forte precario. MLWDipl. Karoli III. 130 -iacommunia de foreste ... transfundimus. MLWMirac. Volq. 3 p. 375,3 cum essent ibi -iacommunia circumsedentium villanorum. b eccl.: α congregatio — (Mönchs-)Konvent: MLWChart. Eberb. 311 p. 72,26 (a. 1255) indulta ... conventibus et -buscommunibus seu communitatibus concessa. β possessio totius congregationis — Gemeinschaftsbesitz eines Konvents: MLWDipl. Heinr. IV. 178 regulares canonicos de -icommuni viventes et nihil proprium habentes ... in eo loco constituit episcopus. MLWTrad. Frising. 1655 ut ... ad -iacommunia fratrum ... pertineat proprietas. v. et p. 1002,26. c rhet.: α de exordio i. quod utrique parti convenit — für beide Parteien Passendes (cf. Cic. inv. 1,18,26): MLWAnselm. Bis. rhet. 1,4 p. 111,15 vitia ... esse ... -ecommune, commutabile. p. 111,16. MLWConr. Mur. summ. p. 144,11. 13 (ed. W. Kronbichler. 1968) con-econmune. β de figura MLWi. q. pars enuntiati, quae plurium est — gemeinsamer Satzteil: MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 387,8 apocynu, id est a -icommuni (-onicommoni R MLWa. corr.). p. 394,14 a -icommuni (-iicommunii R MLWa. corr.). d gramm.: α verbum activae et passivae significationis — Verb mit aktiver und passiver Bedeutung: MLWAldh. ad Acirc. 138 participia ... ab activis ... et -buscommunibus venientia (cf. 135 p. 189,2). β nomen masculini et feminini generis — Nomen mit maskulinem und femininem Geschlecht: MLWAldh. ad Acirc. 132 p. 181,15 masculina vel - ia. 133 p. 185,6 -iacommunia (-ecommune F) ut advena. MLWErchanb. Frising. (?) gramm. p. 14,7 -ecommune modo masculini, modo feminini significationem possidet. II latius: A quod generale vel universale est, res generalis — Allgemeines, Generelles, allgemeine Erscheinung: 1 philos.: MLWAlbert. M. animal. 3,100 corpus, quod ... humor vocatur, per duas distribuitur differentias in -issimocommunissimo sui. 5,2 cum ... speculatio physica a -ioribuscommunioribus sit usque ad propria. MLWnat. anim. 2,9 p. 33,78 -iacommunia ... non habent esse nisi in particularibus MLWeqs. MLWIob 32,1 p. 369^a,28sqq. (ed. M. Weiss. 1904) sententiae ... antiquiores dicuntur, quia ex -buscommunibus sunt et generalibus ...; quae -iacommunia posteriores coartaverunt MLWeqs. MLWibid. MLWal. 2 iur.: MLWChart. select. Keutgen 143,2 (a. 1213) quecunque iuditiali tractanda sunt sententia ... de -buscommunibus providendis. 3 medic.: Aurelius praef. p. 484,19 quae (valetudines) sub species kinocetarum, id est -iumcommunium, cadunt (de re v. supra p. 777,51sqq.). B quod impurum est — Unreines: MLWGloss. I 543,36 St.-S. -ecommune unreinaz (spectat ad Vulg. MLWprov. 21,9). 745,7 -ecommune vnvuohsnaz (spectat ad Vulg. MLWact. 10,14). C communio — Kommuniongesang: MLWAurel. Reom. mus. 20 p. 61^a,5 carmen, quod -ecommune (i. communio MLWed.) vocatur. neutr. -ecommune, in -ecommune, a -icommuni sim. pro adv. MLWi. q. coniunctim, promiscue, una (cum aliis), in unum — gemeinsam, gemeinschaftlich, zusammen, insgesamt: 1 strictius: a gener.: MLWBonif. epist. 10 p. 15,24 tribus mecum ... fratribus in -ecommune audientibus. MLWEinh. Karol. 26 quamquam ipse (Karolus) ... nec nisi submissim et in -ecommune cantaret. MLWGodesc. Saxo theol. 7 p. 195,21 omnes in -ecommune docti pariter et indocti dicunt. MLWGerh. August. Udalr. I 9 p. 397,8 omnium in -ecommune benivolentiam postulavit. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1078 p. 307,46 ut in -ecommune Deo ... supplicarent. MLWAlbert. Stad. Troil. 1,279 Priamus vocat in -ecommune Quirites. saepe. b spec.: α publ. et iur.: MLWTrad. Frising. 67 (a. 774) ego ... -ecommune cum filiis meis tradidi. MLWLex Raet. Cur. 24,13 (ed. E. Meyer-Marthaler. 1959) si duo homines rem sua in -ecommune habuerint MLWeqs. MLWChart. Sangall. A 430 ut ... in -ecommune censum solvamus. Const. I 289,23 salvis pactis ..., que Mediolanenses per -ecommune fecerunt. 307 imperator ... recepit ... consules ... a parte ... -iscommunis Cremone et pro -icommuni et pro diviso. MLWibid.: a -ecommune vel diviso. MLWal. v. et p. 1011,25. β eccl.: MLWWillib. Bonif. 2 p. 10,7 hanc (operam) ... omnibus in -ecommune viventibus et maxime ... abbati ... praebebat (MLWConc. Karol. 37,6. MLWal.). MLWGerh. August. Udalr. I 28 p. 416,22 omnes ... in -ecommune decreverunt MLWeqs. MLWChart. episc. Halb. 440 MLWl. 19 quatinus pro nobis ..., etsi non in -icommuni, tamen in privato ... Deo sacrificium offeratur. MLWStatut. ord. Teut. p. 30,10 bona ... in -icommuni nomine ordinis ... possidenda. MLWal. 2 latius MLWi. q. generaliter, in universum — im allgemeinen, generell: a gener.: MLWAlcuin. epist. 280 p. 438,26 omnes ... -ecommune ... praecepta ... conservare conentur. MLWCand. Fuld. Eigil. II 25,15 ultimus ille dies ... in -ecommune rapit totum sub Tartara mundum. MLWDipl. Heinr. III. 134 p. 169,42 in -ecommune cogitanti hoc ... utile visum est sibi ..., ut MLWeqs. MLWal. b spec.: α publ.: MLWCapit. reg. Franc. 196,8 in -ecommune statuimus, ne MLWeqs. β natur. et philos.: MLWAlbert. M. animal. 5,1 descripsimus in -icommuni dispositionem omnium generum animalium. MLWmetaph.1,1,11 p. 16,28 (ed. B. Geyer. 1960) in -icommuni voco sensum omnem hominis sensibilem cognitionem. MLWal. γ math.: MLWGerb. epist. math. I 5 p. 31,20 in omnibus superparticularibus ... hoc in -ecommune speculandum est, quoniam MLWeqs.