ascensus, -us
m. MLW
script.: assc-: MLW
l. 42.51. p. 1021,10. acc-: MLW
l. 48. MLW
def.: Caes. Heist. hom. II p. 42
b,34sqq. scimus duplicem esse -um: corporalem et mentalem; corporeus -us fit gressibus pedum MLW
eqs. I
proprie: A
actio ascendendi —
das (Hin-)Aufsteigen, Besteigen, Ersteigen: 1
strictius: a
de hominibus: MLWHugeb. Willib. 4 p. 102,2 -umascensum Willibaldo prohibebant
favillae. MLWAmalar. off. 3,17
tit. de -uascensu in pulpitum. MLWNotker. Balb. gest. 2,17 p. 84,3 propter faciliorem -umascensum. MLWHildeg. epist. I 62 p. 282
C sine -uascensu scalae stans. MLWAlbert.
M. animal. 25,28 incantatori super se praebeat
draco assc-um. MLW
al. b
de piscibus: MLWChart. Livon. A 78 p. 91,17 (a. 1225) nec faciant ibi capturam in -uascensu piscium, sed tantummodo in descensu (MLWChart. Rhen. inf. II 225 p. 117,20. MLWChart. Bern. II 572 p. 617,24. MLW
al.). c
de avibus: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 116,12 duplici utuntur
airones defensione ..., divertimenti scilicet et -usascensus. 5 p. 165,2 ne ... airo ... possit ... ex acc-u amitti. 6 p. 203,27sq. aggravando -umascensum suum ad superius ..., in quo modo -usascensus videri potest ... fortitudo falconis. MLW
al. MLWAlbert.
M. animal. 25,28 propter huiusmodi assc-um et descensum. 2
latius: a
expeditio sursum versa —
Hinaufzug, -marsch: MLWHeinr. Lett. chron. 4,2 Lyvones insultum facientes in -uascensu. b
assultus, incursus —
Aufsprung, Ansprung: MLWNotker. Balb. gest. 1,20 p. 26,16 quę
(caniculae) ... quacaras ... -uascensu celeriore sepe fallerent. c
adverso flumine navigatio —
das Hinauffahren, Hinauffahrt (zu Schiff): MLWRegino chron. MLWa. 888 p. 130,30 civibus ... prohibentibus -umascensum fluminis. MLWChart. archiep. Magd. 339 p. 447,40 ut canale ... navigantibus ad -umascensum seu ad descensum commodum aperiatur (Const. I 239 p. 335,15. MLWArnold. Lub. chron. 3,9 p. 151,42. MLWChart. Raitenh. 269 p. 214,34. MLW
al.). MLWChart. Hans. I 29 p. 18,21 cives ... -umascensum eis supra Coloniam ... negabant (
cf. p. 18,29). MLWHeinr. Lett. chron. 4,3 post -umascensum Rumbule (
cf. 5,3). MLW
al. d
de homine alis adiuto MLW
i. q. volatus —
(Auf-) Flug: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1075 p. 278,15 Symonem ... de illo suo coelesti -uascensu ... deiecerat. e
de Christo MLW
i. q. ingressio (in caelum) —
Himmelfahrt, Auffahrt: MLWHraban. univ. 1,1 p. 18
C -usascensus Domini, elevatio hominis assumpti a terra ad coelos. f
de signis caeli MLW
i. q. cursus assurgens —
das Ansteigen: MLWGerb. (?) astrolab. 2,4 p. 119,27 gradus -usascensus et descensus solis. 7 propter summum solis -umascensum. g
de pulvere MLW
i. q. congestio —
das Aufwirbeln: MLWAlbert. Stad. Troil. 5,519 pulveris -usascensus sepelitur sanguinis imbre. h
de fine sim. MLW
i. q. (adverso flumine) directio sursum versa —
Verlauf (am Fluß) nach oben: MLWCod. Lauresh. 21 p. 303,17 (a. 819) per huius
(Wllinebach) -umascensum usque ad lapideum rivulum (p. 304,21.23sq.). MLWDipl. Heinr. II. 430 p. 551,30sq. que
(forestis) ... -umascensum ducit in fluvium ... servat sui -usascensus tenorem iuxta eundem fluvium (
cf. 51 p. 61,15. 174 p. 206,22). MLWChart. Naumb. 124 p. 108,45 usque Milne eius
(Alestrae) -umascensum (
cf. p. 109,4). MLWDipl. Heinr. IV. 244 p. 310, 12 per -umascensum Accherę ... et ita per assc-um rivi Rotenbahc (
cf. 232 p. 293,8). MLW
al. i
emerss, egressio —
das Herauf-, Heraussteigen: MLWHonor. August. gemm. 3,112 septem gradus sunt in baptismo, tres in descensu ..., tres in -uascensu. B
meton.: 1
facultas ascendendi, aditus —
Aufgang, Zugang: a
ad montes: MLWHrotsv. Dulc. 14,1 nec -umascensum comprehendre ... queo. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 300,22 quod nemo ... -umascensum ... invenire potuisset. MLWLeo Mars. chron. 3,26 p. 717,18 montis ... -usascensus ... erat clivosus. b
ad aedificia: MLWPaul. Diac. Lang. 2,28 p. 106,10 sub cuiusdam scalae -uascensu. MLWForma mon. Sangall.p. 10
b -usascensus per cocleam
(cf. p. 1015,33). MLWEberw. Symeon. 24 commodus -usascensus in aedificio turris. MLWDipl. Otton. II. 183 gradatim-us et descensus est in palatium. MLW
al. c
ad partes ecclesiae: MLWCasus Petrish. 1,21 -uascensu graduum. MLWVita Annon. I 17 p. 491
b,16 ner -usascensus aspectu decentissimos in chorum. MLWAlbert.
M. miss. 2,7,6 p. 54
b,31
ambo duos debet habere -usascensus. MLW
al. d
ad vehicula: MLWAlbert. Mett. episc. Mett. 1 p. 698,45 difficilem eius
(navis) -umascensum superavit. 2
locus elevationis (Christi) in caelum —
Stätte der Himmelfahrt (Christi): MLWHraban. carm. 79,1,4 Christi -usascensus pars (
cf. 80,1,4). 3
instrumentum ascendendi, scalae —
Steiggerät, Treppe: MLWBeda hist. eccl. 5,12 p. 307,13 nullam ianuam ... vel -umascensum
(muri). v. et p. 1019,20. 4
clivus, fastigium —
Abhang: MLWWaltharius 1223 in -uascensu montis subsistere. MLWChart. Raitenh. 301 p. 242,39 in montis -uascensu. MLW
al. II
translate: A 1
profectus, promotio, adeptio —
Aufstieg, Beförderung, Erlangung: a
de dignitatibus: MLWChron. Fred. 4,28 se ... pacientem huius gradi -usascensus ostendit. b
de perfectione spirituali: MLWHraban. univ. 6,2 p. 178
D -usascensus, profectus in Domino (
cf. p. 179
A). MLW
al. MLWElis. Schon. vis. 3,31 p. 80,26 -usascensus iste iustorum ... difficilis est. p. 81,18 qui
(spiritus sanctus) -umascensum nobis prebet ad celestia. Caes. Heist. hom. II p. 42
b,38 de -uascensu mentali. MLW
al. 2
ordo graduum assurgens, hierarchia —
aufsteigende Rangordnung, Hierarchie: MLWGerhoh. psalm. 33,2 p. 201,25 cum ... sint in ecclesia tres ordines in -uascensu vel descensu differentes. MLWAlbert.
M. summ. creat. I 4,35,1 p. 529
b,5 -usascensus ... est ... secundum dignitatem. 3
accretio, augmentum —
Anstieg, Zunahme: MLWChart. Raitenh. 284 p. 229,39 (a. 1267) sub periculo rerum mearum in -uascensu et descensu. 4
processus adolescendi —
das Heranwachsen: MLWConr. Hirs. dial. 455 sequitur Avianus in -uascensu parvulorum. 5
mus. MLW
i. q. elatio (toni) —
das Emporgehen (im Ton): MLWTheoph. sched. 3,81MLW
med. secundum -umascensum et descensum cantus. MLWAnon. mus. plan. Coussemaker II p. 493
b,7 secundus tonus ... habens -umascensum potentialem usque ad a la mi re (
cf. p. 493
b, 27). 6
alch. MLW
i. q. destillatio —
Destillation: MLWGeber. summ. 1,50 p. 587,1 quae
(inventio) per -umascensum fit in alembicum (
cf. p. 587,22). p. 587,13 quia per -umascensum oleum ... haberi non poterat. 7
theol. MLW
i. q. processio, ortus —
das Hervorgehen, Ausgang, Ursprung: MLWElis. Schon. vis. 3,31 p. 81,14 medium quoque -umascensum spiritui sancto apte comparasti. B
meton.: 1
gradus —
Stufe: MLWWillib. Bonif. 3 p. 11,19 ut per singulos ... -usascensus ... viri opera ... exequamur. 2
cyclus bisextilis —
Schaltjahrzyklus: MLWFolcuin. Bert. 2,88 p. 162,20 (chart.) actum ... bissextili -uascensu. i. 3
altitudo, culmen —
Höhe, Gipfel: Engelh. Wirz. Beruch. 2,10 p. 35,10 quando ... summe philosophie ... apprehendere posset -usascensus. MLW
geom.: MLWAnon. geom. I 4,26 pedes ... in -uascensu dccc. MLWPs. Boeth. geom. p. 424,19 si -usascensus
montis ... multiplicabitur (
cf. p. 425,1.13).
Zwimpfer