lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

ascensus

nur lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

ascensus m.

Bd. 1, Sp. 1020
ascensus, -us m. MLWscript.: assc-: MLWl. 42.51. p. 1021,10. acc-: MLWl. 48. MLWdef.: Caes. Heist. hom. II p. 42b,34sqq. scimus duplicem esse -um: corporalem et mentalem; corporeus -us fit gressibus pedum MLWeqs. I proprie: A actio ascendendidas (Hin-)Aufsteigen, Besteigen, Ersteigen: 1 strictius: a de hominibus: MLWHugeb. Willib. 4 p. 102,2 -umascensum Willibaldo prohibebant favillae. MLWAmalar. off. 3,17tit. de -uascensu in pulpitum. MLWNotker. Balb. gest. 2,17 p. 84,3 propter faciliorem -umascensum. MLWHildeg. epist. I 62 p. 282C sine -uascensu scalae stans. MLWAlbert. M. animal. 25,28 incantatori super se praebeat draco assc-um. MLWal. b de piscibus: MLWChart. Livon. A 78 p. 91,17 (a. 1225) nec faciant ibi capturam in -uascensu piscium, sed tantummodo in descensu (MLWChart. Rhen. inf. II 225 p. 117,20. MLWChart. Bern. II 572 p. 617,24. MLWal.). c de avibus: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 116,12 duplici utuntur airones defensione ..., divertimenti scilicet et -usascensus. 5 p. 165,2 ne ... airo ... possit ... ex acc-u amitti. 6 p. 203,27sq. aggravando -umascensum suum ad superius ..., in quo modo -usascensus videri potest ... fortitudo falconis. MLWal. MLWAlbert. M. animal. 25,28 propter huiusmodi assc-um et descensum. 2 latius: a expeditio sursum versaHinaufzug, -marsch: MLWHeinr. Lett. chron. 4,2 Lyvones insultum facientes in -uascensu. b assultus, incursusAufsprung, Ansprung: MLWNotker. Balb. gest. 1,20 p. 26,16 quę (caniculae) ... quacaras ... -uascensu celeriore sepe fallerent. c adverso flumine navigatiodas Hinauffahren, Hinauffahrt (zu Schiff): MLWRegino chron. MLWa. 888 p. 130,30 civibus ... prohibentibus -umascensum fluminis. MLWChart. archiep. Magd. 339 p. 447,40 ut canale ... navigantibus ad -umascensum seu ad descensum commodum aperiatur (Const. I 239 p. 335,15. MLWArnold. Lub. chron. 3,9 p. 151,42. MLWChart. Raitenh. 269 p. 214,34. MLWal.). MLWChart. Hans. I 29 p. 18,21 cives ... -umascensum eis supra Coloniam ... negabant (cf. p. 18,29). MLWHeinr. Lett. chron. 4,3 post -umascensum Rumbule (cf. 5,3). MLWal. d de homine alis adiuto MLWi. q. volatus(Auf-) Flug: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1075 p. 278,15 Symonem ... de illo suo coelesti -uascensu ... deiecerat. e de Christo MLWi. q. ingressio (in caelum)Himmelfahrt, Auffahrt: MLWHraban. univ. 1,1 p. 18C -usascensus Domini, elevatio hominis assumpti a terra ad coelos. f de signis caeli MLWi. q. cursus assurgensdas Ansteigen: MLWGerb. (?) astrolab. 2,4 p. 119,27 gradus -usascensus et descensus solis. 7 propter summum solis -umascensum. g de pulvere MLWi. q. congestiodas Aufwirbeln: MLWAlbert. Stad. Troil. 5,519 pulveris -usascensus sepelitur sanguinis imbre. h de fine sim. MLWi. q. (adverso flumine) directio sursum versaVerlauf (am Fluß) nach oben: MLWCod. Lauresh. 21 p. 303,17 (a. 819) per huius (Wllinebach) -umascensum usque ad lapideum rivulum (p. 304,21.23sq.). MLWDipl. Heinr. II. 430 p. 551,30sq. que (forestis) ... -umascensum ducit in fluvium ... servat sui -usascensus tenorem iuxta eundem fluvium (cf. 51 p. 61,15. 174 p. 206,22). MLWChart. Naumb. 124 p. 108,45 usque Milne eius (Alestrae) -umascensum (cf. p. 109,4). MLWDipl. Heinr. IV. 244 p. 310, 12 per -umascensum Accherę ... et ita per assc-um rivi Rotenbahc (cf. 232 p. 293,8). MLWal. i emerss, egressiodas Herauf-, Heraussteigen: MLWHonor. August. gemm. 3,112 septem gradus sunt in baptismo, tres in descensu ..., tres in -uascensu. B meton.: 1 facultas ascendendi, aditusAufgang, Zugang: a ad montes: MLWHrotsv. Dulc. 14,1 nec -umascensum comprehendre ... queo. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 300,22 quod nemo ... -umascensum ... invenire potuisset. MLWLeo Mars. chron. 3,26 p. 717,18 montis ... -usascensus ... erat clivosus. b ad aedificia: MLWPaul. Diac. Lang. 2,28 p. 106,10 sub cuiusdam scalae -uascensu. MLWForma mon. Sangall.p. 10b -usascensus per cocleam (cf. p. 1015,33). MLWEberw. Symeon. 24 commodus -usascensus in aedificio turris. MLWDipl. Otton. II. 183 gradatim-us et descensus est in palatium. MLWal. c ad partes ecclesiae: MLWCasus Petrish. 1,21 -uascensu graduum. MLWVita Annon. I 17 p. 491b,16 ner -usascensus aspectu decentissimos in chorum. MLWAlbert. M. miss. 2,7,6 p. 54b,31 ambo duos debet habere -usascensus. MLWal. d ad vehicula: MLWAlbert. Mett. episc. Mett. 1 p. 698,45 difficilem eius (navis) -umascensum superavit. 2 locus elevationis (Christi) in caelumStätte der Himmelfahrt (Christi): MLWHraban. carm. 79,1,4 Christi -usascensus pars (cf. 80,1,4). 3 instrumentum ascendendi, scalaeSteiggerät, Treppe: MLWBeda hist. eccl. 5,12 p. 307,13 nullam ianuam ... vel -umascensum (muri). v. et p. 1019,20. 4 clivus, fastigiumAbhang: MLWWaltharius 1223 in -uascensu montis subsistere. MLWChart. Raitenh. 301 p. 242,39 in montis -uascensu. MLWal. II translate: A 1 profectus, promotio, adeptioAufstieg, Beförderung, Erlangung: a de dignitatibus: MLWChron. Fred. 4,28 se ... pacientem huius gradi -usascensus ostendit. b de perfectione spirituali: MLWHraban. univ. 6,2 p. 178D -usascensus, profectus in Domino (cf. p. 179A). MLWal. MLWElis. Schon. vis. 3,31 p. 80,26 -usascensus iste iustorum ... difficilis est. p. 81,18 qui (spiritus sanctus) -umascensum nobis prebet ad celestia. Caes. Heist. hom. II p. 42b,38 de -uascensu mentali. MLWal. 2 ordo graduum assurgens, hierarchiaaufsteigende Rangordnung, Hierarchie: MLWGerhoh. psalm. 33,2 p. 201,25 cum ... sint in ecclesia tres ordines in -uascensu vel descensu differentes. MLWAlbert. M. summ. creat. I 4,35,1 p. 529b,5 -usascensus ... est ... secundum dignitatem. 3 accretio, augmentumAnstieg, Zunahme: MLWChart. Raitenh. 284 p. 229,39 (a. 1267) sub periculo rerum mearum in -uascensu et descensu. 4 processus adolescendidas Heranwachsen: MLWConr. Hirs. dial. 455 sequitur Avianus in -uascensu parvulorum. 5 mus. MLWi. q. elatio (toni)das Emporgehen (im Ton): MLWTheoph. sched. 3,81MLWmed. secundum -umascensum et descensum cantus. MLWAnon. mus. plan. Coussemaker II p. 493b,7 secundus tonus ... habens -umascensum potentialem usque ad a la mi re (cf. p. 493b, 27). 6 alch. MLWi. q. destillatioDestillation: MLWGeber. summ. 1,50 p. 587,1 quae (inventio) per -umascensum fit in alembicum (cf. p. 587,22). p. 587,13 quia per -umascensum oleum ... haberi non poterat. 7 theol. MLWi. q. processio, ortusdas Hervorgehen, Ausgang, Ursprung: MLWElis. Schon. vis. 3,31 p. 81,14 medium quoque -umascensum spiritui sancto apte comparasti. B meton.: 1 gradusStufe: MLWWillib. Bonif. 3 p. 11,19 ut per singulos ... -usascensus ... viri opera ... exequamur. 2 cyclus bisextilis Schaltjahrzyklus: MLWFolcuin. Bert. 2,88 p. 162,20 (chart.) actum ... bissextili -uascensu. i. 3 altitudo, culmenHöhe, Gipfel: Engelh. Wirz. Beruch. 2,10 p. 35,10 quando ... summe philosophie ... apprehendere posset -usascensus. MLWgeom.: MLWAnon. geom. I 4,26 pedes ... in -uascensu dccc. MLWPs. Boeth. geom. p. 424,19 si -usascensus montis ... multiplicabitur (cf. p. 425,1.13). Zwimpfer
6878 Zeichen · 464 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    ascensus

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    ascensus -us m. 1. das Ansteigen, das Emporgehen (die Tonhöhe betreffend) 2. Tonbereich oberhalb der Finalis 3. oberer G…

Verweisungsnetz

2 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit ascensus

1 Bildungen · 0 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von ascensus 2 Komponenten

asc+en+sus

ascensus setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

ascensus als Zweitglied (1 von 1)

reascensus

LmL

reascensus -us m. das Wiederaufsteigen (in der Tonhöhe) — ascending again (in pitch) [s.XV] LmL Nicol. Cap. p. 325: Si vero incipiat (sc. an…