tetratonus

tetratonus -i m. vel tetratonium -i n. 1. Bezeichnung für ein Intervall aus vier Ganztönen 2. Bezeichnung für die Quarte — 1. term for an interval consisting of four tones 2. term for the fourth 1 Bezeichnung für ein Intervall aus vier Ganztönen — term for an interval consisting of four tones a Gebrauch — usage [s.XII] LmLTheinr. Dov. 3, 14 p. 296, 15: qui (sc. cantus), cum unius tam variationis sint, absque tamen tetratonio notari nequeunt ut hiis: „Constitues eos“, „Epithalamia“ (cf. LmLSnyder, Theinred 2 p. 297, adn. 93). LmLTheinr. Dov. 3, 18 p. 312, 2: alii ordines tritonia ita et isti tetratonia producunt. [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. III 78: Tonus, ditonus, tritonus conveniunt cantui plano. Tetratonus, pentatonus, exatonus non conveniunt cantui plano. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 1, 75, 6. LmLIac. Leod. spec. 2, 14, 5: Est autem advertendum, quod diapason claudit in se quasdam alias consonantias, de quibus non sit mentio in praetacto cantu, ut sunt comma, semitonium maius, tonus imperfectus, tonus abundans, semitritonus, tetratonus et huiusmodi, de quibus infra tangemus. Tales enim consonantiae, licet sint possibiles et earum pulchra sit speculatio, non sunt tamen in usu, nec ex illis conficiuntur cantus, non solum ecclesiastici, sed nec alii. LmLIac. Leod. spec. 2, 39, 7. LmLIac. Leod. spec. 2, 62, 2: alias consimiles habere potest semitonium maius notificationes, ut quod est illa particula, in qua tonus diesim vincit, ditonus semiditonum, tritonus diatessaron, tetratonus diapente. LmLIac. Leod. spec. 2, 88, 5-6. LmLIac. Leod. spec. 2, 89, 11: in semitonio cum diapente sex clauduntur voces, in tetratono quinque. LmLIac. Leod. spec. 2, 91, 22: De semiditono cum diapente prosequamur, qui dictam consonantiam (sc. tonum cum diapente) superat in minore semitonio, in quo tetratonus ab eadem superatur. LmLIac. Leod. spec. 2, 101, 6: in gammate, sicut prius dictum est, nisi falsa utamur musica, tetratonus, pentatonus, [] hexatonus perfecto carent loco. LmLIac. Leod. spec. 4, 4, 4: Quantum ad immediatas vocum extremarum coniunctiones, aliae ab aequalitate partium, quas includunt, nominantur ut ditonus, tritonus: ditonus a duobus tonis, tritonus a tribus, tetratonus a quattuor. LmLIac. Leod. spec. 4, 14, 13: reperiuntur tres (sc. consonantiae) in partes quattuor aequales divisibiles, scilicet tetratonus in tonos quattuor, diesis cum diapente et diapason in quater diatessaron, ditonus cum bis diapason in quater diapente. LmLIac. Leod. spec. 4, 39, 3: Videntur autem esse XV perfectae discordiae, octo, quae antecedunt diapason et in simplicibus fundantur proportionibus, et illae iam tactae sunt, scilicet comma, diesis, apotome, tonus minor, tonus maior vel maximus, tritonus, maius semitonium cum diapente sive tetratonus et pentatonus (sim. LmLIac. Leod. spec. 4, 47, 5). LmLIac. Leod. spec. 6, 63, 14: si mi et ut simul iungerentur possetque fieri vera unius in alteram mutatio, tetratonus in dispositione gammatis sine aliqua falsa musica vel mutatione posset reperiri, nam sub mi descensus fit per duos tonos et supra ut per duos tonos fit intensio. al. b Bestimmung — determination [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. III 55: Semitonium maius cum diapente est idem <quod> tetratonus. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 56, 33: Si vero consonantia in quattuor partes aequales divisibilis sit, sicut tetratonus, tres oportet mediare terminos inter terminos illius proportionis, ut habeantur quattuor toni continui et quattuor sesquioctavae continuae proportiones. LmLIac. Leod. spec. 2, 89, tit.: Quid sit tetratonus. Tetratonus est consonantia vocum inaequalium quattuor in se claudens tonos in proportione consistens super 2465 partiente, quae maior est sesqualtera, minor vero quam dupla. Haec consonantia quattuor in se continet tonos praecise, a quibus denominatur. Posset etiam dici bis ditonus, quia duo ditoni in quattuor continentur tonis. LmLIac. Leod. spec. 2, 89, 4: tetratonus diapente vincit in semitonio maiore. ... tetratonum diapason vincit in tono et minoribus duobus semitoniis. LmLIac. Leod. spec. 2, 89, 9 descr.: Quattuor toni continui, qui complent tetratonum (ms. Paris 7207A: tetratonium; ms. Paris 7207 et ed.: tetrachordum). Tetratonus in descendendo (cum exemplo): 4096 4608 5184 5832 6561. Tetratonus in elevatione (cum exemplo): 6561 5832 5184 4608 4096. Tetratonus immediatus in elevatione et in <depositione> (cum exemplo). In exemplis his inter ⋅E⋅ quintam et ⋅F⋅ sextam ponitur per musicam vel mutationem falsam tonus, ut quattuor habeantur toni continui, cum tamen secundum dispositionem gammatis sit ibi semitonium minus. Patet etiam hic, quod ambae voces extremae ipsius tetratoni in spatio sunt. LmLIac. Leod. spec. 2, 126, 40: Semitonium maius cum diapente vel tetratonus super 2465 partiens proportio. LmLIac. Leod. spec. 4, 49, 7: apotome cum diapente sive tetratonus. al. LmLGoscalc. 1, 9 p. 106, 9: dyapenthe cum semitonio maiori seu tethratonus. 2 Bezeichnung für die Quarte — term for the fourth [s.XIII] LmLIoh. Aegid. pr. 29: Quinto decimo de toni, ditoni, tritoni, tetratoni, pentatoni sive diapente, hexatoni, heptatoni et diapason, quae omnes in se consonantias continet, natura et differentia seu distinctione (cf. Ioh. Aegid. 14, 6).