lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

character

nhd. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

character m.

Bd. 2, Sp. 517
character (ka-, ca-), -eris m. (n.: MLWl. 30. p. 518,19.54) (χαρακτήρ) MLWscript.: catar-: MLWl. 67. -rec-: MLWChart. Turic. 1476 p. 188,12 karecteribus. -akt-: MLWl. 56. p. 518,49.519,41. MLWal. -the-: p. 519,22. -tar-: p. 519,5. adde MLWChart. Turic. 1182 karactare. -tir-: p. 518,18. adde MLWChart. Raitenh. 374. MLWform.: MLWacc. MLWsg. -er: MLWl. 30. MLWacc. MLWpl. -ria: p. 518,19. MLWmetr. -tĕ-: MLWl. 59. p. 518,6.9.57. MLWal. signumZeichen (cf. N. Häring, Scholastik 30. 1955. p. 481sqq., 31. 1956. p. 41sqq. 182sqq.): I gener.: A nota possessionisEigentumszeichen: 1 strictius: a spectat ad bestias: MLWLeg. Wisig. 8,5,8 caballis ... aut bubus ... ca-escaracteres infigere. MLWibid. iterum. MLWMarc. Valer. buc. 3,117 figite signa gregi minimeque novate ca-rcaracter! b spectat ad arbores: MLWLeg. Wisig. 8,6,1 si quis apes in silva ... invenerit, faciat tres decurias, que vocantur ca-escaracteres MLWeqs. 2 latius spectat ad homines: a stigmaBrandmal: MLWChart. Burgenl. I 502 p. 337,49 (a. 1267) ut eidem pro vitio seu nota calumnie -rcharacter imprimatur. 503 ad imponendum eidem ca-emcaracterem. 510 p. 342,24. in imag. et per MLWcompar.: MLWEpist. Hann. 24 p. 56,26 me absolvit ignominię -rcharacter, quem ... inussit meo claustro. 72 (de ulcere) doloris signum et quasi ca-emcaracterem. b maculaFlecken: MLWChron. Erf. mod. I MLWa. 1166 p. 184,21 (de lue) cuique nigro quodam ca-ecaractere inter scapulas apparente. cicatrixNarbe: MLWVita Magni Fauc. p. 426b,14 sunt ... sana reperta ulcera, acsi vix saltim ca-rcaracter (cicatrix 2.3) invenire potuisset. B nota scriptoria, littera Schriftzeichen, Buchstabe (cf. MLWGloss. IV 168,42 St.-S. ca-rcaracter puchstap): 1 proprie: a in univ.: MLWTheodulf. carm. 28, 174 quos (nummos) Arabum sermo sive ca-rcaracter arat. MLWClaud. Taur. epist. 1 p. 592,16 uniuscuiusque doctoris nomen cum suis -buscharacteribus ... subter in paginis adnotavi. MLWDipl. Loth. I. 122 p. 281,2 (ed. Th. Schieffer. 1966) bibliothecam cum ... maioribus -buscharacteribus. MLWOtfr. ad Liutb. p. 167,40 nulli se ca-icaracteri aliquotiens in quodam sono nisi difficile iungens lingua Theotisca. MLWEkkeh. IV. bened. I 27,46 nam dare plura sacer medicamina quisque ca-rcaracter (gloss.: Ebreorum) dicitur. Honor. August. euch. 8 (MLWPL 172,1254D) litterae, in quibus figurae exterius et -escharacteres videntur. Chart. Frauens. 43 (ed. W. Küther, MLWUB Frauensee.1961) actiones ... delet successus temporum, nisi roborentur firmo karaktere litterarum. MLWal. b mus.: MLWHerm. Augiens. mus. p. 4,42 octava, quae aequalem primae sonum habet et ca-emcaracterem (MLWsim. MLWPs. Odo Clun. mus. p. 271a). MLWWilh. Hirs. mus. 41 quisque troporum suum captet proprioque -echaractere signet. MLWal. spectat ad dasian: MLWMus. Enchir. 2 p. 153a tetrachordorum differentia versis in varium -buscharacteribus indicatur. MLWGuido Aret. micr. 5,21 cum moderni ... quattuor tantum signa posuerint, quintum et quintum videlicet sonum eodem ubique -echaractere figurantes (MLWHerm. Augiens. mus. p. 18,33). 2 meton.: a scriptumSchrift: MLWAethicus Ister 66 p. 46,26 prae multis gentilibus ca-buscaracteribus vanae ... doctrinae. MLWTrad. Frising. 44 p. 72,24 ut supra stilo conprehendimus vel cataracteribus depromimus. Vita Laur. Sip. praef. (MGLang. p. 544,7) qui per extraneas scripturas hactenus celebris habebatur, nunc ... proprio -echaractere innotescat. MLWAlbert. M. cael. hier. 4,7 p. 120b,6 ‘sacros -escharacteres’ (MLWPG 3,180D ὑποτύπωσιν), id est litteras vel scripturam. b manusHand(schrift): MLWEkkeh. IV. cas. 22 p. 95,5 in ... locis plerisque ... Sintrammi ca-iscaracteris libri ... habentur. C nota numeri, ponderisZahl-, Gewichtszeichen: 1 in univ.: MLWBeda temp. rat. 4,26 ponderum vocabula vel -escharacteres. MLWHraban. cruc. 1,19 p. 224A omnia ... cruci concordant tramite dictu, lex, numerus ..., -rcharacter (sc. X). MLWEgbert. fec. rat. 1,920 tessella ca-ecaractere miro. MLWMeinzo epist. p. 203,36 diversis minutiarum ca-buscaracteribus. 2 spectat ad abacum (plerumque MLWi. q. calculus Rechenmarke; de notis numerorum Arabicis MLWe. g. l. 12): MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,170 cum ... ca-buscaracteribus iniens Geometrica certamina lusus. MLWRicher. Rem. hist. 3,54 corneos effecit ca-escaracteres. MLWPs. Odo Clun. abac. p. 296b nomina et figuras -umcharacterum iam consideremus MLWeqs. MLWHerm. Augiens. abac. p. 644,2 alium numerum in tertio tramite secundum ca-escaracteres eundem numerum per distinctionem linearum designantes pone. MLWMathem. var. Bubnov p. 246,10 sunt ... novem ... numerorum ca-escaracteres, qui propriis insignes notulis ... designant quandam potentem efficaciam. MLWal. D nota magicamagisches Zeichen: MLWPirmin. scar. 22 p. 55,2 karactires (caracteris A), erbas ... nolite vobis ... adpendere (cf. MLWSermo de sacril. 19 ca-iacaracteria in carta sive in bergamena. MLWal.). MLWAnselm. Bis. rhet. 2,3 p. 145,7 merens ... ka-buskaracteribus perditis. MLWWibald. epist. 173 p. 294,31 diceris ... quosdam ca-escaracteres habere et illos ad quedam prestigia ... conscribere. MLWAlbert. M. veget. 6,235 dii, qui invocantur per -escharacteres (carr-carracteres P) et sigilla et sacrificia. 6,363 -emcharacterem iusquiami pictum. adde: MLWCaes. Heist. hom. exc. 135 referam tibi -escharacteres, quos cum ... in aure obsessi susurraveris, mox effugiet daemon. II eccl.: A proprie: 1 signum (crucis)(Kreuz-)Zeichen: a strictius: MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 13,11 qui ... crucis Christi ... insigniti ka-ekaractere. MLWStatut. ord. Teut. p. 51, 12 pallium, per quod ordo crucis ka-ekaractere pretenditur. MLWAlbert. Stad. annal. MLWa. 1147 tali se signabant contra Slavos ka-ekaractere. MLWal. b latius: MLWLibri Karol. 3,6 p. 117,14 agnus Dei ... spiritus ei ... donum et sui ca-iscaracteris insuperabile signum ... concessit. MLWHraban. hom. II 111 p. 355A signa eum (Paulum) -echaractere meo. MLWBereng. Trev. laud. 3,9 p. 977C Constantinus ... -echaractere Christi se ... consignans. MLWGerhoh. Sim. p. 256,36 sancti patres ... agnoscentes in eis (ab haereticis baptizatis) ca-emcaracterem Christi, id est integritatem sacramenti. MLWArno Reichersb. apol. p. 210,33 sacramenta, quae ... -ischaracteris formula signantur. 2 insigne (ordinis)(Standes-)Merkmal: a strictius: MLWIonas Bob. Columb. 2,9 p. 251,15 calumniatur capitis comam aliter tondi, alium ca-emcaracterem exprimi. MLWCaes. Heist. mirac. I 1,39 p. 47,11 sine -echaractere coronae. 7,59 p. 79,20 ordines ... confessorum ... certis ca-buscaracteribus distinctos. b latius accedit notio conversationis vitae: MLWAbsal. serm. 23 p. 124A quanti in ecclesia Dei per -emcharacterem clericalem in sortem vocati Domini. MLWDial. cler. et laic. p. 316,6 licet ka-emkaracterem, quo ego insignitus sum, tu non geras (MLWChart. Turic. 881). MLWChart. Turic. 1578 propter reverendum karakterem ordinis clericalis. 3 symbolumWahrzeichen: MLWEpist. var. III 14 p. 160,35 cuius (sacerdotii legalis) maximus -rcharacter erat tabernaculum. B translate: 1 signum (spirituale) (inneres) Kennzeichen: MLWClaud. Taur. epist. 7 p. 604,44 cordi nostro firmissimum ca-rcaracter inpressum. MLWHraban. hom. II 162 p. 457A apud quos fidei et dilectionis suae -emcharacterem non approbat Deus (MLWHumb. Sim. 2,41 p. 190,25 fides catholica ... ca-rcharacter est Christi. MLWCarm. Bur. B 47,3,2 quisquis es signatus f. -echaractere). MLWEpist. Hann. 42 p. 247,13 ostendite ... illum dominici discipulatus ca-emcaracterem. MLWCod. Udalr. 61 p. 128,8 Christi ca-emcaracterem, id est pacem et caritatem. MLWAnnal. Magd. MLWa. 1147 p. 188,49 Rutheni ... christiani nominis ka-emkaracterem habentes. MLWal. 2 signum sacramentalesakramentales Prägezeichen: MLWHelw. denar. p. 89,10 animam ... invisibiliter sigillans ipsam a perditionis massa baptismali -echaractere distinxisti. MLWAlbert. M. sacram. 25 p. 19,78 ca-rcaracter indelebilis est et perpetuus. 68 p. 47,12 ca-rcaracter ... est ad distinguendum fidelem ab infideli. 219 p. 143,27 ca-rcaracter est relatio a ca-ecaractere aeterno impressa animae rationali MLWeqs. 220 p. 143,70 tria sacramenta imprimunt ca-emcaracterem, scilicet baptismus et confirmatio et ordo. MLWal. (v. MLWind.). MLWeccl. hier. 2,2 p. 511b,34 res et sacramentum, scilicet -rcharacter. MLWeuch. 6,2,2,19 p. 394b,13 mutationes sacramentales ad -escharacteres imprimendos. MLWIustin. Lippifl. 785 -echaractere presbyteratus sacratur. MLWChron. Erf. min. MLWapp. III p. 714,5 Sother papa constituit, quod mulier ..., si ordinata fuerit, non recipit ca-emcaracterem. MLWal. III iur. et publ.: A monogramma, ductus, signaculum, nomen subscriptumMonogramm(buchstabe), Schriftzug, Handzeichen, Unterschrift (cf. MLWGloss. II 346,5 St.-S. caractarem zeihhan vel hantgascrip): MLWTrad. Frising. 34 (a. 769) manu propria ut potui ca-escaracteres cyrografu inchoando depinxi (sc. Tassilo dux). MLWLiutpr. hist. 6 p. 163,25 litterae ..., quae plumbo signatae sui nominis ca-escaracteres monstrant. MLWDipl. Otton. II. 174 cartam ... quodam ca-ecaractere per obliquum ducto ... firmavimus. MLWChart. Bund. 170 p. 136,5 preceptum ... iussimus ... ca-ecaractere nostri nominis condecorari. MLWConr. Mur. summ. 6,6 p. 476,23 legales ... tabelliones ... instrumentis ... inponunt quoddam signum seu ka-emkaracterem specialem, quo signo seu quo ka-ekaractere idem utuntur pro sigillo. saepe. adde: MLWErchemb. Cas. hist. 4 ut ... cartas ... nummosque sui nominis ca-buscaracteribus superscribi ... iuberet Grimualdus. B sigillum, impressio sigilliSiegel, (Siegel-)Abdruck: 1 proprie: MLWDipl. Loth. III. 20 p. 30,18 hanc paginam regalis ca-iscaracteris nostri impressione signari precepimus. MLWChart. Babenb. 111 sigilli ... nostri ka-ekaractere (MLWChart. ord. Teut. [Hass.] 105 instrumentum est MLWs. civitatis ... karacthere roboratum). MLWActa imp. Winkelm. I 116 regie maiestatis nostre ka-ekaractere. MLWChart. Lips. II 11 bullae nostrae auctorabili ca-ecaractere. MLWChart. Babenb. 433 p. 301,15 litteram ... nostro ka-ekaractere consignitam. MLWChart. Turic. 701 universitatis caroboratam. -emcharacterem. MLWChart. Stir. IV 228 cedulam ... nostri ka-iskaracteris munimine saepe. forma impressaPrägung: MLWAlbert. M. pol. 1,7f p. 55b,46 -rcharacter (p. 1257a,41 χαρακτήρ) ..., imago scilicet et superscriptio, positus est ... in numismate. 2 a in imag. et per compar.: MLWChron. Lippold. 3 p. 548,29 erat ... quasi ca-rcaracter et titulus dotis huius ipsius aecclesiae. MLWChart. Port. 131 quod viris tam emeritis ... fraternitatis -echaractere nos ... annexas ... gaudebimus. cf. p. 518,54.57. MLWal. MLWc. sensu serae: MLWFund. Schild. 17 p. 1052,28 divina ... providentia castra virtutum fidei ca-ecaractere et vecte patientie ... firmaverat. b meton. MLWi. q. auctoritas, vis rata, tenorBeweiskraft, Rechtskraft, Inhalt: MLWChart. episc. Halb. 225 p. 192,16 (c. 1149) quod ... monasterium ... redemerim, hoc testamenti -echaractere signare curavi. MLWChart. Steph. Wirz. 131 p. 139,27 testamentali ka-ekaractere describi. MLWChart. ord. Teut. (Hass.) 8 ca-emcaracterem ... scripti sigilli mei appensione statui roborare. MLWChart. Eichsf. 508 de karaktere suscepcionis ... bonorum. C statusStand: MLWChart. Bern. II 405 p. 424,25 (a. 1256) homines nomen et -emcharacterem nobilitatis habentes. IV rhet.: 1 genus scribendi, stilusDarstellungsart, Stil: MLWHraban. cruc. 2 praef. p. 265A gemino styli -echaractere. MLWSigeb. Gembl. Theod. praef. p. 462,27 (vs.) hanc (vitam) vix compegi vilique ca-ecaractere scripsi. MLWChron. Reinh. MLWa. 1215 p. 586,7 orationem ... non solum utili, verum eciam delectabili ca-ecaractere expolitam. 2 sermoAusdrucksweise: MLWSigeboto Paulin. 32 ut Latinae linguae ca-ecaractere ideomata linguae Sclavorum exprimeret. vocabulumBezeichnung: Bereng. Trev. serm. 5 (MLWPL 160,1034C) qui ... lux in Domino -echaractere apostolico titulamini. V philos.: 1 insigne peculiarebesonderes Kennzeichen: MLWHugo Honaug. div. 18,4 (MLWArchHistDoctrLitt. 37. 1962. p. 144) proprietatis -echaractere sive signo incommunicabili distincta persona. MLWhom. 1,32,4 (MLWArchHistDoctrLitt. 42. 1967. p. 174) propter ... ypostaticos ca-escaracteres, MLWi. e. personales proprietates. 2 species (äußere) Erscheinung: MLWAlbert. M. metaph. 2,2 p. 93,14 (ed. B. Geyer. 1960) primum est solis natura, secundum (sc. fulgor) est solis -rcharacter et forma. Dauser
12155 Zeichen · 775 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    characterm.

    Grimm (DWB, 1854–1961)

    character , m. , ein dem ohr des volks seltsam lautendes wort, für dessen verschiedne bedeutungen wir unsere eignen ausd…

  2. Latein
    characterm.

    Mittellateinisches Wb.

    character (ka-, ca-) , -eris m. (n.: l. 30. p. 518,19.54) ( χαρακτήρ) script. : catar-: l. 67. -rec-: Chart. Turic. 1476…

Verweisungsnetz

4 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 2 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit character

22 Bildungen · 22 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

character‑ als Erstglied (22 von 22)

characterdichter

DWB

character·dichter

characterdichter , m. wie unverständig hat man diesem groszen characterdichter seine halb- oder zweidrittelengel vorgeworfen. J. P. aesth. 2…

characteren

KöblerMnd

characteren , sw. V. Vw.: s. karaktēren

charactergerippe

DWB

character·gerippe

charactergerippe , n. wer aus einzelnen in der erfahrung liegenden gliederknochen sich ein charactergerippe auf verschiedenen kirchhöfen auf…

charactericus

MLW

* charactericus , -a, -um . ( χαρακτηρικός) insigniens — kennzeichnend : Hugo Honaug. div. 31,26 ( ArchHistDoctrLitt . 37. 1962. p. 181) ait…

characterisieren

DWB

characterisieren , notare, titulum tribuere, kennzeichnen: ein characterisierter mann.

characteristicus

MLW

* characteristicus (ca-, ka-) , -a, -um . ( χαρακτηριστικός) 1 adi. i. q. insigniens — kennzeichnend : Lamb. Leod. Matth. I 2584 (add. cod. …

characteristik

DWB

characteristik , f. notatio, descriptio, hervorhebende schilderung.

characteristiker

DWB

characteristiker , m. characteristiker in der kunst. Göthe 38, 132 .

characteristisch

DWB

characteristisch , accurate designans: characteristisches merkmal = character 2; ein characteristisches bild; die arbeit hat gar nichts char…

characterizo

MLW

characterizo (ca-) , -atum , -are characterizare . ( χαρακτηρίζειν) insignire , manifestare — kennzeichnen, deutlich machen : Heiric . Germ.…

characterlos

DWB

character·los

characterlos , sibi non constans: ein characterloser mensch ist mehr als ein unbedeutender.

charactermann

DWB

character·mann

charactermann , m. in der kunst. Göthe 38, 132 ; ferner soll den charactermännern die schöne leichtigkeit fehlen, ohne welche keine kunst zu…

charactermaske

DWB

character·maske

charactermaske , f. das gesicht oder das äuszere, diese charactermaske des verborgenen ich. J. P. aesth. 2, 58.

charactermischling

DWB

character·mischling

charactermischling , m. hinter oder unter dem ideal der liebenden kraft erheben sich nun die poetischerlaubten charactermischlinge. 2, 67.

charactersonne

DWB

character·sonne

charactersonne , f. die himmlischen charactersonnen trüben sich zu einem klümpchen erde ein. J. P. aesth. 1, 53.