animalis, -e. I
adi.: A
animae (sc. principii vivendi et cogitandi) proprius —
der Seele (als Lebenskraft und Denkprinzip) eigen (MLW
def.: MLWAlbert.
M. caus. univ. 2,1,16 p. 459
b,19 operatio -isanimalis ab anima et non ab animali dicta): MLWConstant. Afric. theor. 2,1 p. 5b
r actiones sunt tres: spiritualis, naturalis et -isanimalis, quibus corporis instrumenta sunt similia. MLWAlbert.
M. sent. I 8,26 p. 260
a,23sq. spiritus est instrumentum animae quoad operationes primas ipsius, quae sunt vitalis, naturalis et -isanimalis ...; per -emanimalem
spiritum influit anima -iaanimalia
opera, ut sunt sensus et motus. MLWspirit. 1,2,1 p. 231
b,14 principium ... -isanimalis
spiritus dicit
Galenus (cf. Galen. MLW
ed. Kühn V. p. 644,13sq. MLW
al.) esse in cerebro per nervos sensibiles et motivos. 1,2,4 p. 237
a,24 sentire ... et imaginari et memorari et intellegere animae vocantur opera: et ideo vires illae et spiritus -esanimales vocantur MLW
eqs. MLWveget. 1,71 iudicium totum est -eanimale et non corporale. MLWnat. anim. 1,8 p. 17,35 tres habet
nobilis anima operationes, divinam ... et intellectualem et -emanimalem
(cf. notam MLW
ed.). MLWcaus. univ. 2,1,5 p. 458
b,10 dico ... -emanimalem
operationem ... influxivam vitae et motus localis. MLW
al. remissius: MLWCarm. Bur. B 105,1,3 dum ... langueret -isanimalis, prevaleret naturalis virtutis dominium. MLW
mus.: MLWAbsal. serm. 20 p. 122
A alia
musica, quam docet Deus, ... est -isanimalis, alia spiritalis, alia coelestis -isanimalis est musica, quando sensus exteriores nihil superfluum appetunt et a ductu rationis nequaquam discordant MLW
eqs. B
ad animantia pertinens —
den Lebewesen zugehörig: 1
vivus, animatus —
belebt, beseelt: a
philos. et natur.: MLWAlbert.
M. sent. I 8,26 p. 260
a,42 de actu vitae, quae est anima, cuius effectus dat esse -eanimale. MLWveget. 2,20 quaedam
animalia sunt perfecta in participando potentias -esanimales et quaedam sunt imperfecta. MLW
al. v. et p. 663,55. b
alch.: MLWAnon. secret. p. 68,29 teratur
alumen plumae ... cum quadruplo eiusdem urinae vel cum aqua -ianimali (-lisanimalis MLW
cod.). p. 72,14. MLWPs. Avic. anim. 7,1 p. 397 vocatur
sanguis lapis -isanimalis (MLWPs. Arist. tract. p. 787, 27 MLWl. -emanimalem, vegetabilem, mineralem). MLW
al. 2
vitalis, animans —
belebend, beseelend: v. p. 663,63. C
carnalis, terrenus —
fleischlich, irdisch (cf. Vulg. I Cor. 2,14. 15,44sq.): MLWHraban. univ. 7,8 p. 199
D in corpore -ianimali significat
apostolus praesentis vitae statum, quamdiu homo gerit corpus mortale. MLWNadda Cyriac.I 8,4 tu, homo -isanimalis, minime quę Dei sunt, sapis. MLWChart. Eberb. 19 p. 40,5 secundum necessitatem -isanimalis hominis, sine qua spiritualis ministerium suum nequit explere. MLW
al. D
brutus, stultus —
unverständig, einfältig: MLWVita Udalr. Cell. II 41 (21) erroneo populo adhuc rudi, adhuc -ianimali. II
subst.: A
masc.: homo terrenus —
irdischer Mensch: MLWAmalar. epist. 6,8 tui -esanimales, inflati munditia corporis. MLWoff. 1,12,3
(bis). MLWOtto Frising. chron. 8,27 p. 438,4 ad hanc ... vitam mortalem ... nascentes -esanimales seminamur. B
neutr.: 1
quod animae proprium est —
das Seelische: MLWPs. Plato quart. 3 p. 129,24 per -eanimale est, quod cognoscitur naturale. 2
animatum —
das Belebte: MLWAldh. ad Acirc. 7 ab -ianimali ad inanimale
(cf. Isid. MLW
orig. 1,37,3) metaforice retulit. MLWFroum. epist. 74 ab -ianimali hoc inanimale
(sc. epistola) pro -ianimali mittitur ad -eanimale. MLW
alch.: MLWPs. Calid. secret. 3 quidam ... nominaverunt ea
(sc. naturas rerum) mineras et quidam -eanimale, quidam autem herbale.