capitalis

capitalis -is m. et f. et capitale -is n. Haupt-Schlußformel (Differenz) für das „Saeculorum amen“ der Psalmtöne — principal cadential formula (differentia) for the ‘Saeculorum amen’ of a psalm tone [opp.: collateralis] [s.XV] LmLIoh. Olom. 9 p. 51: Tonus capitalis tertii toni principiat cantum proprie in ⋅E⋅ gravi et in principiis vel in medio tendit ad ⋅c⋅ acutum ... Versus: Ter eius hic voce capitalis scandit in arte. De prima differentia toni tertii. Prima differentia toni tertii incipit cantum in ⋅G⋅ gravi eqs. LmLIoh. Olom. 9 p. 60: Differentia toni sexti, pro qua ut plurimum capitalis ponitur, incipit cantum in ⋅F⋅ gravi. LmLIoh. Olom. 9 p. 65: Versus: Suscipit octava capitalis sic tibi cursus. LmLAnon. Claudifor. 4, 5, 13: Tonus capitalis: „Tota pulchra es“ ... Alius capitalis: „Post partum virgo“. LmLAnon. Claudifor. 4, 6, 7: si introitus incipiuntur in ⋅f⋅ finali et secundum communes saltus quinti toni ascendunt ad diapente, tunc assignandus capitalis praecise consimilis tono capitali in antiphonis. LmLTrad. Holl. I p. 182: Illa (ed.: Ille) tamen capitalis dicitur, cuius cantus in finali sede incipitur, reliquae vero collaterales, qui super aliis principiis inchoantur. LmLTrad. Holl. I p. 184: quando enim tertius tonus incipit in ⋅e⋅lami, tunc differentia „Saeculorum“ dirigit finem ad ⋅a⋅lamire punctuatim descendendo usque ad ⋅f⋅faut hoc modo: ⋅c⋅c⋅a⋅c⋅a⋅g⋅f⋅. Et dicitur capitalis (sim. LmLTrad. Holl. I p. 185-187). LmLTrad. Holl. III 9 p. 65: Capitalis primus. Prima differentia. ... Secunda differentia. LmLTrad. Holl. III 9 p. 74: Et eidem (sc. quarto tono) assignantur quatuor differentie scilicet praeter capitalem. LmLTrad. Holl. III 9 p. 75. LmLLad. Zalk. B 1: tonus capitur aduc dupliciter: primo pro solius euouae consideratione, sive „Seculorum amen“, quod idem est, secundum quod psalmos accentuamus. Et sic capitur, cum dicimus: Ista antiphona habet talem differentiam vel tale capitale. [] LmLLad. Zalk. B 37: hoc capitale fit, quando introitus tertii toni inchoatur in ⋅g⋅solreut. LmLMich. Keinsp. ton. 4: Primus tonus ... cuius capitale est: (sequitur exemplum). LmLMich. Keinsp. ton. 26: Capitale secundi toni: „Simile“. LmLMich. Keinsp. ton. 30 - 108 passim. LmLSzydlov. 14 p. 70: illa antiphona „O Christi pietas“, que communiter ad sextum intonatur tonum, licet plus habeat de quinto capitali seu principali. v. differentia capitalis, tonus capitalis