1.
clima, -atis
n. (κλίμα)
MLW
script.: clam-clama: MLWAethicus Ister 82 p. 63,23 (cod. B) clamma. clym-clyma:
p. 724,12.36. MLW
al. -mm(a)climm(a): MLW
l. 66. p. 724,36.48. MLW
al. I
circulus latitudinis (caeli vel terrae) —
Breitenstreifen (am Himmel oder auf der Erde), Breite: A
strictius: MLWBeda temp. rat. 31,4 omnes
dies diversae longitudinis pro ratione -umclimatum disparium sunt. MLWLiutpr. antap. 1,11 p. 9,32 ceterae ..., quae sunt sub eodem -eclimate, nationes. MLWGerb. (?)
[] astrolab. 19
tit. quomodo orbis in septena partitus sit -taclimata. MLWConstant. Afric. theor. praef. 1a
r in iv. -eclimate ..., id est in quarta parte mundi. MLWLamb. Leod. Matth. I 1002 (gloss.) sunt ... vii habitabilia -taclimata. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 38,19 de quolibet modo anserum ... per totam hiemem habentur plures in sexto et septimo -eclimate. MLWAlbert.
M. cael. 2,1,6 p. 120,38 (ed. P. Hoßfeld. 1971) longitudo ... -umclimatum distenditur ab oriente in occidentem in toto hemisphaerio habitabilis superioris.
saepe. B
latius: 1
plaga caeli —
Weltgegend, Himmelsrichtung: a
in univ.: MLWAldh. epist. 3 p. 480,5 contra ... flabra e -eclimate ... septentrionali emergentia. MLWWalahfr. (?) carm. 50,2,11 bis binis ... litterulis quadrum signo per clymata mundum. MLWWolfhard. Waldb. 2,4 (3) ut ex tetraformi mundi -eclimate ... coirent fidelium turmae (MLWEpist. Mog. 15 p. 341,14 nulli dubium ... per quatuor angulos
ecclesiae quatuor -taclimata
m. ... designari). MLWLamb. Leod. Matth. I 972 cum ... per occidui veheremur -isclimatis axem. MLWChron. Reinh. MLWa. 1205 p. 569,37 nisi ... in quatuor -busclimatibus muros effodiant. MLWAlex. Min. apoc. 4 p. 60,8 per quatuor orbis -taclimata.
saepe. b
c. colore quodam MLW
i. q. latus, pars —
Seite: Acbrann. carm. 22 (ed. H. Hagen, Carm. ined. 1877. p. 143; MLWs. IX.) unus, qui quater appositus subterque superque -taclimata per statuet quattuor esse novem. MLWWolfhard. Waldb. 1,22 (18) exinanito ... emortui lateris ei-e dextro. MLWNivard. Ysengr. 2,524 abeuntibus ... quattuor ad prati -taclimata limes eris. 2
regio, fines —
Gegend, Gebiet: a
in univ.: MLWAldh. virg. II 2741 Lucifer ... deserto -eclimate (cly-clymate
SS2;
cf. MLWGloss. II 23,15 St.-S. -eclimate parte vel halbun) caeli ... Tartara farsit. MLWTheodulf. carm. 23,5 aetheria ... climmata. MLWWalahfr. carm. 6,17 balsama, narcissum mundi per -taclimata quaerens. MLWNicol. I. epist. 53 p. 346,6 qualiter ... capitula obtrectationum ... per totum pene occidentale -aclima disseminaverint. MLWRather. coni. 1 p. 523
A ad illum, cui de tota -isclimatis nostri est cogitandum monarchia. MLWDipl. Otton. III. 237 p. 655,5 ut potestatem habeant per tocius regni nostri -taclimata ... exercendi negocia. MLWEpitaph. var. II 1,37 -taclimata cosmi. MLWEkkeh. IV. bened. I 14,42 omnia ... orbis clymmata. MLWAlbert.
M. veget. 1,142 illae
plantae sunt rarae in nostris -busclimatibus.
saepe. per -taclimata MLW
i. q. ubique —
überall: MLWGerh. August. Udalr. I 23 p. 409,11 qui
(Christiani) ex semet ipsis per -taclimata cadere festinant. MLWGuido Aret. form. 9 p. 107
b (vs.) ut nomen loca sic mutat
octavus per -taclimata numquam. b
c. colore quodam: α
caelum —
Himmel: MLWCarm. biblioth. 5,11 tu ... circuiens coeli sic undique gyrum nexisti mediam convexo -eclimate terram. MLWCarm. Bur. B 122,1
b,9 nubes tristis denigratum, suo -aclima desolatum sole nostrum operit.
de sede beatorum: Carm. de Mart. 5,31 (MLWNArch. 11. 1886. p. 466; MLWcod. MLWs. XI.MLW
ex.) obvia concurrunt ... agmina -isclimatis alti. β
aer —
Luftraum: MLWAethicus Ister 82 p. 64,7 in hamo capiet
Alexander mare, in iaculo suffodiet climma. γ
orbis terrarum —
Erdkreis: Carm. de Mart. 5,2 (MLWNArch. 11. 1886. p. 465) Ambrosius, sacra cuius pagina vel flores sermonum -eclimate (gloss.: orbis) vernant. δ
arvum —
Flur: MLWCarm. Bur. B 170,2,4 cernitur
virgo similis aurore irriganti -taclimata matutino rore. 3
de tempore MLW
i. q. cardo, momentum —
(Zeit-)Abschnitt, (Zeit-)Punkt: MLWWolfhard. Waldb. 1,9 (6) volvente temporum -eclimate (MLWVita Willib. p. 17,33). 1,17 (15) opportuno temporis -eclimate. II
mensura quaedam agri —
ein Feldmaß: MLWAnon. geom. I 4,1 mensurarum appellationes ...: pertica ..., -aclima. MLWGerb. geom. 3,1 actus minimus, -aclima, porca. 3,13 -aclima ... habet in longo et in lato pedes xl.
Dauser