superior

superior -ius ‚höher‘ (die Tonlage betreffend) — ‘higher’ (with respect to register) 1 bezogen auf das dritte Tetrachord (a-d) im System: graves (Γ-C) - finales (terminales) (D-G) - superiores (a-d) - excellentes (e-a) — with reference to the third tetrachord (a-d) in the system: graves (Γ-C) - finales (terminales) (D-G) - superiores (a-d) - excellentes (e-a) a für die einzelnen Töne — for the single notes [s.IX] LmLMus. ench. 1, 56: In quibus (sc. decem et octo sonis) primum et humillimum constat tetracordum gravium. Huic proximum tetracordum finalium. Post quos tetracordum superiorum. Deinde excellentium. Ultimi remanent duo (sim. LmLInch. Uchub. 79) LmLMus. ench. 1 descr. 3 (sim. LmLInch. Uchub. 82). LmLMus. ench. 8, 48: principales quique (sc. toni) a suis sonis superioribus ordientes desinunt in finales, minores vero in finalibus et inchoant et consistunt nec superiorum attingunt locum (sim. LmLInch. Uchub. 246). al. LmLScol. ench. 1, 342. al. LmLOrg. Bamb. II 10-12. [s.X] LmLInch. Uchub. 197: a superiore proto ... in protum finalem. al. LmLComm. br. 52: Sequitur modulatio psalmi (sc. toni tertii) elevata in tetrardum superiorem. al. [s.XI] LmLAnon. Prag. descr. al. [s.XIII] LmLAmerus 23, 6: tetracordum gravium ⋅Γ⋅a⋅b⋅c⋅; tetracordum finalium ⋅d⋅e⋅f⋅g⋅; tetracordum superiorum ⋅a⋅b⋅c⋅d⋅; tetracordum excellentium ⋅e⋅f⋅g⋅a⋅. LmLAmerus 23, 9: Tetracordum superiorum eo, quod superius constitutum (cf. LmLBerno prol. 1, 5 col. 1372, 60). [s.XV] LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 1, 9. LmLMon. In mon. 15: deuterus superiorum cum tali figura ... protus superiorum tali caractere formatus . LmLMon. Mon. ench. 35-37 (cf. LmLMus. ench. 2, 9-12). LmLMon. Prima corda I 36 (sim. LmLMon. Prima corda II 35). LmLMon. Si vis mensurare 4. al. LmLMon. Super unum 34. al. b für das ganze Tetrachord — for the whole tetrachord [s.IX] LmLScol. ench. 1, 338: Primum ... grave tetracordum ... Secundum finale. Tertium superius. Quartum excellens. LmLComm. br. 45: Sequitur modulatio psalmi (sc. primi toni), quae ascendit usque deuterum tetracordi superioris. al. 2 bezogen auf das dritte Tetrachord (a-d) im System: graves (A-D) - finales (mediae) (D-G) - superiores (acutae) (a-d) - excellentes (superacutae) (d-g) — with reference to the third tetrachord (a-d) in the system: graves (A-D) - finales (mediae) (D-G) - superiores (acutae) (a-d) - excellentes (superacutae) (d-g) a für die einzelnen Töne — for the single notes [s.XI] LmLBerno prol. 1, 5: Tetracordum ... superiorum, quod sit superius constitutum (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 22, 2. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 51 p. 328, 12). al. LmLHermann. mus. p. 29 (p. 131a): Prima (sc. species diapente) ⋅D⋅a⋅ constat ex prima finali et ex prima superiori; secunda ⋅E⋅C⋅ ex secunda finali et ex secunda superiori; tercia ⋅F⋅c⋅ ex tercia finali et ex tercia superiori; quarta ⋅G⋅d⋅ ex quarta finali et ex quarta superiori. [] LmLHermann. mus. p. 34 (p. 133) descr. LmLHermann. mus. p. 46 (p. 139b): acutum ⋅d⋅ quarta est superiorum et prima excellentium. LmLHermann. mus. p. 66 (p. 149a): Omnes authentici a finalibus incipientes ad excellentes ascendunt et in superioribus distinguntur. Omnes vero subiugales a gravibus incipientes in superioribus finiuntur et in finalibus mediantur (inde LmLWilleh. Hirs. 15 (c. 14), 1). al. LmLQuadr. fig. 2: vides aperte, quomodo conveniunt omnes graves et omnes finales et omnes superiores ac omnes excellentes. LmLWilleh. Hirs. 14 (c. 13), descr.: protus (sc. constat) ex prima gravium, ex prima finalium, ex prima superiorum, ex prima excellentium et ex prima specie diatessaron, quae est ab ⋅A⋅ in ⋅D⋅, et ex prima specie diapente, quae est a ⋅D⋅ in ⋅a⋅, et ex prima specie diapason, quae est ab ⋅A⋅ in ⋅a⋅. LmLWilleh. Hirs. 16 (c. 15), 1: ⋅D⋅ et ⋅d⋅ ... et ultimae sunt gravium ac superiorum et primae finalium ac excellentium. LmLWilleh. Hirs. 29 (c. 28), 4: quatuor tetrachorda in monochordo firmantur, id est gravium ⋅A⋅B⋅C⋅D⋅, finalium ⋅D⋅E⋅F⋅G⋅, superiorum ⋅a⋅b⋅c⋅d⋅, excellentium ⋅d⋅e⋅f⋅g⋅. al. LmLAribo 4 p. 11: Tetrachordum superiorum iuxta modernos est ⋅a⋅C⋅c⋅d⋅, idem est Boetii mese, paramese, trite diezeugmenon, paranete diezeugmenon (inde LmLQuaest. mus. 1, 6 p. 16). al. LmLComm. Guid. 3 p. 108. al. LmLPs.-Guido arithm. p. 56b. al. LmLFrut. brev. 6 p. 49. al. LmLPs.-Osbern. 48: Secundus tonus ... constat prima gravium ⋅A⋅, mediatur prima finalium ⋅D⋅, ascendit legitime ad primam superiorum ⋅a⋅. al. LmLAnon. Wolf p. 194. al. LmLQuaest. mus. 1, 7 p. 16. al. LmLTheog. Mett. 9, 1 (p. 186b). al. [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 3, 13, 3: quedam sunt graves (sc. voces), quedam finales, que aliter dicuntur medie, quedam superiores, id est acute, quedam excellentes, id est superacute. LmLEngelb. Adm. 3, 19, 7: ascendendo usque ad superiores in tercio tetracordo positas. al. LmLIac. Leod. spec. 6, 22, 4: Tetrachordum superiorum apud Boethium est tetrachordum diezeugmenon, idest disiunctum a mese. LmLIac. Leod. spec. 6, 25, 8: coniunctum est tetrachordum finalium tetrachordo gravium et divisum tetrachordum superiorum a tetrachordo finalium, coniunctum tamen cum tetrachordo excellentium. al. LmLQuat. princ. 3, 21-23. LmLAnon. Erford. p. 161. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 51 p. 330 descr. al. b für das ganze Tetrachord — for the whole tetrachord [s.XI] LmLHermann. mus. p. 22 (p. 127b): pro naturali vero ratione duo sunt (sc. quadrichorda); grave enim et superius, item finale et excellens unius naturae sunt. al. LmLWilleh. Hirs. 8 (c. 7), 23. al. LmLFrut. brev. 7 p. 72. al. 3 als %>sbersetzung von ‚hyperboleon‘ — as translation of ‘hyperboleon’ [s.XV] LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 6, 14: Corda tredecima: Trite hyperboleon iure tertia nominatur superiorum... tertium ... a superiore nete locum occupat. Corda quarta decima: Paranete hyperboleon iuxta nete dicitur superiorum... Corda quinta decima: Nete hyperboleon inferior superiorum interpretata ... ultima ... superiorum est ... Has igitur Graeci quindecim cordas in quatuor primo divisere tetracordis primum appellantes tetracordum hypaton, id est gravissimarum, secundum autem tetracordum meson, hoc est mediarum, tertium tetracordum diezeugmenon, id est disiunctarum, quartum vero tetracordum hyperboleon, quod sonat superiorum (sim. LmLNicol. Burt. 1, 17, 96).subst.