affinitas

affinitas -atis f. Ähnlichkeit, Verwandtschaft — affinity, similarity [syn.: similitudo, societas, vicinitas, conformitas] 1 der Melodiebewegung — of melodic motion [s.X] LmLOdo Aret. II p. 107a: Affinitate autem coniungitur (sc. plagis tetrardus) autento deutero et plagis triti (?). [s.XI] LmLComm. ton. 8, 2: Et quoniam cum altera versi huiuscemodi primi toni differentiae ex duabus varietatibus affinitate habere cernitur. LmLTon. Aug. p. 135a: Sunt autem (sc. antiphonae), quas huic addicit differentie affinitas neumarum dicta, non quam priores virga pede fulta. [s.XV] LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 9, 31: nullam haec talis modulatio cum subscriptis quatuor octavi toni differentiis habet affinitatem. 2 der Töne in den Konsonanzen — of notes in consonances [s.XI] LmLBerno div. p. 115a: Igitur octo tonis manifestum est musicam consistere, per quos musicae modulationis consonantiae ... amica quadam suae coniunctionis affinitate sibi invicem videntur concordare. 3 der Intervallstruktur der umgebenden Töne — of intervallic structure in surrounding pitches a Definition [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 41, 2: Affinitas est aliquarum vocum ad voces vere, proprie et naturaliter finales similitudo, quaedam societas vel vicinitas. Haec autem societas, vicinitas vel similitudo provenit vel ratione concordiae inter voces dissimiles, vel ratione cuiusdam conformitatis inter voces similes. Prima affinitas dici potest triplex: perfecta, perfectior et perfectissima. Illa dicitur perfecta, quae est per diatessaron ... Perfectior affinitas est illa, quae est per diapente ... Perfectissima affinitas dicatur illa, quae est per diapason. b Gebrauch — usage [s.XI] LmLGuido micr. 7, 10: Itemque nota has vocum affinitates per diatessaron et diapente constructas: ⋅A⋅ enim ad ⋅D⋅ et ⋅B⋅ ad ⋅E⋅ et ⋅C⋅ ad ⋅F⋅ a gravibus diatessaron, ab acutis vero diapente coniungitur. LmLGuido micr. 8, 2: Si quae aliae sunt affinitates, eas quoque similiter diatessaron et diapente fecerunt. al. LmLComm. Guid. 88 p. 115: ‚Primus modus est cum vox‘, quae modus est, ‚tono deponitur‘, ... ‚et‘ extenditur, id est ‚intenditur‘ per simile ad superiora, ut eis iungatur ita quod sint ibi ‚semitonium et duo toni‚ ut‘ hae duae voces ‚⋅A⋅ et ⋅D⋅‘ sunt primus modus, ⋅D⋅ per naturam, ⋅A⋅ per affinitatem. Et de ceteris similiter dicatur, quod vel natura vel affinitate per eandem positionem tonorum duae voces sint unus modus (inde LmLAnon. Lips. p. 156). LmLComm. Guid. 5 p. 116: Sciendum quod, cum ⋅A⋅B⋅C⋅ sint finales, tamen in tetrachordo finalium non accipiuntur, quia licet per affinitatem, tamen per naturam non sunt finales (inde LmLAnon. Lips. p. 156). LmLComm. Guid. 84 p. 123: sciet, quis cantus per legitimam finalem, quis per affinitatem sit canendus. al. LmLTon. Aug. p. 119a: Antiphone, que postposito regulari loco huic accesserant differentie, affinitatem sibi coherentis sui „Seculorum amen“ in se presentant (cf. Sowa, Transformation p. 69 sq.). LmLTon. Aug. p. 138b: Presentant autem (sc. antiphonae) in se affinitatem sui „Seculorum amen“, quia cum illud incipiens in paranetediezeugmenon ⋅d⋅, tono intenso, tonum semiditonum deponat semiditonumque remetiens tono remisso finiat. LmLOrg. Mediol. pros. 10: Resonabit ⋅A⋅ ad ⋅D⋅ diatessaron, ad acutum ⋅a⋅ diapason. ⋅D⋅ ad utrumque ⋅A⋅ et ⋅a⋅ diatessaron et diapente, ⋅a⋅ ad graviores diapente et diapason. Sciendum est autem organales voces affinitatem habere cum precedentibus. Et quia hae tres species affinitatem habentes tanta se ad organi societatem suavitate permiscent. ... Cum autem affinitas []vocum iam satis patefacta sit per diatessaron et per diapente et per diapason, natura eorum persequenda est (cf. Guido, micr. 18, 4-14). LmLOrg. Mediol. rhythm. 6. LmLOrg. Berol. 26. LmLPs.-Guido epil. p. 38b al. LmLQuaest. mus. 1, 20 p. 54: Sunt autem alii toni ut primus, secundus, quartus, sextus, qui, ut transferri possint, ipsa vocum affinitas causam facit et copiam. LmLQuaest. mus. 2, 25 p. 92. LmLIoh. Cott. mus. 14, 8: ⋅E⋅ finalis deuteri cum ⋅C⋅ quadrato affinitatem habet, cum similiter deponantur et eleventur. Sed et ⋅F⋅ finalis triti cum ⋅c⋅ acuta in depositione et elevatione convenit. Propria autem affinitas non est in depositione vel elevatione, nisi utrumque vel saltem elevatio duplicetur. Sed quoniam finalis tetrardi huiusmodi affinitatem non habet, ideo delicti venia caret (inde LmLGob. Pers. p. 159b. LmLConr. Zab. tract. BF 8-11). [s.XIV] LmLIac. Leod. comp. 2, 5, 3. LmLIac. Leod. comp. 2, 5, 11: Sedes autem ipsorum (sc. tonorum) seu finales chordae monochordi sub rectitudine sunt ⋅D⋅E⋅F⋅G⋅. Sub affinitate vero omnes aliae, in quibus legitimus ascensus aut descensus identitatem conciliat. LmLIac. Leod. spec. 6, 32, 6: ⋅G⋅ enim per diapente affinis est ad ⋅d⋅ superius et eadem ⋅G⋅ per diatessaron affinis est ad ⋅D⋅ inferius. Item ex alio latere ⋅G⋅ affinitatem habet per diatessaron ad ⋅c⋅ superius et per diapente ad ⋅C⋅ inferius. LmLIac. Leod. spec. 6, 32, 25: per quam coniunctionem vel similitudinem vel affinitatem cantus aliqui, qui in una vocum illarum incipiunt vel finiuntur, in alia possunt et finem habere, non mutato modo vel tono, nisi ad aliquam irregularitatem. LmLIac. Leod. spec. 6, 32 passim. LmLIac. Leod. spec. 6, 41, 24: inter voces aliquas proprie finales manere potest aliqua affinitas, ut inter ⋅D⋅ et ⋅G⋅, non solum, quia distant per diatessaron, sed consimilis vox, scilicet re, hic et ibi reperitur et consimilis diatessaron species. LmLIac. Leod. spec. 6, 54, 4: affinitas inter chordas illas in quibus similis processus tonorum est et semitoniorum. al. LmLAnon. Carthus. p. 440b: ⋅A⋅lamire est affinis ad ⋅D⋅solre, nam ambo gradus tono deprimuntur et tono cum semitonio elevantur. ⋅♮⋅ quadratum affinitatem habet cum ⋅E⋅lami simili ratione. [s.XV] LmLConr. Zab. tract. BF 5: ‚affines habent voces‘ (cf. Ioh. Cott. mus. 14, 5) sive claves, quas aliqui affinales, alii sociales vocant eo, quod affinitatem sive societatem et conformitatem habere cum finalibus videantur. LmLBart. Ram. 1, 1, 3 p. 8: inter primam et octavam maxima conformitatis affinitas similitudoque reperitur. cf. LmLPesce, Affinities 4 des Tonartencharakters — of the character of modes [s.XV] LmLUgol. Urb. 3, pr. 1, 29: Dorista, quae primi est toni cantilena vel melodia, quae maxime moralis est et cum ea (sc. Lidia) affinitatem habet. 5 der Dissonanzen zu den Konsonanzen — of dissonances to consonances [s.XV] LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 12, 2: De dissonantiis autem illis, quae ... quandam generare solent humanis auribus consonando satisque compassibilem armoniam, dico faciliter id illis contingere sonis, ob innatam affinitatem, quam cum perfectis ac sibi propinquioribus habent consonantiis, necnon cum aequalitate per consequens et multiplicibus numeris. Qua quidem affinitate veraciter accidit, ut, dico, toni copulati vel tonus cum semitonio minori consonent, quamquam non perfecte. LmLIoh. Legr. rit. 2, 3, 3, 17.