lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

bellum

Lex. bis lat. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

bellum n.

Bd. 1, Sp. 1414
bellum, -i n. (? m.: p. 1415,71sq.; f.: p. 1415,30) MLWplur. sensu MLWsing.: MLWl. 62,71. p. 1415,70. I latius MLWi. q. actiones pugnandi continuaeKrieg, Feindseligkeiten (cf. MLWGloss. III 216,5 St.-S. -umbellum urluoge. 225,59 -umbellum wîch): A proprie: MLWLiutg. Greg. 2 p. 70,14 in ... -orumbellorum certamine (cf. MLWHrotsv. gest. 1489 invicti duro luctamine -ibelli. Const. I 391,7 p. 558,32 in omni congressione -ibelli. MLWal.). MLWWalahfr. Blaithm. 107 per publica -abella ministros temnere daemonicos (MLWDipl. Heinr. IV. 310 p. 408,37 pro nostro honore defendendo in publico -obello corruerunt. MLWal.). Wett. 822 -abella movet Karolus (cf. MLWDipl. Heinr. IV. 351 p. 464,1 cum ... gens Saxonum ... -umbellum adversum nos ... sumeret. MLWal.). MLWEinh. Karol. 3 p. 5,18 finito Aquitanico -obello. (cf. 11 p. 14,3 Baioaricum ... -umbellum. MLWPoeta Saxo 3,344 Saxonica -abella. MLWIoh. Canap. Adalb. 8 rediens ... de Sarracino -obello. MLWal.). Form. Sangall. II 42 p. 425,13 quotienscumque -umbellum contra paganos illis (provincialibus) fuerit indictum (MLWAnnal. Erf. Loth. MLWa. 1125 rex ... duci ... publice -umbellum indicit. MLWal.). MLWPoeta Saxo 1,124 qui (Desiderius) -abella parabat. MLWCapit. reg. Franc. 252 p. 248,22 quicunque clericus aut in -obello aut in rixa ... mortuus fuerit. MLWAnnal. Xant. MLWa. 867 p. 25,1 ingens -umbellum inter Gallos et paganos geritur. MLWOrd. coron. imp. 2,9 ut pax ecclesiarum nulla turbetur tempestate -orumbellorum (cf. MLWThietm. chron. 2,13 sedatis -orumbellorum assperitatibus. MLWal.). MLWLiutpr. antap. 1,27 -orumbellorum paraverant instrumenta. MLWWiduk. gest. 1,6 p. 7,12 loca iure -ibelli obtinent. 1,38 p. 55,6 civilibus discordiis et externis -isbellis ... attriti. 3,63 finis civilis -ibelli terminus sit libelli (MLWBerth. [?] annal. MLWa. 1066 multi nobiles civili -obello perierunt. MLWal.). MLWWipo gest. epist. p. 3,4 imperatori Heinrico ... ad pacem et -umbellum idoneo (1 p. 12,18 -obello et pace ... Burgundiam temperavit. MLWal.). MLWChron. Pol. 3,11 p. 139,15 ipse ... cum paganis -abella gerit licita; sed nos contra christianos gerimus illicita (cf. MLWAlex. Min. apoc. 19 p. 399,24 apparet, quod ... christiani ... iustum -umbellum habeant contra infideles. MLWal.). MLWOtto Frising. gest. 2,51 Mediolanenses ... renovant -umbellum. MLWCarm. de Frid. I. imp. 1362 dicunt -umbellum se non cepisse profanum. persaepe. MLWproverb.: MLWWipo prov. 27 incendium -orumbellorum corruptio est morum. expressius MLWi. q. militiaWaffendienst: MLWLup. Ferr. epist. 83 in litteras relatum est nequaquam invitos ad -umbellum esse cogendos. B meton. MLWi. q. exercitus, copiaeHeer, Truppenmasse:MLW Albert. Aquens. hist. 10,11 christiani, licet hoc -umbellum a Babylonia transmissum aestimaverint, nequaquam formidine concuti potuerunt. II strictius MLWi. q. pugna, certamenKampf, Streit: A proprie: 1 spectat ad homines: a gener. (saepe MLWi. q. proeliumSchlacht): MLWAldh. ad Acirc. 85,6 amo (sc. fundibalus) cum tereti -umbellum decernere saxo. MLWEigil Sturm. 23 contra Saxones -umbellum inire. MLWAnnal. regni Franc. MLWa. 782 p. 60,15 commiserunt -umbellum cum Saxonibus. Angilb. carm. tit. (MLWMGPoet. II p. 138; MLWcod. L) versus de -abella, quae fuit acta Fontaneto. MLWRimb. Anscar. 30 p. 61,8 ut ... a mane usque ad vesperam dimicantes -obello instarent. MLWPoeta Saxo 1,115 gemino Langabardos invadere -obello decrevit Carolus (item de impetu: MLWGerh. August. Udalr. I 12 p. 401,24 porta ... a densitate Ungrorum -obello occupata est). MLWAnnal. Xant. MLWa. 840 vix sine -obello discesserunt a se Lotharius et Ludewicus. MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 891 p. 120,22 pedestre -umbellum aggredere. MLWRegino chron. MLWa. 860 p. 79,12 nox superveniens -umbellum (prelium B) diremit. MLWHrotsv. gest. 285 subiit validum forti luctamine -umbellum. MLWRuotg. Brun. 36 p. 37,7 barbari -umbellum vitantes. MLWWiduk. gest. 2,11 p. 77,9 in Biertanico ... -obello. 3,30 audit, quia Avares ... disponerent ... publico -obello eum temptare. MLWDipl. Otton. II. 280 p. 326,5 in die -ibelli, quod fuit inter nos et Sarracenos. MLWGerh. August. Udalr. I 12 p. 402,11 -umbellum viriliter ... agere. MLWThietm. chron. 2,6 rebelles assiduo multum fatigavit -obello (item de oppugnatione: 7,61 milites Bolizlavi urbem ... aggressi et -obello ... inpugnantes diutino). MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1080 p. 325,14 -ibelli conflictatio ... ad usque noctem ... perduravit. MLWAdam gest. 2,5 quos (populos Sclavorum) pater eius (Ottonis) uno grandi -obello domuerat. 2,30 -abella navalia. Const. II 215,9 per -abella campestria (MLWChart. Brixin. 218 p. 208,17 quibusdam ... campestri -obello devictis). persaepe. expressius MLWi. q. fortuna pugnandi Schlachtenglück: MLWWiduk. gest. 1,9 p. 13,1 pugnatum est ancipiti -obello (3,35). de trucidatione martyrum: MLWWillib. Bonif. 8 p. 49,25 cessate, pueri, a conflictu pugnaeque deponite -umbellum (cf. MLWVita Bonif. II 9 p. 101,4). MLWBruno Querf. fratr. 13 p. 730,42 aderant facili -obello canes ad sanguinem. b spec.: α de inimicitiis privatis MLWi. q. faidaFehde: MLWRup. Mediol. Adalb. 26 p. 20,5 sevo exemplo parricidale exoritur -umbellum. MLWWiduk. gest. 1,22 p. 31,17 (rec. B) nec ullus regum tam ingens -umbellum inter eminentes viros (sc. Cuonradum et Adalbertum) potuit sedare. MLWEpist. Hann. 70 vos arma fremere, -abella serere. MLWDipl. Otton. I. 438 p. 592,18 (spur.) qui (subadvocatus) et si aliquando habuerit -umbellum contra aliquem de paribus suis, quod -umbellum nonnisi ad ipsum pertineat MLWeqs. MLWChart. Hohenloh. 92 p. 59,13sq. statuerunt, quod, si unus fratrum intrabit aliquod -umbellum a parte una, alter idem -umbellum a parte altera non intrabit. MLWal. β de certamine singulari MLWi. q. duellumZweikampf: MLWWaltharius 923 metuenda virum tum -abella videres. 1400 qua duo magnanimi heroes ... steterant in fulmine -ibelli. MLWibid. MLWal. remissius: MLWRhythm. 40,4,1 -umbellum crudilem inter duos geritur, Cain occidit Abel. MLWiur.: MLWBruno Magd. bell. 19 sollicitavit, ut ... hoc se ... singulari -obello probaturum promitteret. MLWGalb. Karol. 7 p. 565,21 contigit, quod miles ... ad singulare -umbellum alium quemdam in presentia comitis appellaret militem. MLWAnnal. Ianuens. I p. 200,5. 2 spectat ad bestias: MLWAldh. ad Acirc. 20,4 semper acuta gero (sc. apis) crudelis spicula -ibelli (cf. 75,8 socias in -umbellum clamo cohortes. MLWWandalb. mens. 134 alis ... -umbellum stimulisque lacessunt). MLWEcbasis capt. 367 his (sc. apro et cervo) cornu -umbellum cum dentis acumine sevum. MLWAlbert. M. animal. 8,8 causa -ibelli continua non est (sc. animalibus) nisi cibi defectus. MLWal. B translate et in imag.: 1 eccl. a de martyrum passione: MLWWalahfr. Mamm. 11,23 languet -isbellis audacia coeptis. MLWcarm. 13,71 stemmate iam gaudet, -ibelli qui scammate vincit. MLWWandalb. martyr. alloc. 63 qui ... recursus nunc anni memorent -abella piorum. MLWHrotsv. Gong. 16 qui post -abella tuis grata dabis famulis praemia. MLWWalth. Spir. Christoph. II 5,236 perpetui -umbellum factura triumphi martyrium capitale subit. Bruno Querf. Adalb. 24MLWin. (rec. A) quos (duos socios) cogitat fortiores sacro -obello. MLWal. v. et p. 1415,54. b de virtutum et vitiorum colluctatione: MLWAldh. virg. II 2571 post philargiria producit tertia -umbellum. 2643 tristitiae ... grassantia -abella ... virtutum muros ... frangunt. MLWWalahfr. carm. 5,20,54 cum vitiis mens pia -abella gerat. MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,111 num -umbellum molita sitis concurrere mecum (sc. pudicitia)? MLWIoh. Canap. Adalb. 17MLWin. contra -abella temptantium viciorum. MLWal. c de controversiis dogmaticis sim.: MLWBeda hist. eccl. 1,10capit. ut ... Pelagius Bretto contra gratiam Dei superba -abella susceperit. 1,17 p. 34,2 auxilium -ibelli spiritalis. MLWSalom. II. epist. 30 p. 415,32 qui (coniuges iniuste coniuncti) ... contra ecclesiasticam normam iurata -abella susceperunt. MLWAndr. Strum. Ioh. 75 p. 1099,33 dignamini ... arma contra hostes Petri ... movere ..., sancta -abella committere MLWeqs. MLWal. d de militia christianorum: MLWWalahfr. Blaithm. 67 lorica preces, patientia -umbellum, mucro Dei verbum. 2 iur. MLWi. q. lisgerichtliche Streitigkeit: MLWBerth. Zwif. chron. 36 p. 256,2 tali modo -umbellum nostrum est finitum. MLWDipl. Otton. III. 406 p. 840,35 (interp.) ante quem (publicum missum) placita, leges et omnia iura et -abella more comitum diffiniantur. MLWChart. select. Keutgen 147 p. 168,21 de -isbellis ..., que diebus festivis vel in emunitatibus fiunt MLWeqs. MLWal. MLWfort. MLWadd.: MLWHeinr. Wirz. cur. 350 que littera Marte triumphans vicerit, ad bullam post sua -abella datur. 3 usu communi: a de concubitu: MLWVita Agnet. 219 secum nocturna vocans ad -abella sodales. b de ludis: MLWAnselm. Mog. Adalb. 465 ludo plebs tota vacabat, mutua -abella geri statuit cum concio cleri. MLWCarm. Bur. A 185,4,1 p. 247 rochus committere -abella minatur (item de ludo scachorum: 185,10,1). in aenigmate: MLWWalahfr. carm. 74,3 cano -abella fortis astu cito sillabae peracta. c de discordia MLWi. q. altercatio, rixaZank, Zwist: MLWFroum. carm. 2,9 si dii infundunt animum, qui nescit nil nisi -umbellum, belliger aggredior patronum. MLWLamb. Hersf. Lull. 14 p. 325,15 cum per biennium grave utrimque -umbellum gessissent archiepiscopus et abbas. MLWBruno Magd. bell. 92 p. 86,20 miserunt ... iuvenes, ut ... aliquam ... materiam -ibelli construerent. Werr. (?) Albert. 3 (MLWMGScript. XXV p. 141,1) aliud ei (Heinrico) ... ducit -umbellum sine armis Balduinus. MLWal. Van Acker
9315 Zeichen · 580 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Bellum

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Bellum , lat., Krieg; bellum civile Bürgerkrieg; bellum internecinum , Vernichtungskrieg.

  2. Latein
    bellumn.

    Mittellateinisches Wb.

    bellum , -i n. (? m.: p. 1415,71sq.; f.: p. 1415,30) plur. sensu sing. : l. 62,71. p. 1415,70. I latius i. q. actiones p…

Verweisungsnetz

3 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit bellum

2 Bildungen · 0 Erstglied · 2 Zweitglied · 0 Ableitungen

bellum als Zweitglied (2 von 2)

flabellum

LmL

fla·bellum

flabellum -i n. Blasebalg (bei der Orgel) — bellows (in an organ) [s.XV] LmL Arn. Zwoll. p. 24: Item duplex flabellum potest fieri in portiv…

scabellum

LmL

scabellum et scanellum -i n. Steg (eines Monochords) — bridge (of a monochord) [s.XV] LmL Prosd. mon. 3, 2: Hec namque divisio (sc. monacord…