*archicancellarius, -i
m. MLW
script.: arci-: Const. II 46/7 p. 59,28. argi-: MLWDipl. Otton. II. 254
a p. 295,10. archy-: MLWDipl. Arnulfi 22. 178.
v. et p. 881,13. -kan-: MLWDipl. Karoli III. 127. 136. -chan-: Const. I 15 -chancelarii. Chron. Gurc. 4 (MLWMGScript. XXIII p. 9,34). -ze-: MLWOtto Mor. hist. p. 168,9. MLWDipl. Karoli III. 182 p. 305,2 (spur.).
v. et MLW
l. 61. -ge-: MLWDipl. Karoli III. 29. 32 p. 55,37 -gelarii. 35 p. 61,29. 88 p. 143,34. -ela-: MLW
l. 43.46.61. adde Const. I 19. MLW
al. MLW
form. gen. MLW
sg. -ri: MLWDipl. Arnulfi 96.
tmesis: MLW
l. 62. summus cancellarius, princeps notariorum —
Ober-, Erzkanzler, Vorsteher der Kanzlei (
cf. MLWGloss. III 379,1 St.-S. -usarchicancellarius uronecancelere): 1
in capella et curia regis vel imperatoris (cf. MLW
Bresslau, Urkundenlehre. MLW
ind.; J. Fleckenstein, Die Hofkapelle der deutschen Könige. I. 1959. p. 122sqq.; 174sqq.; 190sqq.): MLWDipl. Loth. I. (ed. Bouquet, Recueil des historiens ... de la France. VIII. p. 378
C) Agilmarus, ... archiepiscopus et sacri palatii nostri -usarchicancellarius (MLWDipl. Karoli III. 126 p. 203,2 per Liutuuardum, ... nostri ... p. summum -umarchicancellarium.
v. et p. 881,9). MLWDipl. Ludow. II. (MLWMIÖG 5 p. 386,35) Hericus ... cancellarius advicem Dructemiri -iarchicancellarii recognovi (MLWCapit. reg. Franc. 238 p. 146,45 Petrus canzelarius MLWa. Adelardi episcopi et -zelariiarchicanzelarii recognovi. MLWDipl. Zwent. 20 p. 56,2 MLWa. Rathpodi archiepiscopi archiquecancellarii [21. 22. MLW
al.]. MLWChart. Stir. II 161 p. 242,35 [dipl. Frid. II.] vice ... Moguntine sedis archiepiscopi, totius Germanie -iarchicancellarii.
v. et p. 882,9. cf. MLWDipl. Arnulfi 129 p. 193,26 Uuihhingus -usarchicancellarius MLWa. Theotmari archicappellani recognovi). MLWChart. Rhen. med. I 102 p. 106,36 (dipl. Loth. II.) Ercamboldus, regię dignitatis -usarchicancellarius, recognovit. MLWCapit. reg. Franc. 279
D p. 350,5 Gauzlenus, abba et -usarchicancellarius. MLWDipl. Arnulfi 63 Asperto, ... dilecto -oarchicancellario nostro, ... cappellam ... concessimus. MLWDipl. Otton. I. 367 p. 504,24 fracto sigillo ... per manum Huberti ... -iarchicancellarii. MLWDipl. Conr. II. 57 p. 67,2 abbas ... per ... -umarchicancellarium nostris presentavit obtutibus precepta. MLWVita Annon. I 1,53 p. 480
b,59 archiepiscopum Coloniensium ... et -umarchicancellarium totius Italiae (MLWAnnal. Ianuens. I p. 203,7sq. Coloniensis archiepiscopus et ... Magontinus archiepiscopus, unus -usarchicancellarius Italie et alter -usarchicancellarius Teotonice. MLWChart. Brixin. 206 sacri imperii per Ytaliam -usarchicancellarius. MLW
al.). MLWRahew. gest. 3,12 p. 180,7 Stephanus, Viennensis archiepiscopus et -usarchicancellarius de Burgundia (
de eodem: MLWActa imp. Böhmer 102 p. 95,29 ut in regno Burgundiae sacri palatii nostri -usarchicancellarius et summus notariorum ... existas). MLWArchipoeta 7,1,1 -earchicancellarie, viris maior ceteris. MLWChart. Epternac. 216 p. 384,11 (dipl. Heinr. VI.) Mogunt(inensis) sedis archiepiscopus, Germanie -usarchicancellarius (Const. III 18 sacri imperii per Germaniam archy-usarchycancellarius. MLW
al. v. et p. 880,64. MLW
sim. MLW
l. 4. p. 880,32).
saepissime, imprimis in recognitionibus dipl. remissius de cancellario: MLWLamb. Tuit. Herib. 1,4 p. 742,31 Heribertum ... -umarchicancellarium et secreti sui voluit esse primum
Otto III. abusive: MLWDipl. Loth. III. 121
g (spur. MLWs. XII.MLW
med.) Guibaldo, ... Romani imperii -oarchicancellario. MLWDipl. Pipp. 31 p. 43,37 (spur.) Bonefacius -usarchicancellarius recognovi. MLW
al. in dipl. spuriis huius aevi (v. MLW
ind. p. 541csq.). 2
in curia Romana (cf. MLW
Bresslau, op. cit. I. p. 237sqq.; R. Elze, Studi Gregoriani. IV. 1952. p. 3957): MLWChart. Anhalt.I 131 (privil. Leonis IX. MLWa. 1054) data per manus -iarchicancellarii et bibliothecarii sancte sedis apostolice Hermanni, Coloniensis archipresulis (MLWChart. Fuld. A 755 p. 365,16 vice Annonis, sanctę Romanę et MLWa. MLWs. -iarchicancellarii). MLWCod. Udalr. 151 p. 279,9. 3
in curiis episcoporum et principum (cf. O. Redlich, Die Privaturkunden des Mittelalt. 1911. p. 156): MLWChart. Hamb. 118 p. 113,7 (a. 1091) Waldo senex et vetulus -usarchicancellarius recognovit. MLWConr. Mur. summ. 6,1 p. 425,30 quedam ... officia conmuniter respiciunt et conmode habentur in ... curia ecclesiastici principis et secularis, ut sunt ... cancellarius, -usarchicancellarius.
Schneider