artifex

artifex, -icis. MLWscript.: har-: MLWGloss. II 62,40 St.-S. -tef-: MLWl. 69. usu MLWattrib.: MLWl. 68. p. 996,7. I MLWsubst. (fere masc.; fem.: MLWl. 72. p. 996,33.37.66.70; neutr.: p. 996,34.38sqq.): A strictius i. qui agit rem secundum praecepta — Sachkenner, Künstler: 1 de actionibus mechanicis: a de factoribus manu operantibus MLWi. q. opifex, fabricator — Handwerker, Schöpfer (cf. MLWGloss. III 383,27 St.-S. wercman. 411,23 listmachre): α de anim.: MLWLex Sal. Merov. 10,6 (rec. C) venatorem ..., carpentario vel quemcumque -emartifecem. MLWAldh. virg. I 60 p. 322,1 nobilium -esartifeces imaginum. MLWCompos. Luc. Y 9 colligent illud (metallum) -esartifeces. MLWTrad. Frising. 14^b de -eartifece malleatoris (sic). MLWAethicus Ister 91 p. 70,9 fabros et artefices gnaros. MLWPaul. Diac. Lang. 4, 20 misit ... rex ... -esartifeces ad faciendas naves. MLWAnnal. regni Franc. MLWa. 821 p. 155,27 -esartifeces et murarios. MLWVita Liutb. 22 multorum muliebrium operum -xartifex erat ancilla Dei. MLWHrotsv. Agn. [] 169 -umartificum cura ... simulacra conformata metallo. MLWDipl. Heinr. II. 231 predia quaedam cuiusdam -isartifecis Perangarii. MLWWolfher. Godeh. I 37 p. 195,26 ex perfectissimis eiusmet artis -busartificibus exquisitis. Tract. de MLWeccl. Aldenb. 12 (MLWMGScript. XV p. 870,9) bituminis -xartifex. Tomell. hist. MLWapp. (MLWMGScript. XIV p. 160,6) -xartifex lignorum. MLWArnulf. Sag. invect. 3 p. 95,1 cocus -xartifex. MLWTrad. Salisb. II 87 p. 626,19 conducto -eartifece ... ipsum (montem) perforare cepimus. MLWVita Meinw. 131 p. 64,26 diversis curię servitoribus et -busartificibus. MLWChart. episc. Wirz. I 370 p. 428,20 nobiles terre, ministeriales, mercatores, populares et -esartifeces. MLWAlbert. M. pol. 3,3^c p. 227^a,23 ditantur ... multi -umartificum (p. 1278^a,25 τῶν τεχνιτῶν). MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 1,5 p. 82,51 -esartifeces alchimiae (v. notam MLWed.). MLWChart. Salisb. IV 85 p. 91,19 -esartifeces cupparum. MLWChart. Babenb. 232 p. 44,1 -esartifeces sive operarii manuales. saepe. v. et p. 983,70. 999,1sqq. de bestiis: MLWAlbert. M. animal. 8,70 ex sagacitate regiminis suae vitae vocatur avis quaedam a quibusdam -xartifex. 8,180 quasdam habent apes operationes inter se appropriatas quasi quibusdam -busartificibus earum. de Deo creatore (de spiritu sancto: MLWl. 24; cf. E. R. Curtius, MLWZRomPhil. 58. 1938. p. 17sqq.): MLWArbeo Emm. 39 ne ... supernum et summum offendamus -emartifecem rerum. MLWGodesc. Saxo theol. 24 p. 339,23 ipsa angelica vel humana creatura ... sicut -iartifeci vel opifici, creatori, conditori ... penitus propria. MLWErmenr. ad Grim. 12 -xartifex ... est spiritus sanctus ..., propterea et potens est ad fabricam suam adicere, quod vult. MLWHrotsv. Sap. 3,22 mira mundi -isartifecis scientia. MLWHelm. chron. 38 p. 75,14 utere ponte (sc. glacie), quem stravit tibi bonus -xartifex. Vita Hildeg. Bing. I 3 (MLWPL 197,93^D) omnia sanctarum monilia virtutum summi fabricata manu -isartifecis. MLWal. v. et p. 982,5. remissius: Vita Heinr. IV. 1 p. 10,4 heu Mogontia ..., quae ad reparandum monasterii tui ruinam talem -emartifecem (sc. Heinricum IV.) amisisti. β de rebus: MLWAlbert. M. animal. 11,24 ars ydolorum, quae est -xartifex et efficiens ymaginum aenearum. 11,41 corpus, a quo exit ... semen, ... est -xartifex (p. 641^b,29 ποιητικόν) eius, quod fit ex semine. MLWmetaph. 7,2,9 p. 445^a,44 ab his, qui subtiliores sunt Peripateticorum, vocatur haec virtus anima et -xartifex. per MLWcompar.: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 58,14 sperma masculinum, quod est ut -xartifex (MLWAlbert. M. animal. 3,158 MLWs. maris est sicut operator et -xartifex MLWeqs. MLWal.; cf. MLWveget. 1,46 semen ... masculi est sicut -xartifex, semen vero feminae sicut artificiatum). b de venatoribus: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 7,18 -xartifex, qui exercet venationem. 2 p. 166,2 necessaria est ars et instrumenta et -xartifex. MLWibid. MLWal. 2 de actionibus spiritualibus: a de rhetoribus: MLWEkkeh. IV. bened. I 42,28 nec cupit Christus -emartifecem (gloss.: eloquentem), sed simplicitate loquacem. b de musicis (cf. K. G. Fellerer in: Artes Liberales, MLWed. J. Koch. 1959. p. 40): MLWEpist. Bonif. 116 p. 251,33 citharum habeo et -emartifecem non habeo. MLWAnon. mus. Sowa 6 p. 128,30 mimos et alios -esartifeces per suum artificium modulos exercentes. c de scriptoribus: MLWHraban. epist. 2^a p. 383,2 non statim propter -isartifecis vilitatem spernendo abiciat textum. MLWChron. Pol. 3 praef. p. 123,14 indignum est opus meum et inconveniens, si consilio quorundam -iartifeci merces operis auferatur. d de legum latoribus: MLWLeg. Wisig. 1,1,1 peritiam formantis -isartifecis (1,1,2). 3 de magis: MLWWalahfr. Mamm. 10,30 hactenus -iartifeci licuit lusisse loquella. B latius: 1 qui alicuius rei peritus est — ein Erfahrener, Meister: a in bonam partem: MLWTheod. Amorb. Bened. I 7 pater Benedictus ... scutum rotavit, -xartifex pugnandi. MLWMart. 4MLW^ex. omnium ... -xartifex virtutum, Martinus (MLWLiber de unit. eccl. 2,1 p. 212,14 Gregorius papa, cum esset summus pontifex et v. -xartifex. MLWal.). MLWc. MLWinf.: MLWEkkeh. IV. cas. 110MLW^med. Kebo, hilaritatem machinari -xartifex. b in malam partem: MLWSiseb. Desid. 9 cunctorum -xartifex vitiorum (item de diabolo: MLWSigeboto Paulin. 19 versipellis ... -xartifex. v. et MLWs. v. ^*milleartifex). 20 totius criminis -xartifex (sc. Brunigildis) capta est. MLWUnibos 118,3 (ed. K. Langosch, Waltharius, Ruodlieb, Märchenepen. p. 280) ad arma currunt ... -emartifecem versutiae occisuri. MLWChart. Eberb. 84 contra fraudis -esartifeces. MLWChart. Solod. 445 nocendi -xartifex. de bestiis: MLWTheodulf. carm. 50,34 -isartifecis (sc. vulpeculae) qua tu, pes, retinendus eras. 2 auctor — Urheber: MLWCarm. Bur. B 53,3,4 Wichmannus, omnis pacis -xartifex. MLWRup. Tuit. spir. 3,24 p. 1665^B [] ille mortis -xartifex, iste vitae opifex. 3 fort. MLWi. q. elector — viell. Wähler: MLWChron. rhythm. Col. 4,48 pontifices tres ..., Cesaris -esartifeces (i. e. electores ? MLWed. in nota). II adi.: A strictius MLWi. q. affaber, sollers — kunstfertig, geschickt: MLWAethicus Ister 91 p. 70,13 populum industrium et -emartifecem. MLWErmold. Ludow. 4,244 aula Dei ... -iartifeci rite polita manu. B latius MLWi. q. praecipuus — hervorragend: MLWOdilo Suess. Seb. 15 (7) legationis sacramentum -iartifeci industria informatum. Sroder