tractim

tractim langsam, langgezogen — slowly, in a drawn-out manner [opp.: cursim, festinanter (festine), velociter] [s.IX] LmLAurelian. 16, 22: Septima (sc. differentia), quae gravitatem vocis nec sursum erigit nec iosum deprimit ... ac tractim finis versiculi profertur iuxta hoc: Ant. „Loquebantur“. Octava est, cuius finis cursim deponitur. LmLAurelian. 19, 40. LmLScol. ench. 1, 406: sive tractim seu cursim canatur (inde LmLQuaest. mus. 1, 22 p. 61). LmLCant. Observandum 3: Observandum est, ut aequaliter cantetur rata scilicet correptionis mensura et distinctiones membrorum vel cesorum in eo observentur. Ut antiphona introitus et gradalis non multum tractim, sed moderate canantur, offertorius morose et modeste ad suae gravitatis proprietatem. [s.XII] LmLAnon. Cist. III 15: Quicumque incipit antiphonam aut psalmum aut hymnum aut responsorium aut alleluia, unam aut duas partes solus tractim dicat aliis tacentibus; et ab eo loco, quo ille dimittit, alii incipiant non repetentes, quod ille iam dixit (sim. LmLInst. patr. 27). [s.XIII] LmLElias Sal. 30 p. 59b: tractim et pausatim cantetur. LmLIoh. Groch. 270: Isti autem cantus cantantur tractim et ex longis et perfectis ad modum cantus coronati. LmLIoh. Groch. 284: Est autem „Sanctus“ cantus, qui dicitur hymnus gloriae Dei. Et cantatur ornate et tractim, ut Christianos moveat ad ferventem caritatem et dilectionem Dei. LmLPs.-Mur. summa 2357: Sepe tamen contingit in organica (sc. musica), quod pars inferior paucas habet notas et superior multas; tunc vero pauce tractim sunt, multe canende velociter. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 7, 17, 1: Tripliciter modulamur: aut tractim aut velociter aut medie. [s.XV] LmLIoh. Olom. 1 p. 4: Dicitur autem cantus choralis planus non, quia sine mensura sit, sed quia tractim plane et uniformi dimensione voces seu notae in eo debent proferri. LmLAnon. Tegerns. I p. 104: Secunda nota et omnis preter penultimam debent uniformiter et mensuratim cantari secundum congruenciam diei privati, festivi seu solempnis, quia in diebus privatis festinanter, in festivis moderate, in solempnibus vero tractim. LmLConr. Zab. chor. 4, 1: in magnis festivitatibus valde tractim cantetur, in dominicis vero simplicibus et parvis festis mediocris mensura et in feriis brevior servetur. LmLConr. Zab. chor. 4, 4-5. LmLConr. Zab. chor. 4, 11: solemnius et tractius cantari debet officium de festo et illud de feria expeditius, ut inter huiusmodi diversa officia debita servetur differentia. LmLConr. Zab. chor. append. 1, 2: Non nimis tractim nec nimis festine psallatur. LmLBonav. Brix. 23, 1.