ascendo

ascendo -scendi, -scensum, -ere 1. aufsteigen (die Tonhöhe betreffend) 2. (mit dem Ton) hinaufgehen 3. (den Ton) in die Höhe führen — 1. to ascend (in pitch) (as abstract concept) 2. to ascend (in pitch) (as subjective act) 3. to raise (the pitch) (as transitive act) 1 aufsteigen (die Tonhöhe betreffend) — to ascend (in pitch) (as abstract concept) [syn.: elevari, intendi; opp.: descendere, gravare, deponi, remitti, inflecti] a allgemein — general [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 3, 3, 21: ascendendo, ut in monacordo videtur vel voce cantando. al. [s.IX] LmLMod. Autenticus p. 54, 10: AIANEAGIES. Parapter vero quartus contingit tonum octavum, sed non ascendit in altam vocem. LmLRemig. Aut. 60, 7: tropi in altitudinem ascendunt per differentiam tonorum. LmLMus. ench. 5, 5: inferior quisque tonus non nisi ad quintum usque sonum a finali sono ascendit. LmLScol. ench. 1, 380: quodlibet simplex ac legitimum melos, non nisi ad quintum sonum a finali sono deponitur, nec nisi in nonum usque ascendit. LmLComm. br. 44: modulatio psalmi, quae ascendit usque deuterum tetracordi superioris. LmLHucbald. 38 (p. 116a): [Unusquisque tonus autentus a suo finali usque in nonum sonum ascendit ... Plagis autem usque in quartum descendens, usque ad quintum ascendit] (sim. LmLBerno prol. p. 72a). LmLAlia mus. 121 p. 160: melodia ascendendo mesen tangit. LmLAlia mus. 140 p. 200: Unde fit, ut dorius ab ⋅o⋅ aut descendat in ⋅e⋅, aut ascendat in ⋅cc⋅ (inde LmLAnon. Bernh. 2, 86). al. [s.X] LmLOdo Aret. I p. 249b: Prima differentia inchoat in quarta chorda, quae vocatur scembs, et serenando ascendet in VIII^va. al. LmLOdo Aret. II p. 107b. LmLAnon. Bernh. 2, 51: Dorius habet melodiam a mese et descendit ad lycanos ypaton, ascendit vero ad paranete diezeumenon. al. LmLPs.-Odo mus. p. 271b: In quibus (sc. prolixioribus cantibus) tamen plusquam ab octava a fine non ascendi debet. al. LmLPs.-Odo dial. p. 258a: nullus cantus plus a suo fine quam ad octavam vocem debet ascendere. al. LmLTon. Boeth. mus. 4. [s.XI] LmLBerno prol. p. 70b (H8 p. 34): [cuius modi sit (sc. cantus), ascendendo discernas] (sim. LmLBerno mon. 11, 7. inde LmLFrut. brev. 8 p. 59). al. LmLBerno ton. p. 79b: Differentia prima, quae a finali quidem incipit, sed mox in quintum sonum ascendit. al. LmLBerno div. p. 18. LmLAdalb. 2, 2: duobus generibus cantuum, ascendentium scilicet et descendentium. LmLGuido micr. 19, 19: ascendit organum. al. LmLGuido ep. p. 50a. LmLBerno mon. 10, 1. al. LmLHermann. mus. p. 40 (p. 136a): quatuor tropica sint quadrichorda et post graves aliud alio altius ascendat. al. LmLOdor. Sen. p. 156. al. LmLWilleh. Hirs. 27 (c. 26), tit.: In quot chordas ascendat vel descendat quisque troporum. al. LmLAribo 93 p. 10: Eadem intensio et remissio omnibus est illis tetrachordis, quae ascendunt, id est gravium, finalium, superiorum, excellentium. al. LmLComm. Guid. 9 p. 117: cum phthongi quilibet a naturali loco non moveantur seu superius seu inferius vocibus iungantur, quomodo descendere, deponi, remitti, inflecti ad inferiora, ascendere vero, elevari, intendi ad superiora dicantur (inde LmLAnon. Lips. p. 156). al. LmLLib. spec. 34 p. 50. LmLTon. Aug. p. 84. al. LmLAnon. Lips. p. 157: unusquisque de supradictis quatuor tonis graves et acutas ascendendo et descendendo obtineret cordas. al. LmLOrg. Mediol. rhythm. 73. LmLAnon. Prag. 185. al. LmLCant. In defect. p. 88. LmLPs.-Guido epil. p. 39a. LmLPs.-Guido arithm. p. 57b. al. LmLAnon. Venet. II 1. al. LmLMod. Protus finit p. 108: Plagis deuteri remittitur in parypate ipaton, sed ascendit ad []paramese. al. LmLMod. Autent. prot. 3. al. LmLFrut. brev. 8 p. 59: Secundus modus ... ascendit ad mesen ... remittitur autem ad proslambanomenon. al. LmLFrut. ton. p. 136: antiphonae aut in prima vel secunda syllaba per quilismata ab ipso inceptionis loco, aut paulatim a prima per secundam in tertia per podatum ascendunt in locum quartum. al. LmLPs.-Osbern. 48. LmLAnon. Wolf p. 197: Prima species diapason incipit in proslambanomenos et pertingit in mese ⋅a⋅, secunda in hypate hypaton et ascendit in paramese ⋅♮⋅. al. LmLQuaest. mus. 1, 8 p. 17. al. LmLTheog. Mett. p. 190a. al. LmLIoh. Cott. mus. 12, 2: Cursum modorum sive tonorum dicimus legem, qua sub certa regula coercentur, scilicet quantum quisque ascendere vel descendere, quantumque intendi ac remitti debeat (inde LmLConr. Zab. tract. AY 3). al. [s.XII] LmLTrad. Guid. 7. al. LmLGuido Aug. p. 158a. al. LmLTon. Gratianop. p. 12. al. LmLTon. Parkm. p. 107: Mutationes quoque cantando per sillabas ascendendo et descendendo facere pernoscant. LmLTon. Cist. p. 266b. al. LmLAnon. Cist. I 45 p. 27. al. LmLAnon. La Fage I 10, 7: Proprium est primi modi ... frequenter autem et hilariter ad quintam ascendere... Si secundi toni cantus vis facere, facias circa finem gravari et ad quintam ponderose ascendere. al. LmLTheinr. Dov. 3, 10b, 3: Ascenditur namque (sc. sonus), cum corda decrescit et intensio crescit. al. LmLAnon. Pannain p. 110. al. LmLTon. Nivern. 142v p. 122. al. LmLMut. Γma ut 6: La per ascensum invenitur, mi ascendendo et descendendo. al. LmLCompil. Paris. II p. 75. al. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 493a. al. LmLMus. man. 6, 10: ascendentes mutationes. al. LmLMetrol. 24 p. 80: sequentia „Fulgens praeclara“, quae descendit et ascendit irregulariter. al. LmLIoh. Garl. plan. p. 160a: Nota quod omnis mutatio in ut vel in re vel in mi desinens, talis dicitur ascendens. al. LmLIoh. Garl. mens. append. 16, 12. LmLDisc. pos. vulg. p. 191, 6: Sic autem ascendere et descendere debet discantus. al. LmLIoh. Aegid. 12, 24. al. LmLAmerus 22, 9: dum cantus per manum ascenderit. LmLAmerus 18, 11: quanto corde magis ascendunt a ⋅g⋅ Greco, tanto strictiores erunt. al. LmLElias Sal. 7 p. 24a. al. LmLLambertus p. 256b: omnis mutatio desinens in ut, re, mi dicitur ascendendo, quia plus habet ascendere quam descendere (inde LmLTrad. Lamb. 2, 4, 10. LmLPhil. Vitr. 10, 14. LmLQuat. princ. 3, 9 p. 223b. LmLTrad. Holl. I p. 171. LmLCompil. Ticin. p. 22. LmLNicol. Cap. p. 315. LmLTrad. Holl. II 99 p. 14 (p. 421a)). al. LmLTrad. Lamb. 3, 6, 1. al. LmLDisc. Quicumque III 8 p. 262. al. LmLFranco Col. 11, 30: quando tenor ascendit, discantus descendat (inde LmLPs.-Franco comp. 3 p. 156b). al. LmLPs.-Franco comp. 1 p. 154a. al. LmLHier. Mor. 12 p. 49, 16. al. LmLAnon. Ratisb. 2, 16. al. LmLPetr. Cruc. 1, 18. al. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 37. al. LmLTrad. Franc. I p. 30. al. LmLTrad. Franc. V 1. LmLAnon. Couss. IV p. 81, 10: si duplum ascendat, triplum descendit. al. LmLVers. Postquam pro 184: amplius haud scandit (glossa: id est ascendit), sed corruat (glossa: id est descendit). LmLVers. Postquam pro 271: levantur (glossa: ascendunt). al. LmLIoh. Groch. 250: Antiphona est cantus leviter ascendens et descendens. al. LmLPs.-Mur. summa 516. al. LmLEngelb. Adm. 3, 13. al. LmLWalt. Odingt. 5, 10, 28. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 11, 2, 4. al. LmLMarch. pom. 17, 1. al. LmLPhil. Vitr. 12, 7. al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 37b. al. LmLTrad. Phil. I 61vD, 8. al. LmLIoh. Mur. spec. 2, 61. LmLIac. Leod. cons. 9. LmLIac. Leod. inton. 1, 16. al. LmLIac. Leod. comp. 2, 5, 39. al. LmLIac. Leod. spec. 1, 27, 5: ut non sit in potestate vocis humanae posse in infinitum ascendere seu etiam descendere. al. LmLHugo Spechtsh. 455. LmLPetr. Palm. p. 507. al. LmLIoh. Mur. contr. p. 60a. LmLIoh. Tork. disc. p. 136. LmLSumm. Guid. 174. al. LmLQuat. princ. 3, 29 p. 232b. al. LmLAnon. Michaelb. I p. 47. LmLGoscalc. 1, 5 p. 74, 2: potest (sc. cantus toni autentici) sepe et hilariter ascendere et descendere per 5 voces vel 6. al. LmLHeinr. Eger 2 p. 38. al. LmLTrad. Holl. I p. 168. al. LmLCompil. Ticin. p. 24. LmLTrad. Pipudi p. []45. al. LmLAnon. Mediol. 2, 4. al. LmLInterv. Tonus div. p. 246, 2. LmLArs org. p. 100. al. LmLHenr. Zel. p. 114a. al. LmLPs.-Mur. mod. p. 99b. al. LmLCart. plan. 6. al. LmLAnon. Carthus. p. 436a. al. LmLPhil. Andr. p. 116a. al. LmLGen. disc. Postquam 34. al. LmLAnon. La Fage II p. 423. al. LmLAnon. Seay p. 38: sexta et tredecima non ascendunt sicut tertia et decima. al. LmLAnon. Monac. II 60. al. LmLAnon. Vratisl. p. 331a. LmLNicol. Sen. p. 11. [s.XV] LmLOrig. et eff. 15, 2. al. LmLIoh. Olom. 4 p. 12. al. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 20 p. 288, 6. al. LmLProsd. exp. 72, 14: constitueret notam voci ascendenti assimilatam. LmLIac. Twing. p. 92, 14. al. LmLProsd. contr. 4, 4. al. LmLIac. Theat. 6. al. LmLNicol. Cap. p. 312. al. LmLNicol. Cos. p. 14. al. LmLGob. Pers. p. 190b. al. LmLIoh. Floess 71. al. LmLProsd. spec. p. 751: Ascendat enim tenor ab ut secundi ⋅G⋅ gravis ad re ⋅A⋅ acuti et cantor superior descendat. al. LmLUgol. Urb. 2, 25, 15: per arsyn, id est ascendente tenore. al. LmLPhil. Cas. contr. 14. al. LmLTact. Prima est 14. LmLTheod. Capr. p. 97. LmLTact. Concordanciarum p. 169, 33: Tactus ascendentes. al. LmLGeorg. Ans. 3, 64. al. LmLPs.-Guido corr. p. 52b. LmLAnon. Philad. 68. al. LmLArn. Zwoll. p. 31. LmLTon. Subl. p. 55, 2. LmLTact. Reperi p. 45, 28. al. LmLTrad. March. p. 931: cantus, qui ob eorum brevitatem nec ascendunt autenticaliter nec descendunt placaliter. al. LmLPetr. Talh. p. 11. al. LmLTrad. Holl. II 6 p. 40 (p. 430b) (sim. LmLTrad. Holl. III 6 p. 46). al. LmLMan. Guid. p. 150 (p. 466). al. LmLTrad. Holl. III 7 p. 48: scandere (glossa: ascendere). al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 3, 12, 32. al. LmLConr. Zab. tract. BO 3. al. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 59. LmLConr. Zab. mon. Y 3. al. LmLIoh. Tinct. diff. 3. al. LmLConr. Zab. chor. 3, 4. al. LmLFr. Gafur. extr. 8, 3, 14: per arsim, id est ascendendo. al. LmLIoh. Tinct. nat. 1, 45. al. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 32, 2. al. LmLIoh. Tinct. exp. 7, 11. al. LmLBart. Ram. 1, 1, 7 p. 21. al. LmLAnon. Tegerns. II p. 114. LmLIoh. Hoth. contr. I 11. al. LmLIoh. Hoth. contr. II 6. al. LmLNicol. Burt. 2, 3, 25. al. LmLGuil. mon. 9 p. 55. al. LmLDiff. mus. 36. LmLBonav. Brix. 3, 7: musica ascendendo et descendendo constituitur. al. LmLAdam Fuld. 2, 11. al. LmLLad. Zalk. A 33. al. LmLGuill. Pod. 4, 9: Qualitas autem est certa ac definita ascendendi et descendendi lex, sive intensionis et remissionis, de qua dictum est, que circa grave et acutum versatur. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 4. al. LmLHerb. Tr. 2, 6 p. 53. al. LmLMich. Keinsp. ton. 36. LmLFlor. Fax. 13 p. 85. LmLErasm. Hor. p. 74b. al. LmLCompend. mus. 52. al. LmLAnon. Couss. I p. 444a. al. LmLReg. comp. p. 193. al. LmLAnon. La Fage III p. 241. al. LmLSzydlov. 3 p. 16. al. LmLIoh. Velle metr. 16. al. LmLAnon. Tegerns. III p. 100. al. LmLOrg. Ambros. p. 5. al. LmLContr. Ad sc. artem p. 69b. al. LmLContr. Circa modum p. 29, 1. al. LmLContr. Consonantiae p. 410a. LmLContr. Est autem p. 366b. al. LmLContr. Et primo I 15 p. 139 (p. 463b). al. LmLContr. Et primo II 40 p. 144 (p. 465a). al. LmLContr. quarta quod p. 11b. al. LmLContr. Nota quod I p. 287. al. LmLContr. Nota quod II 6. al. LmLContr. Notandum est p. 46. LmLContr. Notandum quod p. 115b. LmLContr. Primo sciendum p. 291. LmLContr. Quatuor sunt p. 410b. LmLContr. Quoniam hom. 5, 6. al. LmLContr. Quoniam latens p. 288. LmLContr. Quot sunt conc. p. 72a. al. LmLContr. Septem s. conc. p. 141. LmLContr. Septem s. spec. p. 28b. LmLContr. Sex s. spec. I p. 306b. al. LmLContr. Si enim 52 p. 146 (p. 465b). LmLContr. Species plani 17. al. LmLContr. Volens igitur p. 382. LmLContr. Volentibus I p. 26b. al. LmLContr. Volentibus II 11. al. LmLContr. Volentibus III p. 12a. al. LmLMon. Prima corda I 57. al. LmLMon. Prima corda II 51. al. LmLMon. Si vis metiri I p. 194: eadem mensura ascendente in quartum locum semitonium facies (sim. LmLMon. Si vis metiri II p. 60). LmLFist. Cuprum pur. 16 p. 57. b stufenweise — stepwise: ascendere gradatim, per gradus, mediate, clausulatim, seriatim [s.IX] LmLMus. ench. 1, 22: continua multiplicatione sonorum []infinitas texitur, et tamdiu quaternis quaterni eiusdem conditionis succedunt, donec vel ascendendo vel descendendo deficiant (sim. LmLInch. Uchub. 60). LmLAlia mus. 72 p. 141: ad lichanos meson per singulas chordas ascendendo diapente intendit, rursusque ad trite diezeugmenon gravando remittit. al. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. 1, 37: quae a parypate ypaton inchoant et gradatim super ascendunt. LmLPs.-Odo mus. p. 279b: cum a prima (sc. voce) incipitur, aut ad secundam et tertiam directe ascendit, aut prius ad tertiam ac deinde ad secundam venit. LmLGuido ep. p. 47b. al. LmLWilleh. Hirs. 21 (c. 20), 9. LmLAribo 2 p. 25. LmLTon. Aug. p. 98b: gradatim diatesseron ascendant (sc. antiphonae). LmLOrg. Mediol. rhythm. 90: Organum quasi per gradus ascendit ad decimam. LmLOrg. Mediol. rhythm. 131: cantus ascendit ⋅d⋅, salit semiditonum. al. LmLCompil. Casin. 1, 5 p. 6: per quinque neumas in quinque cordis ascendit vel descendit per gradibus cordarum tonando. ibid.: neuma, que (ed.: qui) per quinque gradibus cordarum tonando ascendit vel descendit, serenimpha vocatur. LmLFrut. brev. 13 p. 100: [Quartus (sc. tonus) inprimis gradatim ascendit, sed tandem de alto cadit] (sim. LmLTon. Vatic. 12, 6 p. 211. LmLAmerus 9, 2. LmLAnon. Ratisb. 8, 4, 11. LmLTon. Subl. p. 58, 4. LmLTrad. Holl. II 63 p. 79 (p. 443a). LmLTrad. Holl. III 9 p. 73. LmLBonav. Brix. 18, 27. LmLLad. Zalk. B 39. LmLSzydlov. 13 p. 59). LmLIoh. Cott. ton. 25, 30: Differentia tertia recipit antiphonas quasdam ab hypatemeson ad tertiam vocem gradatim ascendentes, quasdam a parhypatemeson semitonio vel semiditono cadentes. al. [s.XII] LmLUdalsc. 8, 86: Prima variatio est, ubi cantus a suo finali per dyapente orditur, et mox gradatim per dyatesseron ascendit. al. LmLGuido Aug. p. 167a: fac cantum descendere per tonum et ascendere per duos tonos et semitonium, deinceps per tres tonos. LmLGuido Aug. p. 170A386: Nulli enim nisi illi competit modo per tonum a finali deponi et inde (ed.: in modo) surgere per diatessaron deinde per duos tonos ascendere. al. LmLTon. Cist. p. 274b: D.: Quot differentias habet (sc. septimus tonus)? M.: Duas, alteram servientem principiis, quae in quinta fiunt, vel ad ipsam saliunt; alteram congruentem principiis, quae a finali per quosdam gradus ad quintam ascendunt. al. LmLAnon. Cist. I 46 p. 27: per duos tonos directe ascendit. al. LmLTon. Vatic. 12, 3 p. 195: Differencia quarta incipit in ⋅F⋅ et gradatim ascendit. al. [s.XIII] LmLOrg. Vatic. p. 188. al. LmLMus. man. 50, 23: versus non saltibus auctenticis sed simplicibus et moderatis passibus ad sextam facit ascendere. LmLMus. man. 53, 12: vel simplicibus passubus vel saltibus moderatis ascendens. al. LmLTon. Franc. p. 120a: ascendens ad ⋅a⋅ acutum gradatim. al. LmLIoh. Aegid. 15, 26: Habet autem (sc. septimus tonus) duas differentias, alteram scilicet servientem principiis, quae in quinta fiunt, vel ad ipsam saliunt; alteram congruentem principiis, quae a finali per quosdam gradus ad quintam ascendunt. al. LmLAmerus 2, 23: naturaliter ascendendo totum gamma per omnes rigas et spacia. LmLLambertus p. 254b: gradatim ascendere. LmLLambertus p. 263a: vel de fa saliat in la, vel de fa per sol ascendat in la. LmLLambertus p. 266b: non statim saliendo in diapente, sed melodiam ascendendo perficiente. al. LmLHier. Mor. 22 p. 161, 14. LmLAnon. Ratisb. 8, 1, 9. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 35: huius (sc. semiditoni) species sunt quattuor: re fa et mi sol ascendendo; descendendo autem mi sol et fa re; gradatim autem ascendendo re mi, mi fa et mi fa, fa sol. al. LmLTrad. Franc. V 8: Cum tres vel quatuor vel plures ascendunt unam post aliam. al. LmLPs.-Mur. summa 795. LmLEngelb. Adm. 1, 8: per intensionem gradatam et immediatam ascendendo a gravibus et inferioribus per medias ad acutas et superiores. LmLEngelb. Adm. 3, 8: ascendendo per gradus sine saltu. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 85, 6: quaedam (sc. antiphonae) immediate sic ascendunt vel descendunt, aliae mediate vel gradatim. al. LmLPetr. Palm. p. 512: si cantus ascendat []per voces sese immediate sequentes. LmLPetr. Palm. p. 513: in tribus vocibus continue ascendentibus. al. LmLGoscalc. 1, 1 p. 44, 15: quandocumque ab vel de sub ⋅F⋅faut ascenditur usque ad ⋅b⋅fa⋅♯⋅mi mediate vel immediate. al. (cf. LmL col. 136, 37) LmLHeinr. Eger 5 p. 53. LmLTrad. Holl. I p. 182: punctuatim in ⋅f⋅faut descendit, a quo rursus gradatim ascendens ad ⋅a⋅ minutum. al. LmLTrad. Pipudi p. 45. LmLAnon. Ellsworth 4 p. 224, 3. LmLAnon. Seay p. 38: quando cantus planus facit magnum tractum gradatim seu magnam tarditatem ascendendo vel descendendo. LmLAnon. Vratisl. p. 331a. [s.XV] LmLOrig. et eff. 2, 2. LmLIoh. Olom. 4 p. 12: cum ab ⋅F⋅ gravi aut aliis gravibus non plane ascenditur in ⋅c⋅ acutum vel ultra, sed vice versa cantus per ⋅b⋅ acutum gradiens reflectitur in vel versus ⋅F⋅ grave. al. LmLIac. Twing. p. 118, 6: gradatim vel saltando ascendunt (sc. antiphonae). LmLIac. Twing. p. 120, 19: gradatim seu paulatim ascendentes. al. LmLIac. Theat. 40: ascendunt gradatim. al. LmLNicol. Cap. p. 325. al. LmLGob. Pers. p. 192b. LmLUgol. Urb. 1, 66, 8. al. LmLPhil. Cas. contr. 20: si note tenoris ordinate vel gradatim ascendunt vel descendunt. LmLTheod. Capr. p. 96. LmLTact. Concordanciarum p. 170, 22: ascenditur sine saltu. LmLTact. Concordanciarum p. 173, 30: quando aliquis tactus ascendit sive descendit clausulatim non per saltando ut sic ⋅c⋅d⋅e⋅. al. LmLTact. Reperi p. 44, 3: cum ascenditur sine saltu. al. LmLTrad. Holl. II 81 p. 85 (p. 444b). al. LmLTrad. Holl. III 9 p. 61. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 2, 3, 75. LmLConr. Zab. tract. M 6. LmLFr. Gafur. extr. 4, 4, 4. LmLBart. Ram. 1, 2, 8 p. 51: si cantus ascendat hoc modo ⋅f⋅g⋅a⋅♮⋅c⋅. al. LmLIoh. Hoth. contr. I 13: cantare discantum per gradum tam ascendendo quam descendendo, quando tenor movetur per saltum. al. LmLIoh. Hoth. contr. II 18. LmLGuil. mon. 8 p. 53. LmLLad. Zalk. B 21. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 4. LmLErasm. Hor. p. 83a: ascendendo per septem litteras ordine alphabethi. LmLAnon. Couss. I p. 446a. LmLOrg. Ambros. p. 5: quando cantus ascendit ut re mi fa sol. al. LmLContr. Est autem p. 367a. LmLContr. Et primo I 16 p. 139 (p. 463b). LmLContr. Primo sciendum p. 291. LmLContr. Sex s. spec. I p. 306b: ascendendo vel descendendo seriatim. al. LmLContr. Volentibus I p. 27a: dummodo cantus ascendat de gradu ad gradum. al. LmLContr. Volentibus II 16: per gradum ad gradum ascendentem. al. c sprungweise — by interval: ascendere directe, immediate, saltando, cum saltu, punctatim [s.IX] LmLScol. ench. 1, 102: Si enim ascendendo in sursum proxime post  protum sonum metiatur  tritus. [s.XI] LmLAribo 10 p. 37: quadripartitam monochordi distributionem, quae ascendendo primo constitutivo passu diatesseron, secundo diapente, tercio diapason constituit. LmLAribo 62 p. 53: potest (sc. motus commixtus) convinculari susum et iusum, et ditono et semiditono: sed ita, ut semiditonus iambicus ascendat, non descendat (inde LmLComm. Guid. 55 p. 168). al. LmLTon. Aug. p. 131b: non per diatesseron, sed per tonum et semiditonum ascendens. LmLOrg. Mediol. rhythm. 80: Si cantus tenebit ⋅D⋅, organum erit in ⋅a⋅. / Si ascendat in ⋅F⋅, cantus ibi fiat copula. LmLOrg. Mediol. rhythm. 102: Ascenditque ad ⋅F⋅ cantus postea ad octavam (sc. ⋅a⋅). al. LmLIoh. Cott. ton. 25, 1: post casum per diatesseron et tonum et semiditonum ordinatim ascendentes. al. [s.XII] LmLUdalsc. 7, 74: Prima autem variatio est, quando cantus quidem per diapente ascendit et mox semiditono remittitur. al. LmLDisc. Tres sunt 7 p. 238: si dittonus ascendit, semitonium descendit. al. LmLTon. Vatic. 12, 5 p. 205: ascendens simplici nota in ⋅a⋅ et de ⋅G⋅ in ⋅c⋅. [s.XIII] LmLOrg. Vatic. p. 187: Si cantus ascenderet 5 voces et organum incipiat in dupla, descendat organum 4 voces. al. LmLDisc. Si cantus equ. 12 p. 244. al. LmLDisc. Si cantus asc. 5. al. LmLAnon. Lovan. p. 494b. al. LmLDisc. Qualiscumque 6 p. 251. al. LmLDisc. Quicumque II p. 325b. al. LmLDisc. Ad brevem p. 12: []Si ascendit (sc. cantus) tertiam, accipe octavam. al. LmLMus. man. 53, 4: per semiditonum et tonum ad superiorem quartam ascendere. LmLMus. man. 53, 12: vel simplicibus passubus vel saltibus moderatis ascendens. LmLDisc. pos. vulg. p. 191, 27: in ditonum debet ascendere (sc. cantus). al. LmLTon. Franc. p. 119b: primus (sc. modus incipiendi) incipit in ⋅C⋅ gravi, id est nota unica non coniuncta, et ascendens ad ⋅D⋅ grave ascendit quintam sanam. LmLTon. Franc. p. 122a: ascendendo quintam de primo psaltu (i. e. saltu). al. LmLElias Sal. 4 p. 20a: nullus tonorum ... ascendit unico ictu nisi quinque punctos. ibid.: nec datur licentia sine medio ascendendi vel descendendi per naturam tonorum, nisi de quinque. LmLElias Sal. 18 p. 39a: primus punctus inciperet in ⋅F⋅ et directe ascenderet in ⋅a⋅ sine puncto mediante. al. LmLLambertus p. 264b: statim de mi in fa vel in sol ascendit. LmLDisc. Quicumque III 10 p. 262. al. LmLHier. Mor. 22 p. 161, 21. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 35: huius (sc. semiditoni) species sunt quattuor: re fa et mi sol ascendendo; descendendo autem mi sol et fa re; gradatim autem ascendendo re mi, mi fa et mi fa, fa sol. LmLTrad. Franc. I p. 22. al. LmLTrad. Franc. V 4. al. LmLVers. Postquam pro 105: Ut sol cantabis, re la scandendo (glossa: id est ascendendo ut sol, re la). LmLVers. Postquam pro 261: Tertius octo novemque salit (glossa: et ascendit). al. LmLEngelb. Adm. 2, 2: saltum uniuscuiusque vocis ad aliam ascendendo vel descendendo omissis aliquibus mediis. al. [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 38a. al. LmLIac. Leod. cons. 86: consonantiam diapason excedentem, qualiscumque fuerit, plana musica non recipit ita, quod aliquis in ea immediate ascendat ultra diapason vel descendat. al. LmLIac. Leod. spec. 2, 14, 10: qui aliquantum cantum planum ecclesiasticum immediate supra diapason utendo consonantiis, quae sequuntur diapason, ... ascendere facit vel descendere, peccat. LmLIac. Leod. spec. 6, 85, 6: quaedam (sc. antiphonae) immediate sic ascendunt vel descendunt, aliae mediate vel gradatim. LmLIac. Leod. spec. 6, 85, 14: antiphonae primi toni, quae incipientes in ⋅D⋅ gravi statim per semiditonum ascendunt. al. LmLPetr. Palm. p. 509. al. LmLQuat. princ. 4, 2, 31 p. 288b. al. LmLGoscalc. 1, 1 p. 40, 14: mediate cum intermixtione aliarum vocum, sicut dicendo ut re mi, vel re mi fa ... Immediate de una voce in aliam simpliciter ascendendo vel descendendo absque intermixtione aliarum vocum. al. (cf. LmL col. 135, 2) LmLCompil. Ticin. p. 23. al. LmLTrad. Pipudi p. 46. LmLAnon. Mediol. 2, 8. LmLPaul. Flor. 9. al. [s.XV] LmLIoh. Olom. 7 p. 32. al. LmLIac. Twing. p. 116, 8: subito in ⋅c⋅solfaut ascendunt (sc. antiphonae). LmLIac. Twing. p. 124, 13: saltando multum ascendunt (sc. antiphonae). LmLIac. Twing. p. 130, 17: cito vel gradatim in ⋅d⋅lasolre (ed.: ⋅D⋅lasolre) ascendunt (sc. antiphonae). al. LmLIac. Theat. 42: ascendunt quartam. al. LmLNicol. Cap. p. 336. LmLUgol. Urb. 1, 66, 5: descendens ad ⋅C⋅ unico diatesseron intervallo ad ⋅F⋅ primum ascendit. LmLUgol. Urb. 1, 114, 24: principium in ⋅G⋅ habent, a quo sine medio ad ⋅C⋅ ascendunt. al. LmLPhil. Cas. contr. 23. al. LmLTheod. Capr. p. 97. LmLTact. Concordanciarum p. 171, 12: ascenditur cum saltu. al. LmLPs.-Guido corr. p. 54a. LmLTact. Reperi p. 44, 18: ascenditur vel descenditur cum saltu. LmLTrad. Holl. II 1 p. 91 (p. 447a): habent (sc. psalmi breviores) incepcionem earum in ⋅F⋅faut ascendendo per ditonum punctuatim in ⋅a⋅lamire, et ab ⋅a⋅lamire iterum ascendendo per semiditonum punctuatim in <⋅c⋅>solfaut (ed.: solfaut). al. LmLTrad. Holl. III 9 p. 69: per tonum et semidithonium in ⋅c⋅ acutam ascendendo vel per velocem ascensum in ⋅c⋅ acutam per dyateseron. al. LmLTrad. Holl. IV 34. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 2, 3, 75: ⋅C⋅F⋅ autem vel ut fa tertia necnon diatessaron sepcies est, sed in uno tantum ascendens intervallo. al. LmLFr. Gafur. extr. 9, 5, 1. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 3, 14: Tenore vero tres aut quatuor gradus ascendente. al. LmLBart. Ram. 2, 1, 2 p. 69: quintam []ascendit. al. LmLAnon. Tegerns. II p. 112. al. LmLIoh. Hoth. contr. I 22: debemus facere tertiam vel plures secundum quantitatem gradus ascendentis. LmLIoh. Hoth. contr. II 20. al. LmLNicol. Burt. 2, 3, 28. al. LmLLad. Zalk. A 64: Semitonium cum dyapente est saltus unius vocis in sextam imperfecte sonans. Et fit dupliciter scilicet ascendendo et descendendo. LmLLad. Zalk. B 52: per dyapente punctatim ascendendo. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 3: immediate ascendendo a ⋅C⋅mi gravi ad ⋅F⋅faut. al. LmLFlor. Fax. 14 p. 86. LmLErasm. Hor. p. 75a. LmLSzydlov. 7 p. 29. al. LmLOrg. Ambros. p. 5. al. LmLContr. Circa modum p. 30, 4. al. LmLContr. Est autem p. 367a. al. LmLContr. Nota quod II 14. al. LmLContr. Quatuor sunt p. 410b. al. LmLContr. Quoniam hom. 5, 12. al. LmLContr. Volens igitur p. 383. 2 (mit dem Ton) hinaufgehen — to ascend (in pitch) (as subjective act) [opp.: descendere] a mit der Stimme — with the voice [s.XI] LmLBerno prol. p. 68b (C28 p. 32): [Si vero ab eadem mese per trite synemmenon et paranete synemmenon ascenderis]. LmLGuido micr. 18, 40: opus est, cum plus se cantor intenderit, subsecutor ascendat. LmLGuido ep. p. 50a: In plagis autem a finali voce ad quintam descendimus et ascendimus. LmLTheog. Mett. p. 193b: Quinti (sc. toni) finalis est ⋅F⋅; inde ascendamus ad ⋅f⋅. [s.XII] LmLTrad. Guid. 9: Quantumcumque vero cantor ascendat organum per diatesseron. LmLDisc. Omnis homo I 9 p. 252: Pro semiditonum debemus reddere tonum sive ditonum asscendendo vel desscendendo. al. [s.XIII] LmLDisc. Si cantus equ. 2 p. 244: Si cum cantu organum inceperis, ascendes V voces et in V^a concordabis. al. LmLDisc. Qualiscumque 1 p. 251: Qualiscumque cantor vult incipere organum, oportet, ut inveniat consonantiam, que dicitur pente, et de pente statim ascendat in consonantiam, que dicitur diapason. LmLDisc. Quicumque II p. 326b: discantans debet incipere in diapente et ascendere duas notas. al. LmLDisc. Omnis homo II 3 p. 253: debemus esse in dyapente et ascendere. al. LmLIoh. Garl. mens. append. 15, 4: quotiens ascendimus per tonos integros. al. LmLElias Sal. 2 p. 19a: quocumque modo cantor indigeat ⋅F⋅ sive ascendendo sive descendendo, ipsam humiliare oportet et ipsam mollificare. LmLPs.-Franco comp. 1 p. 154b. al. LmLTrad. Franc. I p. 34: quando dicitur: ascende vel descende sic vel sic. al. LmLPs.-Mur. summa 1048. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 34, 2: Genus diatonicum ... est, cum quis ascendendo sive ad partem acutam procedendo cantat diatessaron per minus semitonium, per tonum et tonum. al. LmLPetr. Palm. p. 510. al. LmLIoh. Boen ars 2, 23, 17. LmLIoh. Boen mus. 1, 108: si volumus ascendere ultra ⋅G⋅solreut ad altiores claves. al. LmLQuat. princ. 3, 19 p. 229b: si quis huiusmodi cantum modulari vellet, aliquando enim aut nimia altitudo aut nimia obstabat remissio, quia si alte inciperetur, in tantum ascendebat, ut vox fere deficeret. al. LmLNicol. Sen. p. 11: quando tenor descendit et discantor est in quarta volens ascendere in octavam. [s.XV] LmLProsd. spec. p. 750. al. LmLUgol. Urb. 1, 9, 6. al. LmLTact. Concordanciarum p. 172, 9. al. LmLConr. Zab. tract. LL 7. LmLFr. Gafur. extr. 4, 4, 4. LmLIoh. Hoth. exc. p. 45. LmLGuil. mon. 6 p. 35. LmLErasm. Hor. p. 84a. b auf Instrumenten — on instruments [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 2, 27, 14, 3: de gravi gradatim possumus ascendere usque ad acutam cordam. al. [s.XI] LmLAribo 28 p. 39: a gamma tribus passibus ascendas, ac in primi fine ⋅D⋅, secundi ⋅d⋅ constituas. al. [s.XIII] LmLHier. Mor. 28 p. 289, 29: non plus rubeba potest ascendere. al. LmLWalt. Odingt. 5, 1, 19: monochordum non ascendat ulterius vel descendat. [s.XIV] LmLMarch. luc. 2, 4, 23: in corporibus sonoribus, puta in fidibus, novenaria pars una aliter sonat quam novenaria pars alia, quia ista plus ascendit, []quia minus continet de continuo. [s.XV] LmLBart. Ram. 1, 1, 7 p. 18: seriatim per alias litteras ascendens usque ad mesen vocem emittat (sc. monochordum percutiens). al. 3 (den Ton) in die Höhe führen — to raise (the pitch) (as transitive act) [s.XI] LmLOrg. Mediol. rhythm. 66: Quotienscumque sursum copulare desideras, / quolibet modo dulciter voces veras ascendas. [s.XV] LmLFlor. Fax. 14 p. 86: ascendemus vocem vel descendemus eandem vel tertiam vel quintam. LmLFlor. Fax. 14 p. 87: regula nobis suadebit ... e quinta vocem vel unam vel quartam ascendi vel ibidem morari.