Eintrag · Rheinisches Wb.
- Anchors
- 1 in 1 Wb.
- Sprachstufen
- 1 von 16
- Verweise rein
- 1
- Verweise raus
- 0
Spier II das Wort, ndl., nd. spier, mndl. spier, mnd., ags. spir, anord. spîra, ist Nfrk u. Rip in Aach, Dür, Bergh, Köln, Bo, Rheinb, Eusk, Sieg, Waldbr, MülhRh u. reicht nach S. vereinzelt in Bed. 2 a α lrhn. bis Ahrw-Remag, Aden-Kaltenborn, Kobl-Stdt u. am WRand in Schleid-Dahlem, Malm-Büttgenb Vith, Prüm, Bitb u. in Birkf; rrhn. Neuw-Rheinbreitb, u. zwar -īr, –īər [Köln-Stdt -ē-] Sg. u. Pl., auch Pl. -rə(n) u. Siegld -rər, Demin. -χə(n), –kə(n) n. [n. u. f. Prüm]: 1. Aufspriessendes. a. Halm vom Gras, Flachs, aufkeimender Getreidehalm, bes. die zarte Spitze, Stengel vom Spargel, Breitlauch; en Sp. Gras, Flass, Korn, Haver, Wet, Spargel, Bretlok, Zuppegrönt; en Gras-, Haversp. (usf.), auch en Heu-, Strohsp.; e langk Sp. dünner Halm; et Sp. es gut das Gras steht gut; et kömmt gen Sp. ut der Erd; do ligge noch vil (Stroh-) Sp.ən eröm; hei lött ge Sp. (keine Ähre) legge; de Sp.ə tesameharke Nfrk, Rip im geschlossenen Geb.; Görtensp.ən Grannen der Hafergrütze OBerg. RA.: Der Mai mäckt van e Sp. (aufkeimenden Sp.) twei Kemp, Kref. Gonnt siəve Sp. onger der Wann, kannste de Wet (Weizen) lotte stonn Heinsb; in de Mai sewe Sp.ən onder en Wann, dat kann Weit gewen sovöl, äs et mar kann Mörs, Düss. Wenn et Osterdag de Schoppsspur (Schafs-) voll rennt (regnet), es dat dredde Sp. Koəre verloəre Erk-Bellinghv. Su dönn wie e Sp. Eusk-Commern. Dat lött mer et Sp. net lässt mir mein Stolz nicht zu Sol-Merschd. Dat es em en't Sp. geschoten in die Krone gefahren Elbf; he hät et Sp. em K. ist stolz uWupp, Sol. — b. einzelnes Haar, Horsp. ebd.; so denn wie e Sp., — Horsp. Siegld; de hät noch kai gris Sp. Siegld, Allg.; he hät ke Sp. Hor mih om Kopp Rip, Allg.; de hät seven Sp.(ə) op drütehn (13) Reihen einen spärlichen Bart Sol, Allg., — dröttehn R. on elf Sp.ə MGladb. — c. Fruchtkorn; en de Kaf (Spreu) es ke Sp. Wess mih dren; mer ha ke Sp. Geərsch om Specher (bei Roggen meist Körnchen) LRip (s. o.), Grevbr, Neuss, MGladb, Heinsb. — 2. übertr. a. sachl. α. ke Sp. (Spierche, –ke); net e Sp. rein gar nichts; ke Sp. es mih do; ke Sp. krigste van mir; ech han ke Sp. Angs (Honger udgl.); ech ben ke Sp. bedronke; do hät he ke Sp. van; ech han ke Sp. Botter op meng Brut; do gen ech ke Sp. dröm; do wess he ke Sp. van; dat dog (taugt) ke Sp.; auch dat ös doch nur e Sp. (chə); dat Sp. es och grad su vill wie necks; en Sp. bret ein wenig breit; gef mir e Sp.chə möt, — e klen Sp. möt; e (klen) Sp.chə Salz; wart e Sp.chə; ech han nur noch en Sp.chə Brut (udgl.) em Hus Rip, Allg., also auch in den nach S. abseits gelegenen Geb.; mer hat der Sp. net mih dervan gesiehn Prüm, Bitb. RA.: Dovun es kein Spor (Spur) un k. Sp. wohr Köln-Stdt. Dat Sp. es ock grad so völ as necks Mörs, Allg. Mein Gott, Frau Beckmann, es dat för fönf Fenneng Wuərsch; so kle Spierke on eso gruət Papierke? MGladb. — Spierke Holzsplitter Mörs-Xanten; Sp.kəs Zahnreste Elbf, MGladb-Giesenk. — β. Stück, Anzahl, in der Verb. twiə Sp.(ə) Kohvieh zwei Stück Rindvieh; wie völ Sp.ə K. hat ihr? Heinsb-Bocket. — γ. in der RA.: Et Sp. geht mer us; em es dat Sp. usgegangen der Atem geht ihm aus, er stirbt Sülzt, uWupp, Sol, Remschd. — b. persönl. verächtl. ein schmächtiger Mensch, mageres Kind so en Sp.; dat es jo bloss en Sp. OBerg, Köln-Stdt; mageres Weib Rees-Wesel; so e Sp.chə ein unentwickeltes Kind, bes. Mädchen; schlankes, feines M. Siegld, Kemp-Breyell.
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
modern
DialektSpier II
Rheinisches Wb.
Spier II das Wort, ndl., nd. spier, mndl. spier, mnd., ags. spir, anord. spîra, ist Nfrk u. Rip in Aach , Dür , Bergh , …
Verweisungsnetz
2 Knoten, 1 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Filter:
Kompositum 1
Sackgasse 1
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit spierii
0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen
Keine Komposita gefunden — spierii kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.
Zitieren als…
- APA
-
Cotta, M. (2026). „spierii". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 18. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/spierii/rhwb?formid=S20757
- MLA
-
Cotta, Marcel. „spierii". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/spierii/rhwb?formid=S20757. Abgerufen 18. May 2026.
- Chicago
-
Cotta, Marcel. „spierii". lautwandel.de. Zugegriffen 18. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/spierii/rhwb?formid=S20757.
- BibTeX
-
@misc{lautwandel_spierii_2026, author = {Cotta, Marcel}, title = {„spierii"}, year = {2026}, howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern}, url = {https://lautwandel.de/lemma/spierii/rhwb?formid=S20757}, urldate = {2026-05-18}, }