acumen, -inis
n. MLW
script.: acc-: MLWForm. Marculfi 1,25.
v. et p. 143,30.42. ag-:
p. 143,28. adc-: MLWCarm. de Bened. 31
(dub. MLW
interpr.). I
proprie: A
extremitas acuta —
Spitze: 1
gener.: MLWWalahfr. hort. 28 radicis. MLWAdalbold. sphaer. 6 post recisionem -umacuminum de cubo. MLWFrutolf. (?) rhythmimach. 1,16 p. 182,21
(de pyramide). MLWConstant. Afric. theor. 3,22 p. 12a
v caput
cordis, quod -nacumen dicitur. MLWRup. Tuit. off. 6,9 profundum
crucis, id est -nacumen, quo fixa terrae inhaeret. MLWTract. de chirurg. 15 quantum unius acus est -nacumen. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 91,14 lingue
picorum. MLWVita Herm. Ios. 41MLW
med. in -eacumine anteriori
calceamentorum. MLWAlbert.
M. animal. 6,13 ovi. MLW
al. in imag.: MLWVita Liutb. 19 adversarius noster ... latentis ferri ... vibrat -nacumen. MLWHrotsv. gest. 1494 recti conpunctus -eacumine zeli. MLWGisleb. Eln. inc. 3,87 proprium lumen morbi terebravit -nacumen. MLWHildeg. div. op. 1,2,52 p. 787
B beatitudines ... -nacumen exspirationum suarum ad iudicialem ignem mittunt. MLW
al. 2
spec.: a
rostrum, cornu, aculeus —
Rammsporn, Schiffsschnabel, Horn, spitzer Gegenstand: MLWAethicus Ister 50 -nacumen et ... lances duratos habet
navis. MLWSedul. Scot. carm. 2,80,6 rinoceron mutilam protrivit -eacumine frontem. MLWRegimen san. Salern. 237 ictus, -aacumina, pulvis, ista nocent oculis. b
spinula, asperitas —
Stachel, Rauheit: MLWGump. Wenc. 8 p. 216,26 principalium ... vestibus ... induitur, sed caro mundissima cilicino subtus -eacumine dissulcatur. MLWEkkeh. IV. bened. I 48,4 pectus -aacumina (gloss.: spinulę pallii) pungant. c
de astrolabio MLW
i. q. acutus denticulus araneae designans in tabula locum stellae inerrantis —
gekrümmte Spitze, die die Stelle eines Fixsterns auf der Scheibe anzeigt (v. p. 145,22. cf. Repsold, Zur Gesch. d. MLW
astron. Meßwerkzeuge. I. 1908. p. 7 et Frank-Meyerhof, Ein Astrolab aus d. MLW
ind. Mogulreiche. 1925. p. 27): MLWHerm. Augiens. mens. astrolab. 6 p. 386
A acutos claviculos sparsim ... in alhancabuth fixos, quorum -aacumina ... stellarum vicem tenent. p. 386
B ubi stellae linea a regula tangitur, ibi -nacumen porrectionis eius abscidatur. MLW
ibid. iterum. B
acies —
Schneide: MLWRegino chron. MLWa. 874 p. 107,35 falcis. MLWTheoph. sched. 3,11
ferrum fossorium similiter quadrum ..., cuius -nacumen sit in ipsa latitudine. MLWMetell. buc. 8,52 -nacumen inutile
securis vertens. MLWAlbert.
M. animal. 1,495
(de crista anteriore tibiae) anterius autem cruris ... propter -nacumen et curvitatem ... nasus cruris vocatur MLW
al. C
cacumen, fastigium —
Höhe, Gipfel: MLWWalth. Spir. Christoph. II 2,26 templi. MLWChart. march. Misn. III 510 p. 355,31 montis. II
translate: A
de sensibus vel de perceptione eorum: 1
acies (visus) —
(Seh-) Schärfe: MLWAntidot. Sangall. p. 95,19
[] ad caliginem vel -nacumen oculorum. MLWRather. serm. 4,1 -nacumen, quo plurimum pollet
aquila, ... visus. MLWEgbert. fec. rat. 2,366 visus in ordine rerum ad subtile dei veniens concessit -nacumen
Satan. MLWAlbert.
M. animal. 23,7 aquila ab -eacumine dicitur; tres enim habet acuitates
(cf. p. 140,59). MLW
al. fere MLW
i. q. obtutus — etwa ‘
Anblick’
: MLWEkkeh. IV. bened. I 4,61
(de Iohanne evangelista) multa tamen videt illa
aquila polis per -aacumina solis (gloss.: deitatis). 2
acritudo, acor —
Schärfe, Säure: MLWTract. de aegr. cur. p. 167,42
sanguis e naribus fluit multis modis, ut ... ex furiositate et -eacumine ipsius sanguinis. MLWMaurus urin. I p. 4,26
materiae. MLWAlbert.
M. veget. 2,31
humor cibalis accipit etiam inspissationem et subtilitationem et -nacumen. 2,84 odoris buxi. 2,92
vaporis. MLWanimal. 3,112
colerae. MLWeuch. 3,2,2,1 p. 288
a,20sqq. proprietas quaedam caloris, quae est -nacumen penetrativum et divisivum substantiarum ..., remansit in ipso
aceto: sic et in cinere remansit -nacumen ignis. MLW
al. 3
acuitas soni —
hohe Tonlage: MLWAurel. Reom. mus. 16 p. 51
b plerumque -nacumen vocis nec sursum erigit nec iusum deprimit
sexta varietas. MLWMus. Enchir. 1 p. 152
a ut non solum -eacumine differant et gravitate
phthongi (MLWHucbald. harm. inst. p. 105
a. 111
b. MLWAlbert.
M. animal. 4,97. MLW
al.). MLWTract. de fist. org. p. 15 pre summam extensionem -isacuminis. MLWRup. Tuit. off. 7,24 p. 205
B velut alauda matutina per vocum suarum saepe volitat -aacumina
cantus. 4
vehementia —
Heftigkeit: MLWMatth. Platear. gloss. p. 366
D -nacumen et malitiam
medicinarum. MLWMaurus urin. II p. 16,5 afflictionis. MLWChron. Reinh. MLWa. 1199 p. 563,6 vi et -eacumine sintomatum invalescentibus. MLW
al. B
de ingenio: 1
sagacitas —
Scharfsinn, Schärfe: MLWChron. Fred. 4 praef. p. 123,18 prudenciae agumen in nobis tepiscit. Humb. Wirz. epist. (MLWMGEpist. V p. 440,7) mentis -nacumen (acc-accumen
WP) ... torpere. MLWHraban. epist. 52 aliquid scribere, quod ... -nacumen sensus vestri acueret. MLWEkkeh. IV. bened. I 41,3 MLWgloss. nemo umquam fidelibus -eacumine suo gravior ... fuit
Porphirio. MLWHildeg. scivias 1,1 p. 386
C tu -nacumen huius profunditatis ab homine non capis. MLWOtto Frising. gest. 1,48 p. 68,1 rationum. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 4 p. 98,23 astutiam et -nacumen ingenii gruum. MLW
al. 2
vis, instantia —
Kraft, Eindringlichkeit:MLW Vita Galli II 521 pane salutifero pascentem cordis -nacumen. MLWWaltharius 1093
regis subnixe rogitantis -eacumine motus. MLWVita Bonif. II 1 p. 92,14 predicationis. MLWHildeg. vit. mer. 4,62 homines ... cum -eacumine probitatis Deo serviant. MLW
al. C
de litteris MLW
i. q. cultus, subtilitas —
Bildung, Feinheit: MLWPass. Praeiecti I 2 ut tempus extaret, quod litterarum acc-aaccumina summeret (Vita Audoini 1 [MGMer. V p. 554,7]. MLWTheod. Amorb. Mart. 1). MLWVita Deic. 7 liberalium artium -aacumina sitibundo pectore haurire. MLWEkkeh. IV. bened. I 42,66 -aacumina dupla (gloss.: loycę verę et sophisticę) renoscunt
fideles et haeretici (
cf. 41,1 axioma: -nacumen loycum [gloss.]). MLWOtto Frising. gest. 1 prol. p. 12,15 si ... ad altiora velut phylosophica -aacumina attollatur oratio.
Ziltener