angaria, -ae
f. (ἀγγαρεία)
MLW
script.: anc-: MLWChart. Sangall. A 91. -e(a):
p. 635,28. MLW
metr. -rĭ-:
p. 635,11.17. MLW
rhythm. -gár-:
p. 635,5. I
gener.: A
strictius: 1
compulsio, coactus, vis —
Zwang, Gewalt (
cf. MLWGloss. III 224,50 St.-S. -aangaria genotunge): MLWRuotg. Brun. 37 p. 39,22 quid in -aangaria ... agendum esset. Tract. de ord. pont. (MLWMG Lib. Lit. I p. 10,19) -aangaria oblatrantium circumseptus. MLWGesta Camer. cont. I A 16 qui ... lignarium per -amangariam colligit. MLWCosmas chron. 2,4 p. 86,18 decreti per -amangariam. MLWGesta Ern. duc. I p. 38,7 dux annuit, sed in -aangaria. MLWHerbord. Ott. 2,26 p. 738,2 crucem cum Symone in -aangaria portavi ([
cf. Vulg. Matth. 27,32]. MLWHist. peregr. p. 145,11. MLW
al.). MLWCarm. Bur. B 17,3,6 sors salutis ... est affectus et defectus semper in -aangaria. MLWChron. reg. cont. V MLWa. 1239 p. 275,33 terras adversariorum ... per -amangariam evacuat. MLW
al. 2
oppressio, vexatio —
Bedrückung, Heimsuchung: MLWChron. Hild. 28 p. 861,7 -asangarias et oppressiones liberorum ... comicie. MLWAnnalista Saxo MLWa. 1124 p. 761,54 regionem ineffabili -aangaria vexando exhausit. MLWLigurinus 2,339 ab -isangariis Italorum pene solutus. MLWChart. Port. 81 p. 107,6 conquesti sunt super vexationibus et -isangariis, quas paciebantur ... a decimatoribus. MLW
al. 3
labor, tribulatio, angor —
Mühsal, Not, Beklemmung: MLWEbo Bamb. Ott. 1,16MLW
med. post ardue peregrinationis -amangariam. Pass. Thiem. II 8 p. 57,6 pro regno Dei ... tam dura -aangaria quam diutina agonizabat. MLWConr. Fab. Gall. 24MLW
med. -asangarias mentis cur dicere tardas? 4
molestia —
Belastung, Bürde: MLWMirac. Adalb. Wirz. 11 p. 64,33 vir mestitudinis -aangaria confractus. MLWSalimb. chron. MLWa. 1261 p. 405,11 tales -asangarias nobis
(sc. praedicatoribus) vultis imponere. B
meton.: 1
onus —
Last: MLWTransl. Modo. 33
(de scrinio reliquiarum) aliis ... suae felicitatis -amangariam suscipientibus. 2
plaustrum, carrus —
Last-, Packwagen (cf. MLW
Lamprecht, Wirtschaftsleben. II. p. 248): MLWDipl. Karoli III. 125 p. 201,13 dentur ... cilitia nec non tempore militiae -aangaria i, id est carrum unum. MLWFlod. annal. MLWa. 923 p. 13,20 perditis multis -isangariis, quas ... comes ... abduxit. MLWRicher. Rem. hist. 3,77 -asangarias ... accelerare. MLW
al. 3
oneraria —
Lastschiff: MLWHist. Lang. Goth. 5 p. 10,1 misit movere -easangareas.
cf. angarialis
p. 636,39. 4
cadus, cupa —
Standfaß, Kufe: MLWGloss. III 650,37 St.-S. -aangaria stanta. MLW
ibid. MLW
al. II
iur.: A
servitium vel opus (imprimis publicum) —
(vorwiegend öffentliche) Dienstleistung, Frondienst, Frone (def.: p. 636,63): 1
strictius de munere vehendi MLW
i. q. vectura (imprimis publica), bastaga —
(vorwiegend öffentlicher) Fuhrdienst, Transport-, Fuhrfrone, Anger(fahrt), Fronfuhre (cf. A. Dopsch, Wirtschaftsentw. d. Karolingerzeit. II. 1922. p. 221): MLWForm. Marculfi 2,1 p. 72,16 ut ... paraverida vel carrarum -aangaria ... non requiratur. MLWLex Baiuv. 1,13 -asangarias (gloss.: vel fuora) cum carro faciant usque quinquaginta leugas. MLWChart. Sangall. A 18 recollegere et intus ducere et -aangaria, ubi obus est. MLWLex Raet. Cur. 8,2
tit. de cursu publico, -isangariis et parancariis ([-ga-
Ac. Bb]. Const. I 175 regalia sunt ... -arumangariarum et parangariarum et plaustrorum et navium prestationes). MLWCapit. reg. Franc. 297,14 p. 437,35 neque per -asangarias in tempore incongruo illos
(servos) affligant. MLWChart. Rhen. med. I 135,6 ducit ad monasterium de spelta modios xv -amangariam integram. 135,24 p. 156,34 in -aangaria detur ... gubernatori navis ... panes v (
cf. MLWibid. p. 157
1 curie ... -asangarias illuc navigio facere tenebantur). 135,54 solvit unusquisque ... -asangarias ii, unam de vino, alteram de annona. MLW
al. MLWDipl. Karlom. (II.) 6 p. 293,32 nullas ... excubias, nullas paratas vel -asangarias facere sive persolvere cogantur
monachi. MLWRegino syn. caus. 1,384 tria carraria opera licet fieri ..., id est hostilicia carra, victualia vel -aangaria. MLWDipl. Otton. II. 250
a p. 284,33 foderum vel -amangariam aut aliquam publicam funccionem exigere (MLWDipl. Conr. II. 92 p. 126,7 fotrum et -aangaria seu publicum servitium ... et alias -asangarias ... dare). MLWDipl. Heinr. IV. 411 p. 546,35 nullus ab eis
(Iudaeis) equum ad profectionem regis ... aut -amangariam regie expedicionis requirat. MLWChart. Lamb. Leod. 30 p. 49,2 (dipl. Heinr.
V.) si quis rusticus aliquam -amangariam nostram nobis de villa prosequtus fuerit.
al. remissius MLW
i. q. opera quaelibet animalium —
beliebige Arbeit(sleistung) von Tieren: MLWLeg. Wisig. 5,5,2
tit. de animalibus in -amangariam prestitis. 2
latius de variis vel incertis muneribus servilibus (cf. Ph. Dollinger, L'évolution des classes rurales en Bavière. 1949. p. 152sqq.; fortasse huc spectant etiam nonnulla loca supra allata, MLW
e. g. MLW
l. 44.51.54): MLWLeg. Wisig. 12,1,2 exactionibus, operibus vel -isangariis ... populos adgravare. MLWCapit. reg. Franc. 93,5 ut servi ... non ... ad ulla -aangaria seu servitio publico vel privato cogantur (
cf. MLWLeg. Lang. p. 505
b,3 ita est exponendum, scilicet sive ipsa -aangaria sit servitium publicum vel privatum). MLWDipl. Karoli III. 21 p. 36,8 quaslibet -asangarias ... contra morem canonicum ... obponere. MLWDipl. Otton. I. 258 p. 368,31 inlicitas redibiciones aut publicas -asangarias exigere. MLWDipl. Loth. III. 102 a custodia castri vel etiam ab aliis conditionibus seu -isangariis ... liberam esse volumus
ecclesiam. MLWAnnal. Ianuens. I p. 50,12 ut ab omni -aangaria et perangaria habitatores civitatis ... debeant ... excusari (MLWChart. Port. 254 mansum ... absolutum ab omni -aangaria advocacie et perangaria. MLW
al. remissius: MLWAlbert.
M. pol. 5,4
b -isangariis ... et perangariis opprimendo populum. MLWsumm.
theol. I 20,80
a,2,1 p. 870
a,42). MLWChart. Oelsn. 23 ut sint liberi ab -isangariis ..., que vulgo dici solent povoz, prevod, slad, preseka MLW
eqs. (MLW
sim. MLWChart. Heinrichow. 28 p. 176,13). MLWRegistr. Patav. I p. 57,3 pro -isangariis vernalibus et autumpnalibus x sol. MLWChart. Sil. C 42 p. 331,16 liberi erunt ab ... exactionibus et operibus, id est -isangariis personalibus vel predialibus.
saepe. v. et p. 635,56. MLW
fort. MLW
add.: MLWAgnell. lib. pont. 168 ligna ... et quae necessaria erant ... cives volventes in -aangaria cum funibus.
de servitio extraordinario: MLWChart. Wirt. V 1287 p. 51,16 (a. 1254) cum per -asangarias, id est extraordinaria servicia, ... sit gravata
grangia. B
exactio, vectigal, tributum —
Abgabe, Steuer, Zins: MLWCapit. reg. Franc. 180,26 a subiecto sacerdote ... dationes ... exigere aut superposita in -isangariis inferre (
cf. MLWGloss. II 137,54 St.-S. -aangaria scara MLWi. [vel MLW
c. d] cinsa). MLWDipl. Conr. II. 146 p. 197,40 curaturam vel teloneum sive -amangariam aliquam tollere. Flor. Wig. chron. MLWa. 1031 (MLWMGScript. XIII p. 127,18) ut ... viatores absque omni -aangaria clausurarum et theloneariorum ... eant et redeant. MLWChart. Babenb. 15 p. 21,16 ut nullus ... silvę procuratorum ... precium seu qualiscumque -ęangarię gravamen ... faciat. MLWDipl. Heinr. IV. 456 (spur. MLWs. XII.?) ut ... moneta sine omni contradictione vel -aangaria libere cudatur. Const. II 389 quedam exactio sive -aangaria, ungelt appellata. MLWChart. Babenb. 122 -asangarias pati ..., quotiens ... forum adire necesse habuerint. MLWActa imp. Böhmer 396 ab hac -aangaria, que ... dicitur houbetreht, ... sint exempti. MLW
al. v. et p. 407,56.637,23. C
sarcina quaedam poenae causa portanda —
Sühnelast (cf. J. Grimm, Deutsche Rechtsaltert. 4II. 1922. p. 309): MLWDipl. Arnulfi 188 qui ... per miliare unum ab urbe -asangarias ferentes ... -asangarias deposuerunt.
v. et *angarus.
Schneider