lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

angelus

GWB bis lat. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

angelus m.

Bd. 1, Sp. 639
angelus, -i m. (ἀγγελος) MLWscript.: ha-: MLWRhythm. 76, 8,2. -gl-: MLWHerig. Ursm. 1,39. MLWEgbert. fec. rat. 1,105. 2,100.105. -gul-: MLWChart. Heist. 19 p. 121,32. MLWform.: nom. MLWsg. -os: MLWPirmin. scar. 12. MLWacc. MLWpl. -us: MLWPirmin. scar. 2. usu MLWadi.: MLWArbeo Emm. 25 -orum spirituum. creatura vel nuntius caelestisEngel, Himmelsbote (cf. MLWLThK. 2III. p. 863sqq.): I proprie: A de caelicolis: 1 gener.: MLWConc. Karol. 5 p. 43,5 non plus quam trium -orumangelorum nomina cognoscimus, id est Michael, Gabriel, Raphael. 44B,38 qua ratione quave auctoritate imagines -orumangelorum vel aliorum sanctorum adorandae sint (MLWTheoph. sched. 3,59 p. 249,9 [de ornamentis]. cf. MLWSermo de sacril. 15 qui ... -orumangelorum vel Salomonis ... caracteres suspendit). MLWHraban. univ. 4,10 p. 101C -iangeli vero, qui in ... beatitudine perseverant, non natura possident bonum, ut non mutarentur cum caeteris, sed arbitrii servantes bonam voluntatem, bonum conditionis et fidem scilicet servaverunt Domino suo. MLWHrotsv. Abr. 2,5 si ... virgo permanebis, -isangelis Dei fies aequalis. MLWGerh. August. Udalr. I 9 p. 398,8 sicut -iangeli in primae conditionis possibilitate permanebunt, sic et homines post resurrectionem aequales -isangelis ... perseverant in civitate Dei nostri. MLWAdam gest. 3,63 p. 209,2 Iesum testor et -osangelos eius omnesque sanctos. MLWEpist. Ratisb. 1 p. 276,4 -iangeli boni creati sunt, nullus autem malus. MLWOtto Frising. chron. 8,30 p. 441,2 civitas illa (sc. caelestis) ... ex -isangelis constat et hominibus. MLWAlbert. M. caus. univ. 2,5,6 p. 619b,6 quidam contendunt spiritus, qui vulgariter -iangeli vocantur, intelligentias esse (cf. MLWsumm. creat. 1,4,20 p. 456a,24 Damascenus ... dicens [MLWPG 94,865sqq.], quod -usangelus est substantia intellectualis, semper mobilis, arbitrio libera, incorporea, Deo ministrans, secundum gratiam, non natura suscipiens immortalitatem. 2,1,60 p. 517a,38 -usangelus sive nuntius intelligentiae in eo, quod nuntiat extra id, quod interius conceptum est ab intelligentia. MLWcael. hier. 1,1 p. 7a,46 prima accidentia -orumangelorum naturalia eorum sunt quatuor, scilicet simplicitas essentiae, perspicacitas intelligentiae, personalis discretio et liberum arbitrium). MLWmiss. 3,4,15 p. 90a,22sqq. -iangeli hic omnes coelestes essentiae vocantur. persaepe. de hierarchia (cf. Vulg. Col. 1,16): MLWHraban. carm. 39,14 bonos creavit -osangelos, ordines et archangelos. MLWhom. 1,31 p. 59B testante sacro elogio scimus -osangelos, archangelos, virtutes, potestates, principatus, dominationes, thronos, cherubim atque seraphim. Vita Sadalb. 2 (MGMer. V p. 52,3) novem quoque ordines -orumangelorum ... disseruit. MLWHildeg. epist. I 116 p. 338B Deus discernit populum in terra sicut in coelo, videlicet -osangelos, archangelos, thronos, dominationes. MLWAlbert. M. cael. hier. 6,4 p. 146sq. MLWal. MLWalleg.: MLWHraban. univ. 1,5 p. 32A -usangelus autem typice Dominus Iesus Christus nuncupatur, id est nuntius paternae voluntatis. 21,11 p. 565A -iangeli, in quibus significati sunt evangelistae praedicatores Christi. MLWAlex. Min. apoc. 5 p. 84,12 numerus -orumangelorum innumerabilem significat multitudinem electorum. 21 p. 473,10 (de fratribus minoribus) per -osangelos accipiuntur ministri et priores. MLWal. 2 spec.: a de -is nuntiis, ministris, comitibus, protectoribus: MLWRhythm. 148,42,1 -iangeli tunc copulabunt scelere consimiles, quos cursim praecipitantes dabunt flammis inferi. MLWArbeo Corb. 4 p. 191,23 -usangelus ... ei per visum apparens. MLWWett. Gall. 8 Deus ... -umangelum suum mittet, qui nos ad regem Italiae perducet. MLWWalahfr. Wett. 295 -usangelus albato vestitu venit amictus. MLWRegino chron. MLWa. 871 p. 103,17 cuius animam ... ab -isangelis in caelum viderat deferri. MLWRather. epist. 26 p. 153,26 ille poenitentia sua -osangelos ad sibi auxiliandum, immo ... famulandum coegit. MLWWiduk. [] gest. 1,34 p. 47,13 -oangelo flammas sedante illaesus egreditur. MLWGerh. August. Udalr. I 27 p. 413,36 per quendam presbiterum ab -oangelo flagellatum. MLWThietm. chron. 2,24 evaginato apparuit -usangelus gladio. MLWThangm. Bernw. 48 metropolitanus ... animam in manus -orumangelorum efflavit. MLWEkkeh. IV. bened. I 37,60 -usangelus ecclesiam servet sibi quisque dicatam. MLWHonor. August. eluc. 2,28 unicuique genti, unicuique civitati praesunt -iangeli, qui iura, leges, mores iuste dispensant et ordinant MLWeqs. MLWAlbert. M. cael. hier. 4,4 p. 110a,19 -usangelus enim dicitur propter officium nuntiandi nobis. MLWsumm. theol. II 2,5 p. 117a,18 custodia, qua -usangelus custodit hominem ..., non ponit eum in gradu inferioritatis ad hominem. p. 114b,8 -usangelus est assistens Deo. 2,7 p. 133a,4 ministrant -i non tantum in custodiendo hominem, sed in omnibus creaturis mundi. persaepe. MLWfort. de nuntio humano: MLWLand. Mediol. hist. II 2,22 p. 30,1 cum profecissem ..., michi -usangelus occurit (cf. Castiglioni, MLWed. p. XV). b de coetu caelesti: MLWTrad. Frising. 1 (a. 744) ut ... omnium sanctorum atque -orumangelorum agmina extraneus permaneat. MLWChart. Fuld. B 12 p. 19,33 ut ... mercedis vestrę premia in superna curia -orumangelorum clarescant. MLWConc. Karol. 12 p. 67,14 animae in coelestibus regnis cum -isangelis triumphant. MLWWillib. Bonif. 8 p. 50,11 quia ... vobis ... sedem cum supernis -orumangelorum civibus condonat. MLWCarm. Cantabr. 41,2 -orumangelorum sacra canunt in excelsis agmina. MLWChron. Erf. min. p. 650,5 vidit ... Dominum sedentem in excelso throno ... circumstante exercitu -orumangelorum in prato. saepe. c de rebus (et hominibus: l. 34.36sq.) ab -is nomen trahentibus: MLWBernh. Prov. comm. 1,2 p. 274,11 titimallus ..., de cuius lacte conficitur panis -orumangelorum, qui leprosis potest dari. MLWRicher. Rem. hist. 2,69 in palatio Angleheim, quod interpretatur -orumangelorum domus. MLWDipl. Heinr. II. 522 (spur. MLWc. 1180) Rado, Montis -orumangelorum primus abbas. Notae Hild. (MLWMGScript. XXX p. 765,35) in nativitate sancte Marie, in festo -orumangelorum. de agnomine: MLWChart. ord. Teut. (Hass.) 28 p. 25,14 (a. 1232) frater A-usAngelus de Minorum fratrum ordine. 320 p. 240,15 testes sunt ... Conradus de Stenhus, A-usAngelus, filius quondam A-iAngeli antiqui. 380 p. 283,35 testes ... Henzo dictus Engel ..., A-usAngelus. MLWal. d meton. de vexillo: MLWWiduk. gest. 1,38 p. 57,11 videntes ... -umangelum; hoc enim vocabulo effigieque signum maximum erat insignitum (cf. 3,44 p. 124,12). B de ministris satanae: MLWGodesc. Saxo theol. 6 p. 131,2 ut locum apostatae -iangeli suppleret. MLWconf. p. 72,16 ab exordio malignorum damnationis -orumangelorum. MLWDipl. Heinr. II. 433 in infernum inferius cum sathana et -isangelis suis ... descendat. MLWAlex. Min. apoc. 7 p. 110,29 isti erant -iangeli, id est nuntii satanae. MLWal. II translate: A de sacerdotibus, episcopis, monachis sim. (cf. Vulg. apoc. 1,20sqq.): MLWAlcuin. epist. 17 p. 46,24 memor esto, quod sacerdos -usangelus Domini Dei est excelsi. MLWRup. Tuit. off. 9,7 p. 257C de hominibus sanctis, qui annuntiando veritatem Dei supernorum imitantur officia spirituum ..., ut -iangeli vocentur. MLWChron. Andag. 90 p. 228,33 ille modernus eius sedis -usangelus. MLWGerhoh. aedif. prol. p. 137,11 Chŏnoni, Ratisponensis aecclesiae -oangelo. MLWepist. 3 p. 491A tibi, -oangelo ecclesiae Frisingensis. p. 491D -usangelus ecclesiae Iuvavensis. p. 492A ille unus -usangelus in hac provincia. B de haereticis: MLWChron. Sigeb. cont. MLWa. 1148 (MLWMGScript. VI p. 454,4) qui ... de suis quosdam quidem -osangelos, alios autem apostolos faciebat. Ladner
7793 Zeichen · 407 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    angelus

    Goethe-Wörterbuch

    angelus s angulus Christa Dill Ch. D.

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Angelus

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Angelus (lat.), Engel, Bote, Gesandter. A. Dei s. Domini , in der katholischen Kirche das Gebet, welches mit den Worten …

  3. modern
    Dialekt
    Angelus

    Bayerisches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    Angelus Band 1, Spalte 1,418

  4. Latein
    angelusm.

    Mittellateinisches Wb.

    angelus , -i m. ( ἀγγελος) MLW script. : ha-: MLW Rhythm. 76, 8,2. -gl-: MLW Herig. Ursm. 1,39. MLW Egbert. fec. rat. 1,…

Verweisungsnetz

7 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 2 Sackgasse 5

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit angelus

5 Bildungen · 3 Erstglied · 2 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von angelus 2 Komponenten

ange+lus

angelus setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

angelus‑ als Erstglied (3 von 3)

Angelus Domini

Herder

Angelus Domini , das Gebet des englischen Grußes, welches täglich dreimal, am Morgen, Mittag und Abend auf ein Glockenzeichen in der kathol.…

angelus als Zweitglied (2 von 2)

Alexius IV. Angelus

Herder

Alexius IV. Angelus , entkam der Hast des Usurpators A. III. u. flüchtete zu Papst Innocenz III.; mit den latein. Kreuzfahrern kam er 1203 v…

archangelus

MLW

archa·n·gelus

archangelus , -i m. ( ἀρχάγγελος) MLW script. : arca-: MLW Pirmin. scar. 2 MLW cod. E. MLW Dipl. Pipp. 8 p. 12,41. arga-: MLW Chron. Cas. 21…