auctoritas

auctoritas, -atis f. MLWscript.: (h) oc-: p. 1175,24.1180,28. ac-: p. 1175,69.1177,30.61.1178,67.1179,14.17.1180,24.32. aug-: p. 1179,15. aut-: p. 1174,56.1177,46.58. saepe. auth-: p. 1175,44.1178,42.1181,2. autt-: p. 1175,53. -tur-: p. 1178,41.1179,36.1180,32. -ret-: p. 1179,36. ? -ta: p. 1179,34.1181,6. de MLWsignif. et usu cf. M.-D. Chenu, La théologie au XII^e siècle. 1957. p. 353sqq. I de potenti dignitate MLWi. q. amplitudo et honor — maßgebliches Ansehen, Autorität: A proprie (cf. MLWGloss. I 45,17 St.-S. -sauctoritas ortfruma vel heertaom vel piladi. MLWAlbert. M. bon. 340 p. 190,39sqq. aequivocatio est in hoc nomine -sauctoritas; est enim -sauctoritas dignitatis secundum gradum praelationis vel nobilitatis vel sapientiae, et de hac loquitur Tullius [inv. 2,164]; est etiam -sauctoritas maturitatis in habitu et conversatione exteriori, secundum quod exterior est, et haec diffinit modestiam): 1 de magno honore (cf. MLWAlbert. M. bon. 336 p. 188,47 omnis -sauctoritas est secundum gradum honoris, igitur non est virtus simpliciter): a ex sapientia, scientia: MLWIonas Bob. Columb. 2,9 p. 248,27 non ambigens rex de beati Eusthasii -eauctoritate et doctrina. MLWNotker. Balb. gest. 1,21 p. 28,5 eorum (venerabilium sacerdotum) cedens -iauctoritati episcopus. MLWGunzo epist. 11 p. 40,14 magna est utriusque (sc. Aristotelis et Platonis) -sauctoritas. MLWEpist. Hann. 83 p. 137,33 ut ..., qui hoc legerit, maioris -isauctoritatis me aliquid habeat. MLWOtto Frising. gest. 1,52 p. 74,20 ascito ... tantae -isauctoritatis et estimationis viro, abbate Bernhardo. MLWal. in imag. (c. sensu vetustatis): MLWOtto Frising. gest. 1,25 p. 38,6 (epist.) ut -sauctoritas materna (Romani imperii occidentalis) precinat consilio. b ex gradu, ordine, officio: MLWNicol. I. epist. 88 p. 460,20 praesentia missorum nostrorum tamquam maioris -isauctoritatis existentium. MLWRuotg. Brun. 41 p. 44,13 regis et principum -emauctoritatem reductam estimavit (MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1076 p. 279,30 maiestas imperii ablata est, -sauctoritas p. evacuata). MLWOtto Frising. chron. 3,27 p. 167,24 Policrates episcopus, quia maiorem habere videbatur -emauctoritatem. al. gratia — Einfluß: MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1062 p. 79,29 principes ... videntes ..., quod ... sua, quae potissimum in re publica valere debuerat -sauctoritas, pene oblitterata fuisset. 2 de officio MLWi. q. digna potestas — hohe (Amts-)Gewalt: a theol. de sacerdotio (cf. L. Knabe, Die gelasianische Zweigewaltentheorie. 1936; W. Enßlin, MLWHistJb. 74. 1955. p. 661sqq.): MLWCapit. reg. Franc. 297,15 p. 440,40 Deus ... suum regnum, id est ecclesiam, inter pontificalem -emauctoritatem et regiam potestatem gubernandum disposuit. MLWDipl. Heinr. II. 366 p. 488,17 pontificum -sauctoritas et regalis potestas. MLWLiber de unit. eccl. 2,15 p. 231,5 quae ... et regia et sacerdotalis defendit -sauctoritas ([MLWsyn. dignitas. cf. L. Knabe, op. cit. p. 153]. MLWTract. Ebor. IV [MG Lib. Lit. III p. 668,35]). MLWal. b eccl. de episcopis: MLWConc. Karol. 56^A,66 -eauctoritate episcopali atque imperiali censura ... circumsepta ecclesia (MLWCapit. reg. Franc. 287,9 necesse habet episcopalis -sauctoritas iudiciali potestate adiuvari. MLWal.). MLWWolfher. Godeh. I 25 p. 186,4 bannali -eauctoritate interdixit episcopus. MLWChart. Raitenh. 4 p. 7,20 confirmamus (sc. archiepiscopus) ... pontificali -eauctoritate et banno (MLWVita Meinw. 185. MLWChart. march. Misn. III 65 p. 54,34). MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 16 p. 19,15 -sauctoritas ... domini nostri (archiepiscopi) in eundem fratrem. MLWChart. civ. Misn. 393 p. 296,1 -eauctoritate diocesiana. MLWChart. Nuremb. 250 -eauctoritate metropolitana. MLWChart. Brand. A XXII 28 p. 432,13 -eauctoritate visitatoria. MLWChart. episc. Halb. 1020 -eauctoritate ordinaria. saepe. debitum muneris — Amtspflicht: MLWCapit. reg. Franc. 150,4 quod vestra -sauctoritas exposcit. c publ.: α de ducibus, comitibus sim.: MLWChart. Eichsf. 191 (a. 1209) aut-is nostre munimen prestare tenemur (sc. provincialis comes). MLWChart. Babenb. 166 p. 220,2 principali -eauctoritate confirmamus ([MLWsc. dux]. MLWChart. march. Misn. III 219). 450 p. 318,2 donavimus ... iudiciariam -emauctoritatem super homines (MLWChart. Carniol. II 346 p. 270,7). MLWChart. Salem. 620 p. 240,31 -eauctoritate districtus comitatus ... necnon provinciali. adde: MLWBeda hist. eccl. 5,10 p. 299,10 imperiali -eauctoritate iuvans Pippinus, ne MLWeqs. β de magistratibus, agentibus: MLWChart. Tirol. notar. I 347 (a. 1236) Widobotus potestas ... pacem ... ratam habuit -eauctoritate, qua fumgebatur. MLWChart. Babenb. 190 nullus etiam de ... silve nostre magistris debet ... -emauctoritatem nostro vel suo nomine aliquam exercere. MLWChart. Salem. 418 p. 468,17 concessa -eauctoritate iudicum ordinaria ([MLWsc. arbitris]. cf. Chart. Mulhus. Thur. 272 p. 109,38 -eauctoritate arbitraria ... pronunciamus). adde: MLWLeg. Wisig. 7,1,1 episcopo vel duci denuntiet iudex, ut eorum maior aut-sautoritas hunc iudicio faciat presentari. d milit. MLWi. q. imperium — Befehlsgewalt: MLWOtto Sanblas. chron. 42 p. 68,16sq. exercitus peregrinorum ... se ab eorum (Templariorum) -eauctoritate ducatuque alienavit -equeauctoritateque propria regi cepit. e usu communi: MLWAldh. epist. 8 (11) absentem te paterna secundum Deum -eauctoritate ... exhortari non piget (MLWCapit. reg. Franc. 197,7). 3 de summo principatu MLWi. q. perfecta atque absoluta potestas — Machtvollkommenheit, -fülle (cf. A. Magdelain, Auctoritas principis. 1947. p. 90. 110sqq.): a de pontifice Romano (cf. H. E. Feine, Kirchliche Rechtsgesch. ³I. 1955. p. 60⁶): MLWLiber diurn. 91 statuentes ... apostolica -eauctoritate sub interminatione futuri iudicii (Vita Bonon. 12 [MGScript. XXX p. 1030,8] apostolicam -emauctoritatem, quae supereminet omnem saeculi potestatem. MLWDipl. Heinr. IV. 459 p. 620,28 [ex charta] in carta imperiali iure determinata et MLWa. -eauctoritate confirmata. saepe. cf. infra p. 1176, 60sqq.). MLWWillib. Bonif. 6 p. 29,15 summus sanctae -isauctoritatis pontifex. Ioh. VIII. epist. B 6 non solum ... principatum ecclesiae, sed et pondus -isauctoritatis ... consecuti sumus. MLWAlex. Min. apoc. 20 p. 438,12 praeparavit ... Dominus ... ecclesiae tutorem (sc. Innocentium III.) ... eique ... -emauctoritatem summam contulit. MLWal. b de imperatore (cf. W. Holtzmann, Das mittelalterliche Imperium und die werdenden Nationen. 1953; H. Löwe, MLWHistZ. 196. 1963. p. 529sqq.): MLWDipl. Karoli III. 49 p. 82,36 generali Dei nostraque imperiali -eauctoritate ... decernimus (MLWDipl. Otton. I. 247 p. 355,7 nostri MLWi. hoctoritate. MLWDipl. Otton. II. 89 p. 104,15 nostrae imperialis potentia -isauctoritatis. MLWHonor. August. glor. 17 Constantinus ... MLWi. -eauctoritate censuit [cf. L. Knabe, op. cit. p. 153]. MLWOtto Frising. chron. 7,34 p. 367,21 -eauctoritate MLWi., ad quam tocius orbis spectat patrocinium [cf. Cic. off. 2,27]. MLWChart. Rhen. med. I 646 p. 704,16 [dipl.] MLWi. et augustali ... -eauctoritate ... interdicimus. MLWAlex. Min. apoc. 16 p. 337,8 tam -eauctoritate papali quam MLWi. MLWal.). MLWDipl. Conr. III. 202 sicut regalis -isauctoritatis dignitas omnes alias ... excellit. MLWRahew. gest. 4,86 p. 345,21 ut reges ... sibi (imperatori) cedere -emauctoritatem imperandi ... denuncient (sensu epistolae infra p. 1176,34sq. allatae mutato). MLWal. spectat ad tuitionem: MLWCapit. reg. Franc. 138,21 ut ... feminae, quae viros amittebant, nostra -eauctoritate ... tuerentur. c de proceribus (usu rhet.): MLWRahew. gest. 3,29 p. 202,35 imperii ... Romani, cuius aput nos (sc. imperatorem) ministerium, -emauctoritatem penes vos, qui optimates regni estis, recognoscimus. 4 de Deo MLWi. q. omnipotentia — Allmacht (de summo arbitrio divino v. infra p. 1178,33sqq.): MLWCapit. reg. Franc. 5 p. 11,30 superni regis ... -sauctoritas. MLWRimb. Anscar. 38 p. 73,28 metu -isauctoritatis eius (Domini). Ioh. VIII. epist. A 203 p. 163,6 sancti spiritus -eauctoritate. MLWUffing. Ida 2,8 cuius (Christi) imperii auth-s totius orbis frena ... moderatur. v. et supra MLWl. 23. prima atque suprema potestas — ursprüngliche und allerhöchste Gewalt (cf. A. M. Landgraf, Dogmengesch. der Frühscholastik. III 1. 1954. p. 169sqq.): MLWAlbert. M. sacram. 57 p. 41,39 Deus contulit potestatem ministerii exterioris ministris; potestatem autem -isauctoritatis nec contulit nec conferre potuit. B meton.: 1 de hominibus singulis (congregatis: p. 1176, 7.9.15.17): a de pontifice Romano: MLWConc. Karol. 3^C,6 sciat peccator se apostolicae -isauctoritatis (autt-auttoritas V 1) anathematis vinculis esse innodatum (MLWBerth. [?] annal. MLWa. 1077 p. 290,44 licentiam MLWa. -isauctoritatis. MLWal.). MLWEpist. Heinr. IV. 17 p. 24,10 -sauctoritas Romana semper vigere debet iustitia, et eo amplius ..., quo eius vel peccatum vel meritum ... aut est detrimentum MLWeqs. (MLWChart. Bund. 236 Romanę -isauctoritatis cauterio). MLWal. in allocutione: MLWSteph. Edd. Wilfr. 29 p. 223,13 in vestrae apostolicae -isauctoritatis pendet arbitrio (MLWRather. epist. 7 p. 40,23. MLWal.). b de imperatoribus, regibus sim.: MLWLeg. Wisig. 2,1,7 quicquid ... principalis -sauctoritas ... iudicare voluerit. MLWCapit. reg. Franc. 98,1 a nostra -eauctoritate ... interdictum. MLWDipl. Karoli III. 111 nostre -isauctoritatis munificencia (cf. 159 p. 258,27 potentia). MLWRuotg. Brun. 12 complacuit ... imperatorię -iauctoritati. MLWHelm. chron. 69 p. 133,4 iura magnis -busauctoritatibus (auctoribus 2) edita. MLWChart. Babenb. 29 p. 43,26 ecclesias nostre munimine -isauctoritatis (sc. ducis) protegendas. al. in allocutione MLWi. q. maiestas, altitudo — Majestät, Hoheit: MLWConc. Karol. 36 p. 260,19 quatenus ea ... a vestra -eauctoritate (act-actoritas V 1) firmentur. MLWChart. Heinr. Leon. 138 ad pedes ... gratie vestre ... recurro, ut ... securitatem mihi faciat vestri nominis -sauctoritas. MLWal. c de magistratibus: MLWCapit. reg. Franc. 93,8 per publicam -emauctoritatem ... case eorum wiffentur (MLWsyn. a ministris rei publicae). MLWConc. Karol. 50^D,26 p. 629,2 officii est ecclesiasticae -isauctoritatis, ut MLWeqs. 61 p. 799,20 -eauctoritate palatina compulsi ... laici. MLWCapit. reg. Franc. 210,5 furti reos iudiciaria coartabit -sauctoritas. d de testibus: MLWOtto Frising. chron. 1,3 capit. p. 11 de longevitate ... gentilium -esauctoritates (auctores A. B 2). MLWChart. Stir. I 401 p. 387,1 hec ... omnia tot et tantis -umauctoritatum allegationibus terminata. sensu collect.: MLWDipl. Heinr. II. 270 omnium fidelium nostrorum ... presens -sauctoritas (ex 144 etas). e de viris praecipuis diversis: MLWGodesc. Saxo theol. 6,6 p. 148,20 beati Pauli declarat -sauctoritas inquiens MLWeqs. MLWAnselm. Bis. rhet. 1,17 p. 134,13 falsane erit tam studiosę -isauctoritatis (sc. Aristotelis) proposicio? in allocutione: MLWEpist. Bonif. 131 p. 269,18 litterę -isauctoritatis tuae (sc. episcopi). MLWHrotsv. Abr. 7,14 quid tua de his -sauctoritas decreverit. MLWal. sensu collect.: MLWHugeb. Willib. praef. p. 87,5 vestraeque -isauctoritatis (sc. venerandorum virorum) excellentia ... me credebam posse inpetrare. MLWVita Greg. Porc. I 1 audientium -sauctoritas ... poterit agnoscere. 2 de sessione, conventu: a de concilio: MLWLeg. Wisig. 12,1,3 p. 408,6 eximia sinodalis -sauctoritas ... est ..., que ... per donum sancti spiritus agitur. b forum — Instanz: MLWNicol. I. epist. 66^a p. 380, 16 a maiori ad minorem provocare ... -emauctoritatem (antea: iudicium). Ioh. VIII. epist. B 21 p. 285,13 ad sedem, ubi est maior -sauctoritas, partes destinare. MLWDipl. Heinr. IV. 215 p. 274,31 ut iusticię maioris -eauctoritate tractaretur causa. 3 de territorio MLWi. q. dicio — Machtbereich: MLWOtto Frising. chron. 7,23 p. 345,11 cuius (principis) -sauctoritas ... a mari usque ad mare ... extendebatur. II de legitima potentia: A potestas, ius — Befugnis, Berechtigung, Recht: 1 in univ.: MLWWipo gest. 2 p. 19,18 Chunegunda ... ad regnandum, quantum huius sexus -isauctoritatis est, illum (Chuononem) corroboravit. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1073 p. 168,32 archiepiscopus Mogontinus, cui ... eligendi et consecrandi regis -sauctoritas deferebatur. MLWOtto Frising. chron. 5,23 p. 250,16 ex hoc Romani pontifices regna mutandi -emauctoritatem trahunt. MLWRahew. gest. 3,7 p. 172,20 (epist. regis Angliae) ut vobis (sc. imperatori) ... imperandi cedat -sauctoritas (de re cf. H. Löwe, MLWDtArch. 14. 1958. p. 346⁴). 4,64 p. 309,8 -emauctoritatem ... congregandi concilii ... sibi congruere putans imperator. MLWal. 2 c. colore quodam: a ius disponendi — Verfügungsgewalt: MLWTrad. Frising. 393 (a. 818) liberalissima utatur -eauctoritate ecclesia. MLWOtto Frising. gest. 2,48 p. 155,21 quod ... seniori fratri ... paternae hereditatis cedat -sauctoritas. MLWChart. Tirol. 733 p. 166,3 cum ... nemo sit eminencioris -isauctoritatis super homines ... monasterii. spectat ad sedem apostolicam (de significatione mutata in sensum liberi arbitrii cf. F. Thaner, SBWien 71,1. 1872. p. 825 sqq.; H. Appelt, MLWMIÖG 68. 1940. p. 95sq.): MLWGreg. VII. registr.6,34 p. 449,6 salva in omnibus apostolicę sedis reverentia et -eauctoritate (MLWChart. Bund. 335 p. 246,25 salva MLWs. MLWa. -eauctoritate et diocesani episcopi canonica iustitia). adde: MLWChart. Bund. 305 p. 226,36 (a. 1140) salva ... -eauctoritate et reverentia Cumani episcopi. b ius proprietatis — Eigentumsrecht: MLWVita Magni Fauc. 56 quatenus ... in eodem saltu ... successores eius obtinerent -emauctoritatem. MLWDipl. Conr. I. 1 quicquid in loco ... ad regiae serenitatis -emauctoritatem pertinere videtur. c iura — Gerechtsame: MLWCapit. reg. Franc. 293,48 ut ... vici -emauctoritatem et privilegia ... retineant. MLWRuotg. Brun. 38 p. 41,12 ut ... -emauctoritatem ecclesię et ius imperatorium tuerentur. privilegium — Sonderrecht: MLWVita Meinw. 145 p. 77,8 secundum -emauctoritatem eiusdem loci (sc. Corbeiae) et libertatem. B plena vicario data vel ab eo accepta potestas — Bevollmächtigung, Vollmacht: 1 theol. et eccl.: a de apostolorum successoribus (cf. supra p. 1175,8sqq.): MLWSteph. Edd. Wilfr. 29 p. 224,17 in qua (sede apostolica) summi sacerdotii principatum fundavit ... Christus ... et principis apostolorum -eauctoritate firmavit (MLWLiber diurn. 69. MLWChart. Fuld. B 13 p. 22, 28 ex -eauctoritate sancti Petri p. MLWa. cf. MLWBerth. [?] annal. MLWa. 1076 p. 286,2 per -emauctoritatem sancti Petri ... praecepit apostolicus. MLWOrd. coron. imp. 11,8 per manus episcoporum ... vice ... et -eauctoritate sanctorum apostolorum consecratas. MLWal.). MLWCapit. reg. Franc. 298,9 per ecclesiasticam apostolicae -isauctoritatis potestatem ... peccata ... dimittite (sc. episcopi). MLWChart. Eichsf. 64 p. 39,25 nostraque quam accepimus a Deo ligandi solvendique -eauctoritate ... firmamus ([MLWsc. archiepiscopus]. MLWAnnal. Hamb. MLWa. 1251 dicebant haeretici se habere -emauctoritatem benedicendi, consecrandi et baptizandi, MLWl. et MLWs. MLWAlbert. M. sacram. 215 p. 140,59). MLWal. de apostolis ipsis: MLWStatut. ord. Teut. p. 96,9 licet plenaria Christi fungerentur -eauctoritate. b de legatis, vicariis sim.: MLWLiutg. Greg. 10 a Stephano ... et ... Pippino suscepit -emauctoritatem seminandi verbum Dei (cf. MLWRimb. Anscar. 13 p. 35,10 evangelizandi ... -emauctoritatem. MLWOtto Frising. gest. 1,35 p. 55,6 -eauctoritate predicandi ... abbati ... concessa). MLWThangm. Bernw. 28 p. 772,1 vicarius papae ... apostolica -eauctoritate commonet. MLWChart. Raitenh. 318 inspectio loci ... abbatibus committitur -eauctoritate capituli generalis. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 257 cui (plebano) ... iurisdictionem exercendi plenam concedimus (sc. episcopus) -emauctoritatem. MLWal. adde: MLWNotker. Balb. gest. 1,33 p. 45,17 discipulum ex -eauctoritate inhabitantis in se Dei ... cęlestibus imperantem (sc. Iosuam). 2 publ.: MLWForm. Marculfin. 21 quas (iustitias) ... ex regali -eauctoritate ... per vos (sc. comitem palatii) definiendas esse (cf. MLWRahew. gest. 3,20 p. 193,3 quin ut legatus imperii ... -eauctoritate imperiali uteretur comes palatii). Const. I 377 vice nostra plenam a nobis habeant -emauctoritatem legati imperatoris. MLWChart. Babenb. 207 p. 10,25 que (persona) ... -eauctoritate a nobis (sc. duce) accepta fideliter eos defendat. MLWal. spectat ad investituram: MLWOtto Frising. chron. 7,34 p. 367,8 ut ... senatores vero ex eius (papae) -eauctoritate tenerent Romani. MLWgest. 2,18 p. 121,1 qui (comes) ... totum ipsius civitatis Novariae territorium ... Mediolanensium possidet -eauctoritate. 3 iur.: MLWDipl. Otton. I. 143 sacerdotes ... ex -eauctoritate ceterorum ... nostram adiisse clementiam. MLWChart. Tirol. 440 ut sua -eauctoritate in scriptis reducerem ([MLWsc. notarius]. MLWChart. Tirol. notar. II 81 dedit mihi [MLWsc. notario] licenciam et -emauctoritatem meliorandi). MLWActa imp. Winkelm. I 322 vendiciones ... per comitem Provincie ... vel eius consensu vel act-eactoritate ... factas. MLWal. MLWc. sensu mendacii: MLWChart. Babenb. 74 p. 101, 43 (a. 1189) ne quis ... nostri (sc. ducis) occasione vel -eauctoritate ... fratres ... inquietet. III de magno vigore: A de hominibus MLWi. q. firmitas — Stärke: 1 spirit. MLWi. q. robur, instantia, fortitudo, severitas — Festigkeit, Nachdruck, Entschiedenheit, Strenge: MLWCapit. reg. Franc. 295 p. 424,13 apostolicus ... cum magna -eauctoritate mandavit. Form. Sangall. II 43 p. 426,3 in altero episcopo ... vigorem et -emauctoritatem apostolicam discere potueritis. MLWThangm. Bernw. prol. forti -eauctoritate adversabatur michi. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 304,2 hereticis ... -eauctoritate et coargutione magisteriali ... resistebat imperatrix. MLWVita Meinw. 187 p. 108,25 episcopalis -sauctoritas et imperialis humilitas. MLWal. 2 de habitu MLWi. q. gravitas — würdiges Aussehen, Verhalten: MLWAldh. virg. I 32 p. 273,3 cum ... puerilis ludorum gesticulatio pontificalem futuri praesulis -emauctoritatem (aut-autoritas A. B) portenderit. MLWEinh. Karol. 22 p. 26,25 unde formae -sauctoritas ac dignitas tam stanti quam sedenti plurima adquirebatur. cf. p. 1174,9sqq. B de rebus (accedente sensu existimationis: p. 1178,10sqq.): 1 vis — Kraft (abl. -e theod. saepe MLWi. q. ‘kraft’): a eccl.: MLWCapit. reg. Franc. 301 p. 453,26 -eauctoritate ministerii nobis (sc. episcopis) a Deo conlati. MLWDipl. Ludow. Germ. 150 p. 211,45 praesul ... decimas ... banni sui -eauctoritate firmando contradidit (MLWThangm. Bernw. 51 p. 779,22. MLWal.). Ioh. VIII. epist. A 114 -eauctoritate nostri apostolatus iubemus. MLWChart. Tirol. 559 (epist. papae) presentium -eauctoritate mandamus. MLWChart. Raitenh. 372 huius ... -eauctoritate mandati. MLWal. b publ. et iur.: α in univ.: MLWForm. Turon. 30 p. 152,26 -eauctoritate (aut-autoritas A 3) legis preceptum est. MLWDipl. Otton. I. 176 imperii nostri -eauctoritate constituimus. MLWChart. Tirol. 405 nostrę (sc. imperatoris) iussionis -eauctoritate. Const. II 154 p. 190,5 presentis privilegii act-eactoritate mandantes. MLWal. β vis testimonii — Beweiskraft:MLW Dipl. Karoli III. 186 p. 312,29 hoc decretum ... ut perseveranti -eauctoritate consistat. Regesta Alsatiae I 660 (ed. A. Bruckner. 1949) firmitate cartarum et -eauctoritate preceptorum. MLWChart. cell. Paulin. 29 p. 38,16 contentiones dirimit ... -sauctoritas sigillatorum privilegiorum et numerositas ... testium. MLWChart. episc. Halb. 364 p. 327,19 nostri sigilli testimonialis -sauctoritas. γ vis rata — Rechtskraft, Gültigkeit: MLWGreg. VII. registr. 5,14^a,6 quatinus ... iustitia vigoris et -isauctoritatis robur optineat. MLWOtto Frising. gest. 2,28 p. 134,25 sententia ... tamquam omnino -isauctoritatis vacua. 2 potentia — Macht: a publ.: MLWLamb. Hersf. annal.MLWa. 1075 p. 202,28 -emauctoritatem et arma Teutonici regni. MLWOtto Frising. chron. 3,3 p. 140,13 quanti roboris ... gens Germanorum fuerit, quae in summa -eauctoritate Romani imperii tantam stragem ... dederit (MLWgest. 1 prol. p. 9,28 tanta R. MLWi. pollet -sauctoritas). 4 prol. p. 180,24 in brevi tantae -isauctoritatis fieri civitatem Dei, ut regibus imperet. b mus. (cum sensu magisterii): MLWAurel. Reom. mus. 18 p. 54^a,33 -sauctoritas authenti tetrardi magna est. MLWal. MLWBerno ton. prol. 9 p. 73^b,31 has antiphonas tertii toni -eauctoritate regimus. MLWmeton.: MLWRegino harm. inst. 3 authenticus protus, id est -sauctoritas prima. c usu communi: MLWCarm. Bur. B 136,2,3 veris -sauctoritas iubet nos gaudere. 3 momentum, pondus, fama — Bedeutung, Geltung, Gewicht, Ruf: MLWLex Sal. Merov. prol. 1 quia ceteris gentibus ... fortitudinis brachio prominebant Franci, ita etiam eos legali -eauctoritate (aut-autoritas C 6^a) praecellerent. MLWEinh. Karol. 27 ut urbs Roma ... vetere polleret -eauctoritate. MLWLamb. Hersf. Lull. 17 p. 331,13 ut facto maior -sauctoritas inesset. MLWOtto Frising. gest. 1,8 p. 24,31 hoc oppidum Turegum ... fuit tantae ... -isauctoritatis, ut MLWeqs. MLWal. 4 excelsitas, veneratio — Erhabenheit, Würde: MLWConc. Karol. 50^D,76 p. 673,34 sacrum ministerium ... non minoris -isauctoritatis et dignitatis existit. MLWChart. Monast. 11 (QuellErörtBayerGesch. XX) officii nostri (sc. papae) nos hortatur -sauctoritas. MLWActa imp. Winkelm. I 325 p. 290,23 imperatorie dignitatis requirit -sauctoritas, ut MLWeqs. MLWal. 5 fides, sinceritas — Glaubwürdigkeit, Echtheit:MLW Constant. Afric. theor. 1,2 p. 1a^V nomen auctoris hic scire est utile, ut maior -sauctoritas libro habeatur. MLWEpist. Ratisb. 8 p. 311,17 quin in divinis maior antiquitas, maior -sauctoritas ... perpendatur. MLWOtto Frising. gest. 1 prol. p. 11,2 quod scriptum tantae -isauctoritatis ... tunc putabatur. veritas — Wahrheit: MLWHerm. Iud. conv. 3 p. 78,6 (ed. G. Niemeyer. 1963) in quibus ... verbis divinae legis ... nostra ... iustitia ... insuperabili -eauctoritate defenditur. 9 p. 96,19 secte -emauctoritatem ... ostendere. IV de efficaci consilio, impulsu, iussione: A voluntas — Wille: 1 de Deo: MLWCapit. reg. Franc. 150,3 et divina -eauctoritate et humana ordinatione (MLWWiduk. gest. 2,1 p. 66,7 -eauctoritate d. tibi tradita omni potestate totius imperii [cf. A. Dempf, Sacrum Imperium. 1962. p. 149]. MLWWalth. Spir. Christoph. I 6). MLWDipl. Otton. II. 173 p. 197,44 contra Dei -emauctoritatem. MLWHonor. August. glor. 19 dominica -eauctoritate. 2 de hominibus: a propositum — Absicht, Vorsatz: MLWConc. Merov. p. 80,14 si qui clericorum ... revelli -eauctoritate se ... collegerint. MLWEdict. Roth. 308 si quis suam -emauctoritatem (sua auturitate MLWsim. MLWvar. l.) arma alterius tollere presumpserit. 311 qui cum -eauctoritate (-emauctoritatem 2, aut-autoritas 5.9.10, auth-eautoritate sua 12) ... se super eam feram misit. b libitum, arbitrium — Gutdünken, Ermessen: MLWLeg. Wisig. 8,1,4 qui domum alienam sua aut-eautoritate sine regis ... iussione adprehendere ... presumserint (MLWLiber diurn. 77 p. 82,16. MLWLeg. Lang. p. 173,20). MLWDipl. Karoli III. 157 p. 255,5 sive ex imperiali sive ex propria -eauctoritate (MLWOtto Frising. gest. 1,40 p. 59,22 ne contra ... regulam ... p. -eauctoritate verbum predicationis assumeret. Const. II 73,5 illud feudum -eauctoritate p., immo violentia, nullatenus invademus [MLWsc. rex]. MLWal. v. et p. 1175,3). c praesumptio, audacia — Anmaßung, Dreistigkeit (cf. MLWGloss. II 208,70 St.-S. -emauctoritatem baldi. MLWal.): MLWChart. episc. Misn. 4 p. 7,8 (a. 968; MLWinterp.?) si quis ... nefaria aut-eautoritate ... praesumpserit. d liberum rei publicae arbitrium — souveräne Freiheit: MLWOtto Frising. chron. 2,29 p. 100,23 cum ... regnum Romanorum ... in propria -eauctoritate ac libertate stare cepisset (4,32 p. 224,9 quomodo Franci a Romanorum principatu seiuncti in p. -eauctoritate manere ceperint. cf. p. 224,33 in proprii arbitrii -eauctoritate). B incitatio, impulsio — Veranlassung, Betreiben: 1 proprie: MLWBeda hist. eccl. 3,17 p. 161,33 suae gentis -eauctoritate, ne agnitum tempus sequeretur, devictus episcopus. MLWRimb. Anscar. 6 quod (monasterium) -eauctoritate et magisterio sanctitatis vestrae ... fundatum ... est. MLWBurch. Ursb. chron. p. 86,27 quod multi asserebant de consilio et -eauctoritate ... pape factum (p. 125,4). Const. II 160 alienaciones ... per comitem ... vel eius consensu vel act-e ... factas. 2 meton. MLWi. q. auctor — Verfasser: MLWWalth. Spir. Christoph. I prol. p. 66,8 quatinus omnis ... operis in futurum ędificatio expositionis suę, non -isauctoritatis congruat titulo. cf. p. 1176,5. 3 translate MLWi. q. origo — Ursprung (cf. p. 1174, 6): MLWThietm. chron. 7,75 ne huius nominis (Froncannawordi) -sauctoritas te ... lateat. C magnae gravitatis imperatum, iussum, mandatum — maßgeblicher Befehl, Auftrag, Weisung, Gebot (cf. MLWGloss. II 748,11 St.-S. -emauctoritatem pot): 1 proprie: a strictius: α in univ.: MLWIonas Bob. Columb. 2,9 p. 249,3 emanante ... regali -eauctoritate (MLWDipl. Conr. I. 11). MLWNotker. Balb. gest. 1,5 p. 8,1 clericus tali -eauctoritate imperatoris roboratus. MLWThangm. Bernw. 23 imperator exeundi licentiam omnibus imperiali -eauctoritate interdicit. MLWAlex. Min. apoc. 18 p. 379,8 ex -eauctoritate Agni fideles illos (infideles) occiderunt. v. et p. 1180,72. β constitutio — Verfügung: MLWDipl. Karoli III. 7 hoc monasterium ... Berta per precariam regia -eauctoritate (sc. ‘verbo regis’) possederat. 161 p. 263,9 hoc praeceptum nostra -eauctoritate peractum (MLWDipl. Zwent. 13 p. 41,31 [cf. 14 iussionis p.]. MLWDipl. Otton. III. 150 ut huius regalis nostrae mancipationis act-sactoritas firma ... consistat, hoc p. conscribi iussimus. MLWal.). MLWDipl. Heinr. IV. 81 regalis augt-saugtoritas. MLWChart. Welt. 3 p. 104,30 pape ... cartulam, cui ea -sauctoritas inest, pre manibus habentes. MLWChart. Turic. 1351 act-esactoritates humane scripture solent testimonio perhennari. saepe. b latius MLWi. q. regimen, cura — Leitung, Aufsicht: MLWChron. Fred. cont. 34 usque nunc ... Childebrandus ... hanc historiam ... procuravit; abhinc ab inlustre viro Nibelungo ... succedat -sauctoritas. MLWCapit. reg. Franc. 150,5 ut totum ... vestra (sc. episcoporum) -eauctoritate et studio cedere possit. MLWVita Magni Fauc. 66 assumpserunt sanctum corpus et recondiderunt ... sub -eauctoritate Theodori. 2 meton.: a strictius (cf. P. Classen, MLWArchDipl. 2. 1956. p. 61sq.): α rescriptum — Erlaß: MLWLeg. Wisig. 7,5,1 qui in aut-busautoritatibus (auct-auctoritas var. MLWl.) nostris (sc. regis) vel preceptionibus aliquid mutaverint. MLWWandalb. Goar. MLWapp. p. 372,33 eiusmodi constitutionis ei -emauctoritatem dedit Pippinus, ut MLWeqs. Ioh. VIII. epist. A 283 hac secundę vocationis nostrę -eauctoritate ... iubemus. MLWGreg. VII. registr. 1,8 presenti -eauctoritate. β diploma — Herrscherurkunde, Diplom: MLWForm. Wisig. 9 p. 580,25 si quas ... -esauctoritates devotio nostra (sc. rex) ... conscripserit. MLWDipl. Merov. I 48 p. 44,49 ut haec -sauctoritas (-aauctorita A) firmior habiatur, manus nostri subscripcionebus eam supter decrivemus roborare. 84 p. 75,9 inspectas ipsas aucturetatis vel confirmacionis. MLWDipl. Ludow. Germ. 20 p. 24, 32 obtulit ... quandam -emauctoritatem ..., in qua continebatur MLWeqs. MLWGesta Font. 1 p. 16,15 -sauctoritas largitionis adhuc in scriniis ... tenetur (Dipl. Karlom. [II.] 26 p. 324,30 hec -sauctoritas nostre emunitatis, confirmationis, MLWl.). MLWDipl. Karoli III. 81 p. 132,33 nostram caesaream -emauctoritatem ... habeat. Vita Austrig. 4 (MGMer. IV p. 193,26) ostendit illi falsam -emauctoritatem. MLWDipl. Conr. II. 213 p. 291,35 quibus (testibus) in concampiis ... non eget regia -sauctoritas. persaepe. γ epistola papae — Papsturkunde: MLWForm. Dion. 9 p. 502,18 sicut et -sauctoritas papae ... continet. MLWRimb. Anscar. 13 p. 35,3 quod ... ipse (papa) ... decreti sui -eauctoritate ... roboravit. MLWGreg. VII. registr. 1,44 p. 67,33 presenti -eauctoritate. MLWHeinr. Lett. chron. 14,13 episcopus ... privilegia recipiens et super predicatione ... -emauctoritatem renovatam accipiens (19,7 renovata -eauctoritate predicandi et peregrinos ... signandi [‘Bulle’ MLWed.]). MLWal. b latius MLWi. q. charta — Urkunde: MLWForm. extrav. I 16 p. 543,44 ut ... ingenuitatis -sauctoritas ... obtineat firmitatem (MLWChart. Sangall. A 417 p. 37,19). Vita Ansb. 18 (MGMer. V p. 632,8) Ragnomirus ... hanc privilegii -emauctoritatem ... subscripsit. MLWCapit. reg. Franc. 294, 2 p. 423,4 monachi ... deferentes -esauctoritates, videlicet testamentum ... necnon et privilegium. MLWTrad. Ratisb. 86 p. 79,8 haec -sauctoritas traditionis. MLWChart. Babenb. 40 hęc nostrę (sc. ducis) concessionis -sauctoritas. MLWChart. Merseb. 198 sicut -umauctoritatum ... testimonio reperimus. MLWal. de charta paricula (cf. MLWBresslau, Urkundenlehre. ²I. p. 668): MLWChart. Stir. I 401 p. 384,22 (a. 1159) gemina prescripti testamenti -sauctoritas. instrumenta — urkundliche Belege: MLWThietm. chron. 8,14 quae -eauctoritate carentia ... peritura timeo. V de assensu, affirmatione: A permissio, assensio, ratihabitio — Erlaubnis, Zustimmung, Genehmigung, Bestätigung: 1 eccl. et publ.: a in univ.: MLWWalahfr. Otm. 1 ut regia -eauctoritate ... abba eidem praeficeretur loco (MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 856 per electionem fratrum et -emauctoritatem regiam ordinatus est). MLWWipo gest. 6 p. 29,11 legem ... Saxonum ... constanti -eauctoritate roboravit rex. MLWAdam gest. 3,25 prebente suam -emauctoritatem metropolitano. MLWHelm. chron. 80 p. 152,5 ut ..., quem electio principum regni creavit regem, -sauctoritas senatus perficiat cesarem. MLWChart. Heinr. Leon. 81 p. 119,24 -eauctoritate et concessione ... imperatoris (Const. II 6,3 MLWi. -eauctoritate non accommodata. cf. 74 nullam -emauctoritatem seu warandiam thelonei ... prestare). MLWBurch. Ursb. chron. p. 108,13 nulla habita -eauctoritate aut licentia prelatorum. MLWChart. Raitenh.172 -eauctoritate, gratia et consensu ... archiepiscopi. saepe. b de pontifice Romano: MLWLiber diurn. 35 necessaria nostra intervenire debet -sauctoritas. MLWChron. Fred. cont. 33 -eauctoritate praecepta (per-percepta var. MLWl.) ... Pippinus ... sublimatur in regno. MLWRimb. Anscar. 23 p. 49,6 si apostolica -eauctoritate firmaretur consilium, ex se (sc. archiepiscopo) quoque ratum esse (MLWNotker. Balb. gest. 1,26 p. 35, 16 ut ... nomen ... augusti MLWa. -eauctoritate ... assequeretur Karolus. saepe). MLWChart. Mog. A 193 p. 119,10 scedam cum illa -eauctoritate ... invenire. al. venia — Dispens: MLWThietm. chron. 4,57 pater ... sanctimonialem ... absque canonica -eauctoritate duxit in matrimonium (8,1). 2 iur.: MLWChart. Tirol. 482 p. 270,29 (a. 1194) ut sua (sc. episcopi) -eauctoritate intrent in tenutam (sim. MLWChart. Tirol. notar. I 122^a p. 60,20. MLWal. de re cf. p. XLVII). MLWChart. Tirol. notar. I 207 eius (curatoris) -eauctoritate et consensu (sim. 471; de re cf. p. CXIX). II 392 p. 253,18 Conradus suam interposuit -emauctoritatem. MLWChart. Neocell. (Frising.) 42 (QuellErörtBayerGesch. N. F. XIX. p. 119,18) hec omnia ... aprobamus et -emauctoritatem nostram ... impertimur. MLWal. 3 usu communi MLWi. q. approbatio — Billigung: MLWHrotsv. lib. 1 praef. 9 paginae, quae nullius praeceptoris munitur -eauctoritate. MLWAnon. mus. (Sowa) 1^b p. 52,35 regulam ... usu et act-e cantantium ... approbatam. B sponsio de evictione praestanda — Währschaft, Garantie: MLWLex Alam. 98,2 nullus alienam terram sine -eauctoritate (auctore A 2) praesumat. MLWLeg. Lang. p. 426^a,4 nolo tibi stare in -eauctoritate. MLWal. MLWDipl. Heinr. IV. 419 p. 560,3 sine mea oct-eoctoritate vel deffensione (MLWChart. Tirol. 778 p. 211,29). MLWChart. Salem. 421 nec aliquam sibi (Dietrico) super taberna illa prestemus -emauctoritatem vel warentationem. MLWChart. Bund. 722 p. 191,26 dedit eis virtutem intrandi in corporalem possessionem ... sua acturitate. C confirmatio, corroboratio — Beglaubigung, Bekräftigung: MLWGreg. VII. registr. 2,10 p. 142,5 has ... litteras iccirco aperte sigillari precepimus, ut certiorem vobis -emauctoritatem traderemus. MLWTrad. Salisb. II 85 archiepiscopus ... tradicionem ... tam sua -eauctoritate quam testium ... firmare curavit astipulatione. MLWTrad. Ratisb. 890 cuius (manuscripti) veritatis -eauctoritate ... abbas ... recognosco MLWeqs. MLWChart. march. Misn. II 405 nostrę testificationi vel -iauctoritati contraire. MLWChart. Heinr. Leon. 108 nostra iudiciali -eauctoritate. MLWConr. Mur. summ. 7 p. 479,40 subscriptio est ... indicium testimonii, -isauctoritatis eqs. al. promissio — Zusicherung: MLWCapit. reg. Franc. 252,32 p. 232,32 hanc ... habeant -emauctoritatem episcopi, ut in nullis ecclesiis ... constituantur presbyteri ... illis inconsultis. VI de certo testimonio, sublimi doctrina, exemplo, praecepto: A testimonium — Zeugnis: 1 proprie: a testificatio, professio — Bekundung, Aussage: MLWTrad. Frising. 1268 p. 163,10 (a. 977/81) salva -eauctoritate testium. MLWNadda Cyriac. I prol. 2,4 secundum rationis -emauctoritatem ... Mezenzii (MLWsyn. affirmatio). b memoria fide digna — sichere Kunde: MLWSermo nat. virg. 5 plurima per opinionis coniecturam probantur esse conscripta, quibus tamen nulla umquam -sauctoritas refragata est. c argumentum — Beweis: MLWAmalar. epist. 5,5 habemus et non minimam -emauctoritatem ex consuetudine ecclesiae, quae solet MLWeqs. cf. infra p. 1181,24. d excusatio — Rechtfertigung: Maneg. ad Gebeh. 57 p. 410,9 prelibatum exemplum ... istorum fatuitatem redarguit, qui hoc in -emauctoritatem sui erroris assumunt, quod MLWeqs. 2 meton. MLWi. q. documentum — Dokument: Vita Tigr. tit. (MLWMG Mer. III p. 533,11) -sauctoritas, quod ex antiquo Mauriennensis ecclesia Viennensi ... subdita fuit. de chartis cf. p. 1179,51sqq. B dictum magni momenti — bedeutsamer Ausspruch: 1 verbum, sententia — Wort, Satz: a theol. et eccl.: MLWArbeo Emm. 15 p. 47,29 Petri, cuius ecclesiae evangelica -eauctoritate fundata esse dinoscitur. MLWCapit. reg. Franc. 297,15 p. 439,27 contra Deum et rationis -emauctoritatem. MLWGodesc. Saxo conf. p. 77,8 quae (fides) et ipsius (Domini) ... est ore declarata et invictissimis quoque suorum -busauctoritatibus ministrorum. MLWChart. Mog. A 193 p 118,38 (epist. papae) Romanam ... aecclesiam, quae semper sanctorum patrum sincerissimas -esauctoritates ... sequitur. MLWOtto Frising. chron. 1,4 capit. p. 11,15 -sauctoritas etiam de hoc Sybillae. MLWChart. Babenb. 19 divina aut-eautoritate nobis precipitur. MLWSalimb. chron. p. 407,21 Salomon ... dicit illam -emauctoritatem. saepe. b alch.: MLWAnon. tab. p. 195,8 propter multiplicitatem auth-umauthoritatum (MLWsyn. verborum) sapientum. c usu communi: MLWSalimb. chron. p. 137,16 recordabar illius -isauctoritatis Senece: ‘qualem MLWeqs.’ 2 iudicium, diiudicatio — Urteil, Entscheidung: a eccl.: MLWConc. Karol. 25 p. 221,30 quorum (episcoporum) -eauctoritate (-itaauctorita R) veritatis et totius ecclesiae ... consensu convicti (sc. Felix). MLWCapit. reg. Franc. 252,54 -eauctoritate synodali et iudicio generali. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 296,34 Hiltericum regem ... -eauctoritate Stephani papae regno depositum. al. comminatio — Androhung: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1079 p. 321,2 colloquium, quod ... excommunicationis -eauctoritate ... observari decretum est. b usu communi: MLWHraban. epist. 28 p. 444,26 ut tuo examine ... probetur opus et tua -eauctoritate ... tueatur. 3 locus praecipuus, dictum allatum — maßgebliche (Beleg-) Stelle, Zitat: a proprie: MLWNicol. I. epist. 59 p. 368,9 diffinitiones ..., quas ... apostolicis canonicisque -busauctoritatibus (auctoribus D) propriis digitis roborasti. MLWGerhoh. aedif. prol. p. 138,20 -esauctoritates, quas ex latere apposui. MLWBurch. Ursb. chron. p. 15,35 Gratianus ... adiungens ... eis (canonibus) interdum -esauctoritates sanctorum patrum (‘Quellenstellen’ H. E. Feine, Kirchliche Rechtsgesch. ³I. 1955. p. 245). saepe. sensu collect.: MLWAdam gest. praef. p. 3,14 omnia ... certis roborabo testimoniis, ut ... -iauctoritati fides tribuatur. fundamentum — Grundlage: MLWAmalar. off. 4,42,7 caelebratio ... habet -emauctoritatem in memorato libro geneseos. b meton. (plur.) MLWi. q. collectanea — Zitatensammlung: MLWChart. Osn. IV 692 p. 442,34 (a. 1264/68) Ludolphus habebit breviarium meum et ... Bertoldus ... -esauctoritates (‘Florilegium in Konkordanzform’ P. Lehmann, SBMünch. 1948/IV p. 47). C exemplar, norma — Vorbild, Muster, Norm: 1 gramm. et rhet. (‘Sprachgebrauch anerkannter Autoren’ H. Lausberg, Handb. d. liter. Rhetorik. I. 1960. p. 256): MLWAldh. ad Acirc. 122 p. 169,15 finalis sillaba authenticis illustrium poetarum exemplis reperitur produci ...; sed hoc -eauctoritate potius quam ratione valet (MLWErmenr. ad Grim. 11 p. 546,29 consuetudo cum r. sępe vincit -emauctoritatem. MLWGodesc. Saxo gramm. 1,39 -sauctoritas ... et ratio regulae deficit. MLWal.). MLWHraban. epist. 2^a p. 383,26 nec sine -eauctoritate maiorum. MLWRuotg. Brun. 8 -emauctoritatem in verborum compositionibus pro maximo reputabat. MLWAnselm. Bis. rhet. 1,17 p. 133,4 exemplum ..., quam (partem naturae) -emauctoritatem consuevimus nominare. MLWal. 2 publ. et iur.: MLWCapit. reg. Franc. 256 p. 258,37 imperatorum ... -emauctoritatem imitantes (MLWDipl. Otton.II. 192 p. 220,9. cf. MLWEpist. Teg. I 27 p. 31,27 secundum aut-emautoritatem ... antecessorum). MLWChart. Babenb. 38 p. 53,29 exemplo nostro et -eauctoritate. 3 comput.: MLWBeda hist. eccl. 3,25 p. 184,12 qua hunc morem observationis -eauctoritate sequeretur Agilberctus. D magni vigoris praescriptio, decretio, lex, ius — maßgebliche Vorschrift, Verordnung, Bestimmung, (gesetzliche) Anordnung, Recht: 1 proprie: a eccl.: MLWConc. Karol. 61 p. 797,28 canonica fulget -sauctoritas, quod MLWeqs. MLWNicol. I. epist. 86 p. 449, 35 -esauctoritates conciliorum atque decreta ... pontificum. MLWGunth. Col. diab. cap. A 1 -esauctoritates rationesque, quas secuti sumus. MLWFund. Hild. 2 cum canonum dicat aut-sautoritas ([MLWsyn. lex]. MLWChart. Salisb.III 562 p. 37,17 -eauctoritate canonis affirmante, quod MLWeqs.). saepe. sensu collect.: MLWConc. Karol. 16^B ut canonica -sauctoritas confirmat (MLWCapit. reg. Franc. 42,6 secundum instituta sanctorum patrum seu canonicam -emauctoritatem. 196,35 lex divina et -sauctoritas MLWc. saepe. cf. MLWCapit. reg. Franc. 227,2 canonum ... inrefragabilis -sauctoritas). MLWAnnal. Mett. MLWa. 830 p. 97,6 contra legem et omnem -emauctoritatem (autsanctorum A 1). MLWCand. Fuld. Eigil. I 4 secundum ... sanctae regulae -emauctoritatem. MLWGreg. VII. registr. 6,34 contra puram et autenticam patrum -emauctoritatem venire. saepe. b publ.: MLWCapit. reg. Franc. 215,4 contra hanc nostram -emauctoritatem et eorum (liberorum hominum) legem. MLWDipl. Conr. II. 41 p. 47,8 canonica capitularisque antecessorum nostrorum ... -eauctoritate fultus episcopus. sensu collect.: MLWChart. Sangall. A 90 p. 85,23 (a. 779) canonica scriptura et antiqua legum -sauctoritas vel principum decreta sanxerunt. Const. I 34 p. 73,2 non ex plebeia levitate, sed de publica -eauctoritate. al. ius certum — Rechtssatz: Const. I 167,3 (a. 1158) aecclesia ... a pictura cepit, ad scripturam pictura processit, scriptura in -emauctoritatem prodire conatur. c usu vario: α ratum praeceptum — feste Regel: MLWPs. Boeth. geom. p. 409,13 nostrae -isauctoritatis exemplum dabimus. β statutus ordo — gesetzte Ordnung: MLWBeda temp. rat. 2,7 computus temporis ipsa ... -eauctoritate bifarie divisa decurrit: humana videlicet, ut olympiadas ... celebrari ... Graeci ... iusserunt; divina autem, ut septima die sabbatum agi ... Dominus in lege praecepit (cf. 11,62). MLWGuido Aret. form. 4 iste ... modus non adeo aliorum autenticam servat regulam ...; quod non aut-eautoritate, sed ex necessitate habet. MLWc. sensu orthodoxiae: MLWChron. Cosmae app. I 2 p. 247, 31 Latine -isauctoritatis abbatem et fratres constituere. 2 meton.: a edictum — Edikt: MLWLeg. Burgund. const. I 54,1 praesens -sauctoritas ad instar mansurae legis emissa (MLWCapit. reg. Franc. 5 p. 12,22 quae praesenti -eauctoritate vulgamus. MLWal.). MLWLeg. Wisig. 12,2,13 p. 418, 13 eo tempore, quo aut-s data est (MLWsyn. edictum). b codex (iuris) — (Rechts-) Buch, Schrift: MLWConc. Karol. 32 lectis ... capitulis ex canonum -eauctoritate. MLWEpist. Col. 1 ut sacras ipse (papa) -esauctoritates et exempla piaque documenta perscrutatus sit. 2 canonicas -esauctoritates ... prae manibus habentes. MLWiron.: MLWAnselm. Bis. rhet. 1,14 p. 126,14 cuius (diaboli) regulam et -emauctoritatem ... in scrinio servas. E sancta atque firma traditio et doctrina — unantastbare, unumstößliche Überlieferung und Lehre: 1 proprie: a theol.: MLWAldh. epist. 4 p. 482,30 secundum sacrosanctam scripturae -emauctoritatem. MLWAlcuin. epist. 132,7 et -sauctoritas supereminet et ratio patet (MLWEpist. Ratisb. 10 p. 322,21sq. r. et -sauctoritas inquiratur, ut, si r. ... lateat, -isauctoritatis pondus in auxilium veniat. Rup. Tuit. vita apost. 1,13 [PL 170,618^B] -emauctoritatem cum ratione concordare. MLWHonor. August. quaest. II 1 p. 1185^B nihil est aliud -sauctoritas quam per rationem probata veritas, et quod -sauctoritas docet credendum, hoc r. probat tenendum. saepe. cf. M. Grabmann, Die Geschichte der scholast. Methode. I. 1956. passim). MLWHincm. ord. pal. 7 ut sacra monstrat -sauctoritas. MLWWipo gest. prol. p. 5,8 primitiva -sauctoritas veteris testamenti. saepe. sapientia — Weisheit: MLWCosmas chron. 2,7 p. 92,23 apostolicus os aperuit sacrum, ponderosis verbis et -eauctoritate plenum. b usu vario: MLWBeda temp. rat. 35,36 Romani, quorum in huiusmodi disciplinis ... -sauctoritas sequi consuevit. MLWPs. Boeth. geom. p. 395,26 viri Pythagoreum dogma secuti Platonicaeque -isauctoritatis investigatores. MLWAlbert. M. cael. hier. 1,1 p. 10^a,8 in aliis scientiis -sauctoritas innititur rationi humanae ..., in theologicis vero veritati divinae. MLWal. 2 meton.: a sacra scriptura — Bibel: MLWConc. Karol. 44^B p. 529,14 in multis divinae -isauctoritatis voluminibus. MLWOtto Frising. chron. 1,29 p. 63,22 ut -isauctoritatis verbis utar. al. testamentum — Testament: MLWAmalar. off. 3,2,4 audistis ex -eauctoritate veteri. b opus principale — grundlegendes Werk: MLWOtto Frising. gest. 1,54 p. 76,3 nondum ... -emauctoritatem illam Augustini (sc. de trinitate) legerat magister. sensu collect.: MLWAmalar. off. 1,14,14 lego in -eauctoritate sanctorum patrum. c liber authenticus — anerkannte Schrift: MLWEpist. Ratisb. MLWapp. 5 p. 378,16 illa Isidori dicta non de excellentioribus illis -busauctoritatibus sunt. Heßler