calumnio, -avi, -atum, -are.
MLW
script.: ka-:
p. 96,35. -lom-:
p. 96,10. -lopn-:
p. 96,24. MLW
form.: MLW
inf. -nari:
p. 96,38. MLW
pass.: MLW
praes.: p. 96,10.16.35sqq.59.61.63. MLW
perf.: p. 96,12.15.26. 57. MLW
struct.: MLW
dat. (
cf. MLWGodesc. Saxo gramm. 1,17): MLW
l. 64. p. 96,2.66.71. MLW
acc.: MLW
l. 63. p. 96,3.11.22.32.47.55. saepe. MLW
acc. MLW
c. MLW
inf.: MLW
l. 67sqq. p. 96,27.97,2. quod:
p. 96,2. MLW
absol.: MLW
l. 62. p. 96,13.19.22.29.42.45.64.69. I
de mendacio, dolo: A
criminari, dolose accusare, maligne loqui —
verleumden, böswillig anklagen, Übles nachsagen: MLWLeg. Burgund. const. I 80
capit. de testibus falsa referentibus et -antibuscalumniantibus (calumniatoribus MLW
var. l.). MLWLex Frision. 3,9 si ... falso eum -tuscalumniatus est. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 294,8 ei
(regi) adversari et -aricalumniari non cessabant. B
maligne affirmare —
böswillig behaupten: MLWChart. cell. Paulin. 40 p. 54,29 (a. 1195) ne ... privilegium sine nostra conscientia fuisse conscriptum ... quis ... -mpnieturcalumpnietur. MLWOtto Frising. chron. 6,31 p. 295,20 comes ... regnum ... ad se pertinere -mpnianscalumpnians (
cf. 7,22 p. 344,8). C
simulare —
heucheln: MLWOdbert. Frid. 15 quasi victus imperator ... alteri cessit ..., pacem petivit et -mpniatuscalumpniatus amicum sibi facit. D
vituperare, (infense) carpere —
tadeln, (gehässige) Kritik üben: Ludow. II. ad Basil. (MLWMGEpist. VII p. 389,18) -mpniaricalumpniari poteris et Samuel, quod MLW
eqs. MLWEpist. Mog. 22 ne ... -enturcalumnientur mihi fastidientes. MLWHerm. Torn. rest. 15 p. 281,41 si quid in eo
iudicio vellet -mpniaricalumpniari (MLW
syn. reprehendo).
v. et p. 97,19. II
de petitione, querela (fere iniqua vel noniam iusta; sensu iniquitatis evanido: l. 19.22.28sq.42): A
de vindicatione (praecipue repetitione): 1
c. sensu postulandi: a
in iudicium vocare, actionem instituere —
verklagen, Klage anstrengen: MLWEdict. Roth. 230 vinditor ... preveat sacramentum ... et amplius non calomnietur. MLWForm. Turon. 41 contra legem ipsum hominem -batcalumniabat
interpellator. MLWLex Frision. 11,2 si litus ... a domino de capitis sui conditione fuerit -tuscalumniatus. MLWDipl. Heinr. IV. 345 p. 456,39 ne postmodum detur aliquibus -mpniandicalumpniandi locus. MLWChart. Lub. 180 p. 167,16 si ... propter debitum fuerit mercator -mpniatuscalumpniatus. MLWChart. Raitenh. 219 ne super ... donatione ... ecclesia ... ab heredum meorum aliquo -mpnieturcalumpnietur. b
arrogare, repetere —
beanspruchen, Ansprüche (wieder) geltend machen: MLWAgnell. lib. pont. 30 p. 295,8 ivit ille iterum ad ... salvatoris effigiem et -mpniavitcalumpniavit (-mpniatuscalumpniatus est
2). MLWFlod. hist. 4,1 p. 558,43 Hucboldus ... munus ... abbatis -mpniabaturcalumpniabatur. MLWChart. Mog. A 571 p. 487,38 qui reclamaret vel -mpniareturcalumpniaretur. MLWChart. episc. Halb. 285 terminos, quos episcopus ... vane -mpniaturcalumpniatur. MLWChart. Laus. 154 Nantelmus ... calopniabatur capitulo Domanie ..., quem dicebat fuisse de hominibus suis. MLWWilh. Andr. chron. 81 qualiter ... decima fuerit ... a falsis heredibus -mpniatacalumpniata. MLW
al. c
queri —
sich beklagen: MLWDipl. Loth. III. 123 si inique vos gravari -aminicalumniamini
(sc. cives). MLWLamb. Ard. hist. 146 quicquid ... monachi de iniuria ... sibi ... illata -andocalumniando vel reclamando dictaverint. 2
c. sensu improbandi: a
impugnare, irritum declarare —
anfechten, für ungültig erklären: MLWTrad. Patav. 67 (a. 815) qui contra hanc cartulam ... malo ordine venire aut eam -arecalumniare temptaverit (MLWTrad. Lunaelac. 129. MLWConc. Karol. 58 p. 783,32). MLWChart. Sangall. B 470 p. 345,9 ne
condicionum forma a quoquam ... possit infringi vel kalumpniari (MLWChart. ord. Teut. 281 ne hec ... renunciacio ... MLWi. aut -mpniaricalumpniari valeat). MLWChart. Advoc. 177 p. 90,36 ut ... hec ... conpositio ... a nullo nolat -mpnaricalumpnari. MLW
al. b
contradicere, intercedere —
widersprechen, Einspruch erheben: MLWHraban. epist. 42 p. 482,27 capitula -antiumcalumniantium Gallorum de predestinatione. MLWOtto Frising. chron. 8,3 p. 397,9 si qui ... contendunt ... hunc
(antichristum) bestiam dictum, non -mpniorcalumpnior (
cf. 8,9 p. 404,23). B
de exactione publica MLW
i. q. expostulare, tributis onerare —
Forderungen stellen, mit Abgaben belasten: MLWForm. Flav. 44 p. 482, 21 ut, quod rex ... voluit esse constructum, ... sit ... a -andicalumniandi occasionibus servatum. MLWForm. Sal. Merk. 41 ut neque vos
(sc. comes) neque iuniores vestri ... ipsum
virum pro hoc inquietare nec -arecalumniare nec de rebus suis abstrahere ... praesumatis. MLWDipl. Otton. I. 378 ut nullus dux ... massarios, libellarios ... pignorare, -arecalumniare ... audeat. MLWDipl. Otton. III. 310 p. 737,26 -arecalumniare, disvestire aut molestare. III
de facinore (cf. MLWGloss. I 399,20 St.-S. -tuscalumniatus sum harmisota. IV 198,15 -orcalumnior hermio. MLW
al.): A
aggredi, sauciare, vexare —
angreifen, schwer verletzen, mißhandeln: MLWCapit. reg. Franc. 176 p. 361,4 si quis subdiaconum -tuscalumniatus fuerit, vulneraverit vel debilitaverit. MLWEpist. Teg. I 62 servi eius famulis nostris cędibus -tiscalumniatis quodcumque volunt ... abstrahunt. B
offendere, maledicere —
beleidigen, schmähen (
cf. MLWGloss. I 717,43 St.-S. -aturcalumniatur MLWi. skildit. II 333,40 -anturcalumniantur lastront. 758,27 -aturcalumniatur unerot uuirdit): MLWHrotsv. Dulc. 1,3 temere -mpniariscalumpniaris statum Dei omnipotentis. MLWSap. 5,18 quod ab hac vili puellula ... -aricalumniari pateris. MLWGesta Godefr. Trev. 4 p. 202,12 qui de clero ... de civitate exeuntes ... capiebantur, -mpniabanturcalumpniabatur.
al. cavillari —
spotten: MLWEpist. pont. Rom. sel. I 2 p. 16,12 gratis -arecalumniare conantur. C
iniuriam facere —
Leid antun: MLWVita Mathild. II p. 291,22 rex Otto -mpniaturcalumpniatur nobis. IV
de incommodo: A
detrimento afficere, nocere —
schädigen, Schaden zufügen (
cf. MLWGloss. I 710,39 St.-S. -antibuscalumniantibus scadonten): MLWForm. Sal. Merk. 7 nec alienare nec -arecalumniare nec in naufragium ponere ... habeam potestatem. MLWCosmas chron. 2,2 p. 83,4 ne differret ... occasionem -mpniandicalumpniandi suis inimicis. B
impedire —
hindern: Triumph. Lamb. 17 (MLWMGScript. XX p. 509,20; MLWc. 1141) in qua
(domo) arbalistae ... -renturcalumniarentur aquam haurire obsessos.
v. et *calengio.