lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

clementia

GWB bis spez. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
1

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

clementia f.

Bd. 2, Sp. 707
clementia (-cia), -ae f. MLWscript.: clae-, clęm-: p. 708,16. 41.45. MLWal. clim-: p. 708,34. adde MLWDipl. Merov. I 51. MLWal. I latius: A in univ. MLWi. q. mansuetudo, benevolentia Milde, Wohlwollen (cf. MLWGloss. II 473,63 St.-S. -aclementia gilahsini): 1 gener.: MLWAldh. virg. II 525 Roma sacerdotem clementem ... edidit ..., cui dat -aclementia nomen. MLWBeda hist. eccl. 3,17 p. 161,24 pauperes recreandi vel defendendi -amclementiam. MLWHrotsv. lib. 1 praef. 7 prona favente -aclementia regiae indolis Gerbergae. MLWWipo prov. 31 iudicis sententiam oportet sequi -amclementiam. MLWal. 2 philos.: MLWErmenr. ad Grim. 8 p. 542,19 cui (temperantiae) accidunt continentia, -aclementia, modestia (ex Cic. inv. 2,164). MLWAlbert. M. bon. 334 p. 187,35 videtur, quod -aclementia sit pars iustitiae. 335 p. 187,36 -aclementia est pars temperantiae. MLWibid. MLWal. B c. colore quodam MLWi. q. beneficentia, beneficiumWohltätigkeit, Wohltat: MLWCand. Fuld. Eigil. I praef. Hluduici serenissimi augusti -amclementiam circa nos factam. MLWThietm. chron. 6,79 epistolam de aecclesiae detrimento meae inscriptam et regis -amclementiam ammonentem. MLWWipo tetral. 309 quod gratis dabitur, -aclementia iure vocatur. MLWChart. Raitenh. 356 p. 287,20 libertates ac gracias monasterio ... per -amclementiam Romanorum pontificum ... factas. oblatio extraordinariaSpende: MLWDipl. Otton. I. 314 p. 428,21 uti ... monachi ... ęstivo tempore ... vini vel potus -aclementia reficerentur. II strictius MLWi. q. pietas, humanitas, benignitas, misericordiaGnade, Huld, Güte, Barmherzigkeit (cf. MLWGloss. III 231,51 St.-S. -aclementia gnada): A proprie: 1 spectat ad regem, imperatorem sim.: MLWAlcuin. epist. 123 p. 180,33 quia -aclementia regis omnium hominum ... excellere decet consuetudines. MLWDipl. Arnulfi 132 p. 198,32 nos ... cordis tacti -ciaclemencia. MLWPoeta Saxo 2,206 cuius (regis) -aclementia nulli reddiderat dignam ... poenam. MLWWiduk. gest. 1 praef. nostra ... humilitas presumit de proxima sceptris semper -aclementia, quia MLWeqs. MLWThietm. chron. 6,54 pro quantitate ineffabilis -aeclementiae vestrimet (sc. regis). saepe. 2 spectat ad Deum (ad sanctos: l. 16.19): a in univ.: MLWChart. Fuld. B 11 (a. 751) caso fragilitatis vel divina -aclementia donamus ... arealem (MLWWett. Gall. 28 p. 272,3 d. -aclementia ductrice. MLWRimb. Anscar. 19 p. 44,7 divinae commendatus -aeclementiae ... obiit. MLWWalth. Spir. Christoph. I prol. p. 65,27 d. sanctique Christofori opitulante clę-aclęmentia. saepe). MLWWalahfr. Wett. 276 intentas formate preces, -aclementia magna est. MLWDipl. Arnulfi 129 p. 193,4 Dei omnipotentis -amclementiam ob hoc super nos largius coruscare confidimus. MLWGerh. August. Udalr. I 12 p. 401,36 ut ... -amclementiam sanctae Dei genitricis Mariae ... flagitaret. MLWWipo prov. 50 ubi est vera penitentia, ibi Dei -aclementia. MLWOtloh. prov. O 46 (ed. W. C. Korfmacher. 1936) optima re, id est -aclementia Dei, pessime abutimur. persaepe. b c. colore quodam MLWi. q. actus quidam Dei clementisgnädige Fügung Gottes: MLWAldh. virg. I 36 p. 283, 11 istinc eundi tragoediam et illinc redeundi -amclementiam ... spectatoribus ... patefecit. MLWDipl. Ludow. Germ. 102 p. 147,37 eius ... parere praeceptis, cuius -aclementia praelati sumus. MLWThangm. Bernw. 27 p. 771,9 rebus ... Dei -aclementia ad votum cedentibus. al. expressius MLWi. q. auxiliumHilfe: MLWWalahfr. Wett. 237 divina cito advenit -aclementia cursu. MLWGerh. August. Udalr. I 28 p. 417,6 Otto cum Dei -aclementia liberatus a Sclavis. B meton. in formulis: 1 de hominibus in titulo vel allocutione: a de rege, imperatore sim.: MLWDipl. Merov. I 19 p. 19,44 oportit cli-ciaeclimenciae princepali MLWeqs. (cf. MLWCapit. reg. Franc. 28 p. 75,22 -aclementia ... regis ... episcopo gratiam suam contulit. MLWLeo III. epist. 9 p. 101,7 ad vestram imperialem -amclementiam. MLWWett. Gall. 2 p. 258,9 regalis -aeclementiae allocutione vocantur. MLWConc. Karol. 53 p. 689,20 pii ... augusti -amclementiam ... adii. saepe). MLWDipl. Loth. II. 1 (ed. Th. Schieffer. 1966) peciit -ciamclemenciam excellentie nostre (cf. 29 adiit maiestatis nostrae -amclementiam. saepe). MLWEpist. Froth. 14 auribus clae-cieclaemencie vestrae ... innotescere. MLWEpist. pont. Rom. sel. II B 6 p. 588,7 ut festivitatis insigne ... vestrę destinaremus -ęclementię. persaepe. b de papa, episcopo sim.: MLWAldh. carm. eccl. 3,26 cuius (regis) in adventu gaudet -aclementia Romae. MLWEpist. Froth. 13 his ... clae-ciaeclaemenciae vestrae (sc. archicapellani) suggestis. MLWPass. Quir. Teg. 8 p. 14,6 Utonem ... ad eius (papae) -amclementiam direxerunt. MLWChart. Brixin. 110 (a. 1244) supplicans 〈clemen〉tie nostre (sc. electi Brixinensis). MLWal. 2 de Deo, Christo: a gener.: MLWWalahfr. Blaithm. 110 magna Dei -aclementia servum consociare suum ... super astra maniplis disposuit. MLWHraban. epist. 23 p. 430,10 veniam delictorum ... apud divinam -amclementiam accipere (MLWWalth. Spir. Christoph. I 9 perfectissimum divinę -ęclementię famulum. Vita Heinr. IV. 4 p. 19,17 ordinante desuper divina -aclementia. persaepe. cf. MLWBeda hist. eccl. praef. p. 8,12 apud supernam -amclementiam ... intervenire. MLWWiduk. gest. 2,36 p. 96,3 Ottonem et Heinricum summa -aclementia mundo ad delicias ... destinavit. MLWal.). MLWRimb. Anscar. 18 p. 38,23 divinae ... maiestatis -aclementia hoc nequaquam inultum abire passa est. MLWVita Corb. 38 innumerabilia Dei omnipotentis -aclementia ... operari dignatus est multorum sanitatuum miracula. MLWCarm. de Frid. I. imp. 892 (ed. I. Schmale-Ott. 1965) orantem ... exaudit summi -aclementia patris. persaepe. b publ. in intitulationibus: MLWDipl. Ludow.Germ. 68 p. 95,40 Hludouuicus divina favente -aclementia rex (Dipl. Karlom. [II.] 5. MLWDipl. Karoli III. 2. MLWDipl. Conr. II. 63 Churadus d. f. -aclementia ... clementissimus r. MLWDipl. Heinr. III. 1.21. MLWChart. Brixin. 55 [dipl. Frid. II.]. persaepe. cf. MLWDipl. Ludow. Germ. 148 d. praeveniente -aclementia r. MLWDipl. Arnulfi 64 d. annuente -aclementia r. MLWDipl. Otton. I. 13 r. d. opitulante -ciaclemencia. 45 d. ordinante -aclementia r. 76 d. -aclementia r. 105 d. providente -aclementia r. saepe). Antony
6056 Zeichen · 432 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    clementia

    Goethe-Wörterbuch

    clementia lat: Milde; in kurialer Floskel ex c. Serenissimi Principis A(Gr2,455) [1.5.84] [nach Jen Aktenaufzeichng] vgl…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    CLEMENTIA

    Hederich (Mythologie, 1770) · +1 Parallelbeleg

    CLEMENTIA , æ , eine Göttinn der Römer, welcher insonderheit wegen Cäsars Gütigkeit ein besonderer Tempel errichtet wurd…

  3. Latein
    clementiaf.

    Mittellateinisches Wb.

    clementia (-cia) , -ae f. script. : clae-, clęm-: p. 708,16. 41.45. al. clim-: p. 708,34. adde Dipl. Merov. I 51. al. I …

  4. Spezial
    Clementia

    Deutsch-Ladinisch (Mischí)

    Cle|men|tia nom. propr. f. Clementina, Tina.

Verweisungsnetz

8 Knoten, 3 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 3 Sackgasse 5

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit clementia

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — clementia kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „clementia". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 14. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/clementia/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „clementia". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/clementia/mlw. Abgerufen 14. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „clementia". lautwandel.de. Zugegriffen 14. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/clementia/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_clementia_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„clementia"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/clementia/mlw},
  urldate      = {2026-05-14},
}