cardinalis

cardinalis -is f. Fermate — fermata [syn.: voluntaria, signum concordationis] [s.XIV] LmLMens. Item notandum p. 415b: Item sciendum, quod plures reperiuntur longe coronas in capitibus suis deferentes, ut sic: , que cardinales a musicis nuncupantur. Denotatur autem per easdem notulas in eis fieri pausam modicam concentus et protractionem spiraminis absque plena notularum prolatione. LmLAnon. Kellner p. 74: Figurarum ... alia maxima , alia cardinalis ... Cardinalis est ut finalis brevis. LmLAnon. Kellner p. 75: residuae notae sunt inventae propter mixturas ut brevis plicata, semibrevis alterata, cardinalis, fusielis et semifusielis et semifusielis semi. ... cardinalis potest poni in quacumque materia, ubi sic placuerit (sim. LmLAnon. Vratisl. p. 335b). LmLAnon. Vratisl. p. 334b: cardinalis sive voluntaria (sc. formatur) sic: . LmLAnon. Vipiten. 4, 17: Et est sciendum, quod cardinalis semper illud representat, quod prius representabat sine signo illo supraposito, sed solum differt in hoc, quod debet cantari sub uno motu, que forte prius distinguabatur. [s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 177, 6: Ista tamen pausa sic formata  valet duplicem longam, cardinalis (ms; ed.: duplicem longam cardinalem,) et valet ac si esset pausa generalis. (?) LmLTact. Reperi 66: cardinales . LmLAnon. Couss. XII 10, 15: aliquod signum dicitur signum concordationis, quod alio nomine dicitur cardinalis, quia formatur ad modum pilei cardinalis, ut hic: . LmLAnon. Mell. 5, 11: secundum modernos nunc reperiuntur in cantu mensurali 14 species notarum, videlicet longissima, duplex longa ... cardinalis seu voluntaria. LmLAnon. Salisb. 8, 10: Aliquod est signum <concordationis> et dicitur cardinalis , sub quo omnes voces, scilicet discantus, tenor et relique (ms.; ed.: reliqua), longo accentu dulcisonas (ms: dulci sonas; ed.: dulci sonans) fundunt consonantias. LmLCompil. Salisb. 99: Signum cardinalis . cf. LmLWolf, Mensural-Notation p. 90 sq.