character (ka-, ca-), -eris
m. (n.: MLW
l. 30. p. 518,19.54) (χαρακτήρ)
MLW
script.: catar-: MLW
l. 67. -rec-: MLWChart. Turic. 1476 p. 188,12 karecteribus. -akt-: MLW
l. 56. p. 518,49.519,41. MLW
al. -the-:
p. 519,22. -tar-:
p. 519,5. adde MLWChart. Turic. 1182 karactare. -tir-:
p. 518,18. adde MLWChart. Raitenh. 374.
MLW
form.: MLW
acc. MLW
sg. -er: MLW
l. 30. MLW
acc. MLW
pl. -ria:
p. 518,19. MLW
metr. -tĕ-: MLW
l. 59. p. 518,6.9.57. MLW
al. signum —
Zeichen (cf. N. Häring, Scholastik 30. 1955. p. 481sqq., 31. 1956. p. 41sqq. 182sqq.): I
gener.: A
nota possessionis —
Eigentumszeichen: 1
strictius: a
spectat ad bestias: MLWLeg. Wisig. 8,5,8 caballis ... aut bubus ... ca-escaracteres infigere. MLW
ibid. iterum. MLWMarc. Valer. buc. 3,117 figite signa gregi minimeque novate ca-rcaracter! b
spectat ad arbores: MLWLeg. Wisig. 8,6,1 si quis apes in silva ... invenerit, faciat tres decurias, que vocantur ca-escaracteres MLW
eqs. 2
latius spectat ad homines: a
stigma —
Brandmal: MLWChart. Burgenl. I 502 p. 337,49 (a. 1267) ut eidem pro vitio seu nota calumnie -rcharacter imprimatur. 503 ad imponendum eidem ca-emcaracterem. 510 p. 342,24.
in imag. et per MLW
compar.: MLWEpist. Hann. 24 p. 56,26 me absolvit ignominię -rcharacter, quem ... inussit meo claustro. 72
(de ulcere) doloris signum et quasi ca-emcaracterem. b
macula —
Flecken: MLWChron. Erf. mod. I MLWa. 1166 p. 184,21
(de lue) cuique nigro quodam ca-ecaractere inter scapulas apparente.
cicatrix —
Narbe: MLWVita Magni Fauc. p. 426
b,14 sunt ... sana reperta
ulcera, acsi vix saltim ca-rcaracter (cicatrix
2.3) invenire potuisset. B
nota scriptoria, littera —
Schriftzeichen, Buchstabe (
cf. MLWGloss. IV 168,42 St.-S. ca-rcaracter puchstap): 1
proprie: a
in univ.: MLWTheodulf. carm. 28, 174 quos
(nummos) Arabum sermo sive ca-rcaracter arat. MLWClaud. Taur. epist. 1 p. 592,16 uniuscuiusque doctoris nomen cum suis -buscharacteribus ... subter in paginis adnotavi. MLWDipl. Loth. I. 122 p. 281,2 (ed. Th. Schieffer. 1966) bibliothecam cum ... maioribus -buscharacteribus. MLWOtfr. ad Liutb. p. 167,40 nulli se ca-icaracteri aliquotiens in quodam sono nisi difficile iungens
lingua Theotisca. MLWEkkeh. IV. bened. I 27,46 nam dare plura sacer medicamina quisque ca-rcaracter (gloss.: Ebreorum) dicitur. Honor. August. euch. 8 (MLWPL 172,1254
D) litterae, in quibus figurae exterius et -escharacteres videntur. Chart. Frauens. 43 (ed. W. Küther, MLWUB Frauensee.1961) actiones ... delet successus temporum, nisi roborentur firmo karaktere litterarum. MLW
al. b
mus.: MLWHerm. Augiens. mus. p. 4,42 octava, quae aequalem primae sonum habet et ca-emcaracterem (MLW
sim. MLWPs. Odo Clun. mus. p. 271
a). MLWWilh. Hirs. mus. 41 quisque
troporum suum captet proprioque -echaractere signet. MLW
al. spectat ad dasian: MLWMus. Enchir. 2 p. 153
a tetrachordorum differentia versis in varium -buscharacteribus indicatur. MLWGuido Aret. micr. 5,21 cum moderni ... quattuor tantum signa posuerint, quintum et quintum videlicet sonum eodem ubique -echaractere figurantes (MLWHerm. Augiens. mus. p. 18,33). 2
meton.: a
scriptum —
Schrift: MLWAethicus Ister 66 p. 46,26 prae multis gentilibus ca-buscaracteribus vanae ... doctrinae. MLWTrad. Frising. 44 p. 72,24 ut supra stilo conprehendimus vel cataracteribus depromimus. Vita Laur. Sip. praef. (MGLang. p. 544,7) qui per extraneas scripturas hactenus celebris habebatur, nunc ... proprio -echaractere innotescat. MLWAlbert.
M. cael. hier. 4,7 p. 120
b,6 ‘sacros -escharacteres’ (MLW
PG 3,180D ὑποτύπωσιν), id est litteras vel scripturam. b
manus —
Hand(schrift): MLWEkkeh. IV. cas. 22 p. 95,5 in ... locis plerisque ... Sintrammi ca-iscaracteris libri ... habentur. C
nota numeri, ponderis —
Zahl-, Gewichtszeichen: 1
in univ.: MLWBeda temp. rat. 4,26 ponderum vocabula vel -escharacteres. MLWHraban. cruc. 1,19 p. 224
A omnia ... cruci concordant tramite dictu, lex, numerus ..., -rcharacter
(sc. X). MLWEgbert. fec. rat. 1,920 tessella ca-ecaractere miro. MLWMeinzo epist. p. 203,36 diversis minutiarum ca-buscaracteribus. 2
spectat ad abacum (plerumque MLW
i. q. calculus —
Rechenmarke; de notis numerorum Arabicis MLW
e. g. l. 12): MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,170 cum ... ca-buscaracteribus iniens
Geometrica certamina lusus. MLWRicher. Rem. hist. 3,54 corneos effecit ca-escaracteres. MLWPs. Odo Clun. abac. p. 296
b nomina et figuras -umcharacterum iam consideremus MLW
eqs. MLWHerm. Augiens. abac. p. 644,2 alium
numerum in tertio
tramite secundum ca-escaracteres eundem numerum per distinctionem linearum designantes pone. MLWMathem. var. Bubnov p. 246,10 sunt ... novem ... numerorum ca-escaracteres, qui propriis insignes notulis ... designant quandam potentem efficaciam. MLW
al. D
nota magica —
magisches Zeichen: MLWPirmin. scar. 22 p. 55,2 karactires (caracteris
A), erbas ... nolite vobis ... adpendere
(cf. MLWSermo de sacril. 19 ca-iacaracteria in carta sive in bergamena. MLW
al.). MLWAnselm. Bis. rhet. 2,3 p. 145,7 merens ... ka-buskaracteribus perditis. MLWWibald. epist. 173 p. 294,31 diceris ... quosdam ca-escaracteres habere et illos ad quedam prestigia ... conscribere. MLWAlbert.
M. veget. 6,235 dii, qui invocantur per -escharacteres (carr-carracteres
P) et sigilla et sacrificia. 6,363 -emcharacterem iusquiami pictum.
adde: MLWCaes. Heist. hom. exc. 135 referam tibi -escharacteres, quos cum ... in aure obsessi susurraveris, mox effugiet
daemon. II
eccl.: A
proprie: 1
signum (crucis) —
(Kreuz-)Zeichen: a
strictius: MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 13,11 qui ... crucis Christi ... insigniti ka-ekaractere. MLWStatut. ord. Teut. p. 51, 12 pallium, per quod ordo crucis ka-ekaractere pretenditur. MLWAlbert. Stad. annal. MLWa. 1147 tali se signabant contra Slavos ka-ekaractere. MLW
al. b
latius: MLWLibri Karol. 3,6 p. 117,14 agnus Dei ... spiritus ei ... donum et sui ca-iscaracteris insuperabile signum ... concessit. MLWHraban. hom. II 111 p. 355
A signa eum
(Paulum) -echaractere meo. MLWBereng. Trev. laud. 3,9 p. 977
C Constantinus ... -echaractere Christi se ... consignans. MLWGerhoh. Sim. p. 256,36 sancti patres ... agnoscentes in eis
(ab haereticis baptizatis) ca-emcaracterem Christi, id est integritatem sacramenti. MLWArno Reichersb. apol. p. 210,33 sacramenta, quae ... -ischaracteris formula signantur. 2
insigne (ordinis) —
(Standes-)Merkmal: a
strictius: MLWIonas Bob. Columb. 2,9 p. 251,15 calumniatur capitis comam aliter tondi, alium ca-emcaracterem exprimi. MLWCaes. Heist. mirac. I 1,39 p. 47,11 sine -echaractere coronae. 7,59 p. 79,20 ordines ... confessorum ... certis ca-buscaracteribus distinctos. b
latius accedit notio conversationis vitae: MLWAbsal. serm. 23 p. 124
A quanti in ecclesia Dei per -emcharacterem clericalem in sortem vocati Domini. MLWDial. cler. et laic. p. 316,6 licet ka-emkaracterem, quo ego insignitus sum, tu non geras (MLWChart. Turic. 881). MLWChart. Turic. 1578 propter reverendum karakterem ordinis clericalis. 3
symbolum —
Wahrzeichen: MLWEpist. var. III 14 p. 160,35 cuius
(sacerdotii legalis) maximus -rcharacter erat tabernaculum. B
translate: 1
signum (spirituale) —
(inneres) Kennzeichen: MLWClaud. Taur. epist. 7 p. 604,44 cordi nostro firmissimum ca-rcaracter inpressum. MLWHraban. hom. II 162 p. 457
A apud quos fidei et dilectionis suae -emcharacterem non approbat
Deus (MLWHumb. Sim. 2,41 p. 190,25 fides catholica ... ca-rcharacter est Christi. MLWCarm. Bur. B 47,3,2 quisquis es signatus
f. -echaractere). MLWEpist. Hann. 42 p. 247,13 ostendite ... illum dominici discipulatus ca-emcaracterem. MLWCod. Udalr. 61 p. 128,8 Christi ca-emcaracterem, id est pacem et caritatem. MLWAnnal. Magd. MLWa. 1147 p. 188,49 Rutheni ... christiani nominis ka-emkaracterem habentes. MLW
al. 2
signum sacramentale —
sakramentales Prägezeichen: MLWHelw. denar. p. 89,10 animam ... invisibiliter sigillans ipsam a perditionis massa baptismali -echaractere distinxisti. MLWAlbert.
M. sacram. 25 p. 19,78 ca-rcaracter indelebilis est et perpetuus. 68 p. 47,12 ca-rcaracter ... est ad distinguendum fidelem ab infideli. 219 p. 143,27 ca-rcaracter est relatio a ca-ecaractere aeterno impressa animae rationali MLW
eqs. 220 p. 143,70 tria sacramenta imprimunt ca-emcaracterem, scilicet baptismus et confirmatio et ordo. MLW
al. (v. MLW
ind.). MLWeccl. hier. 2,2 p. 511
b,34 res et sacramentum, scilicet -rcharacter. MLWeuch. 6,2,2,19 p. 394
b,13 mutationes sacramentales ad -escharacteres imprimendos. MLWIustin. Lippifl. 785 -echaractere presbyteratus sacratur. MLWChron. Erf. min. MLWapp. III p. 714,5 Sother papa constituit, quod mulier ..., si ordinata fuerit, non recipit ca-emcaracterem. MLW
al. III
iur. et publ.: A
monogramma, ductus, signaculum, nomen subscriptum —
Monogramm(buchstabe), Schriftzug, Handzeichen, Unterschrift (
cf. MLWGloss. II 346,5 St.-S. caractarem zeihhan vel hantgascrip): MLWTrad. Frising. 34 (a. 769) manu propria ut potui ca-escaracteres cyrografu inchoando depinxi
(sc. Tassilo dux). MLWLiutpr. hist. 6 p. 163,25 litterae ..., quae plumbo signatae sui nominis ca-escaracteres monstrant. MLWDipl. Otton. II. 174 cartam ... quodam ca-ecaractere per obliquum ducto ... firmavimus. MLWChart. Bund. 170 p. 136,5 preceptum ... iussimus ... ca-ecaractere nostri nominis condecorari. MLWConr. Mur. summ. 6,6 p. 476,23 legales ... tabelliones ... instrumentis ... inponunt quoddam signum seu ka-emkaracterem specialem, quo signo seu quo ka-ekaractere idem utuntur pro sigillo.
saepe. adde: MLWErchemb. Cas. hist. 4 ut ... cartas ... nummosque sui nominis ca-buscaracteribus superscribi ... iuberet
Grimualdus. B
sigillum, impressio sigilli —
Siegel, (Siegel-)Abdruck: 1
proprie: MLWDipl. Loth. III. 20 p. 30,18 hanc paginam regalis ca-iscaracteris nostri impressione signari precepimus. MLWChart. Babenb. 111 sigilli ... nostri ka-ekaractere (MLWChart. ord. Teut. [Hass.] 105 instrumentum est MLWs. civitatis ... karacthere roboratum). MLWActa imp. Winkelm. I 116 regie maiestatis nostre ka-ekaractere. MLWChart. Lips. II 11 bullae nostrae auctorabili ca-ecaractere. MLWChart. Babenb. 433 p. 301,15 litteram ... nostro ka-ekaractere consignitam. MLWChart. Turic. 701 universitatis caroboratam. -emcharacterem. MLWChart. Stir. IV 228 cedulam ... nostri ka-iskaracteris munimine
saepe. forma impressa —
Prägung: MLWAlbert.
M. pol. 1,7
f p. 55
b,46 -rcharacter (
p. 1257a,
41 χαρακτήρ) ..., imago scilicet et superscriptio, positus est ... in numismate. 2 a
in imag. et per compar.: MLWChron. Lippold. 3 p. 548,29 erat ... quasi ca-rcaracter et titulus dotis huius ipsius aecclesiae. MLWChart. Port. 131 quod viris tam emeritis ... fraternitatis -echaractere nos ... annexas ... gaudebimus.
cf. p. 518,54.57. MLW
al. MLW
c. sensu serae: MLWFund. Schild. 17 p. 1052,28 divina ... providentia castra virtutum fidei ca-ecaractere et vecte patientie ... firmaverat. b
meton. MLW
i. q. auctoritas, vis rata, tenor —
Beweiskraft, Rechtskraft, Inhalt: MLWChart. episc. Halb. 225 p. 192,16 (c. 1149) quod ... monasterium ... redemerim, hoc testamenti -echaractere signare curavi. MLWChart. Steph. Wirz. 131 p. 139,27 testamentali ka-ekaractere describi. MLWChart. ord. Teut. (Hass.) 8 ca-emcaracterem ... scripti sigilli mei appensione statui roborare. MLWChart. Eichsf. 508 de karaktere suscepcionis ... bonorum. C
status —
Stand: MLWChart. Bern. II 405 p. 424,25 (a. 1256) homines nomen et -emcharacterem nobilitatis habentes. IV
rhet.: 1
genus scribendi, stilus —
Darstellungsart, Stil: MLWHraban. cruc. 2 praef. p. 265
A gemino styli -echaractere. MLWSigeb. Gembl. Theod. praef. p. 462,27 (vs.) hanc
(vitam) vix compegi vilique ca-ecaractere scripsi. MLWChron. Reinh. MLWa. 1215 p. 586,7 orationem ... non solum utili, verum eciam delectabili ca-ecaractere expolitam. 2
sermo —
Ausdrucksweise: MLWSigeboto Paulin. 32 ut Latinae linguae ca-ecaractere ideomata linguae Sclavorum exprimeret.
vocabulum —
Bezeichnung: Bereng. Trev. serm. 5 (MLWPL 160,1034
C) qui ... lux in Domino -echaractere apostolico titulamini. V
philos.: 1
insigne peculiare —
besonderes Kennzeichen: MLWHugo Honaug. div. 18,4 (MLWArchHistDoctrLitt. 37. 1962. p. 144) proprietatis -echaractere sive signo incommunicabili distincta
persona. MLWhom. 1,32,4 (MLWArchHistDoctrLitt. 42. 1967. p. 174) propter ... ypostaticos ca-escaracteres, MLWi. e. personales proprietates. 2
species —
(äußere) Erscheinung: MLWAlbert.
M. metaph. 2,2 p. 93,14 (ed. B. Geyer. 1960) primum est solis natura, secundum
(sc. fulgor) est solis -rcharacter et forma.
Dauser